Εκθεση με ταπισερί εμπνευσμένες από τα έργα Ελλήνων ζωγράφων

Έργα τέχνης διάσημων Ελλήνων ζωγράφων δίπλα σε ταπισερί και χαλιά που προέρχονται από τα έργα τους σε μια μεγάλη έκθεση στο Μουσείο Μπενάκη.

ekthesi-me-tapiseri-empneusmenes-apo-ta-erga-ellinwn-zwgrafwn
SHARE THIS
0
SHARES

Μια πολύ σπουδαία, άγνωστη μέχρι σήμερα όψη της ελληνικής χειροτεχνικής παραγωγής που αναπτύχθηκε στις δεκαετίες 1960-1980, οι ταπισερί και τα χαλιά που προέρχονται από έργα Ελλήνων ζωγράφων θα παρουσιαστεί δίπλα  στα αντίστοιχα ζωγραφικά έργα από τα οποία προήλθαν, στο Μουσείο Μπενάκη, στην έκθεση με τίτλο «Υφάνσεις. Ζωγραφική και ταπισερί στην Ελλάδα από το 1960 έως σήμερα» που συνδιοργανώνεται την Alpha Bank, με την επιμέλεια των Ιστορικών Τέχνης Ειρήνης Οράτη, Επιμελήτριας της Συλλογής Έργων Τέχνης της Alpha Bank, και Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, Επιμελητή του Μουσείου Μπενάκη / Πινακοθήκης Γκίκα.  Και θα διαρκέσει από τις 21 Νοεμβρίου 2019 έως την Κυριακή, 16 Φεβρουαρίου 2020.

ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ - ΓΚΙΚΑΣΓλέντι στο ακρογιάλι, 1931Λάδι σε μουσαμά 65,5 x 92 εκ.Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου
ΝΙΚΟΣ ΧΑΤΖΗΚΥΡΙΑΚΟΣ - ΓΚΙΚΑΣΓλέντι στο ακρογιάλι, 1931Λάδι σε μουσαμά 65,5 x 92 εκ.Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου

 

Η ιστορία της ελληνικής ταπισερί

Στην πρώτη ενότητα της έκθεσης συναντάμε τις ταπισερί της δεκαετίας του 1960. Η ιστορία τους ξεκινά με την Οικοτεχνία που δημιουργήθηκε το  1955 και ήταν μία από τις δραστηριότητες της Βασιλικής Πρόνοιας. Το ενδιαφέρον για την ταπισερί συμβαδίζει με την αναβίωσή τους στη Γαλλία και στην Αγγλία, ήδη από τον μεσοπόλεμο. Η δημιουργία της Οικοτεχνίας είχε ως αποτέλεσμα την παραγωγή ταπισερί βασισμένων σε έργα ζωγράφων, τα οποία συνέχισαν να παράγονται έως την δεκαετία του 1980, με φροντίδα του ζωγράφου Γιάννη Φαϊτάκη. Ο Φαϊτάκης γεννημένος το 1926 μετεκπαιδεύτηκε με υποτροφία της Πρόνοιας στην École Nationale d’Art décoratif d’Aubusson (1960-1962) και επιστρέφοντας στην Ελλάδα δημιούργησε τα πρώτα εργαστήρια με μαθήματα εξειδίκευσης στην ύφανση των ταπισερί. Ήταν αυτός που πήρε την πρωτοβουλία και μετέφερε σε ταπισερί ζωγραφικά έργα των Γιάννη Μόραλη, Γιάννη Τσαρούχη, Νίκου Χατζηκυριάκου-Γκίκα, Σπύρου Βασιλείου, Νίκου Νικολάου, Γιάννη Σπυρόπουλου καθώς και δικά του, των οποίων το αρχείο υπάρχει σήμερα στο Εθνικό Κέντρο Κοινωνικής Αλληλεγγύης, από το οποίο προέρχονται έντεκα από τις ταπισερί της έκθεσης.

ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥΑκρόπρωρο / Η γοργόναΤαπισερί 154 x 100 εκ.Συλλογή Alpha Bank
ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥΑκρόπρωρο / Η γοργόναΤαπισερί 154 x 100 εκ.Συλλογή Alpha Bank

 

ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥΗ γοργόνα, 1960Αυγοτέμπερα 73 x 53 εκ.Ιδιωτική συλλογή
ΣΠΥΡΟΣ ΒΑΣΙΛΕΙΟΥΗ γοργόνα, 1960Αυγοτέμπερα 73 x 53 εκ.Ιδιωτική συλλογή

 

Οι δεκαετίες 1970-1980 και τα χειροποίητα χαλιά από έργα τέχνης

Το 1973 και 1974 οι γκαλερίστες των «Νέων Μορφών» Τζούλια Δημακοπούλου και Μαρία Βασιλείου σε συνεργασία με το ταπητουργικό εργαστήριο «Τάπης» δημιούργησαν χειροποίητα hand tufted χαλιά σε περιορισμένα αντίτυπα (12), πάνω σε έργα καλλιτεχνών, όπως των Ηλία Δεκουλάκου, Χρίστου Καρά, Δημήτρη Μυταρά, Χρόνη Μπότσογλου, Πάρι Πρέκα, Γιώργου Βακαλό, Βάσως Κατράκη, μεταφέροντας πάλι σε ύφανση υπάρχοντα ζωγραφικά ή χαρακτικά τους έργα. Το 1981, η γκαλερί Πολυπλάνο ακολούθησε την ίδια μέθοδο, σε συνεργασία με την εταιρεία “Tapisson”, απλοποιώντας πολύ τα πρωτότυπα έργα των καλλιτεχνών.

‘Οπυ ΖούνηΠαραλλαγή 1, 1980Συλλογή Αλέξανδρου Ζούνη
‘Οπυ ΖούνηΠαραλλαγή 1, 1980Συλλογή Αλέξανδρου Ζούνη

 Η ταπισερί και οι Έλληνες καλλιτέχνες

Μπορεί η ταπισερί να μην αναπτύχθηκε ιδιαιτέρως στη χώρα μας αλλά από τη δεκαετία του ’60 έως σήμερα, διάφοροι Έλληνες καλλιτέχνες που έζησαν στην Ευρώπη έδωσαν σχέδιά τους σε εργαστήρια υφαντικής, κυρίως στη Γαλλία: ο Γιώργος Βακαλό, ο Κώστας Κουλεντιανός, ο Αλέκος Φασιανός, η Άλεξ Μυλωνά και η Μαρία  Λοϊζίδου. Ο πολιτογραφημένος Γάλλος, Μάριος Πράσινος, δημιουργούσε ταπισερί ήδη από το 1951. Ζωγράφιζε έργα ειδικά για να περάσουν σε ταπισερί, τις οποίες υφαίναν στην Aubusson. Έργα της έκθεσης προέρχονται από το Succession Mario Prassinos στο Παρίσι. Στην Αγγλία και σε περίοδο πειραματισμών, η Νίκη Καναγκίνη υφαίνει η ίδια αρκετές δικές της συνθέσεις στο διάστημα 1965-1968, ενώ σημαντικές υπήρξαν οι μεγάλες υφασμένες διακοσμητικές επιφάνειες του Μιχάλη Κατζουράκη για υπερωκεάνια στη δεκαετία του 1970 και του Τάκη Κατσουλίδη για υποκαταστήματα της Εθνικής Τράπεζας στη Νέα Υόρκη και στο Μόντρεαλ. 

ΗΛΙΑΣ ΔΕΚΟΥΛΑΚΟΣΣπουδή, 1974-78Μικτή τεχνική 100 x 70 εκ.Ιδιωτική συλλογή
ΗΛΙΑΣ ΔΕΚΟΥΛΑΚΟΣΣπουδή, 1974-78Μικτή τεχνική 100 x 70 εκ.Ιδιωτική συλλογή

 

ΗΛΙΑΣ ΔΕΚΟΥΛΑΚΟΣSuper nature morte, 1973Χαλί hand tufted 171 x 126 εκ.Συλλογή Μαρίας Βασιλείου
ΗΛΙΑΣ ΔΕΚΟΥΛΑΚΟΣSuper nature morte, 1973Χαλί hand tufted 171 x 126 εκ.Συλλογή Μαρίας Βασιλείου

Η ύφανση, τα νήματα και η νέα αντίληψη στην τέχνη 

Μία νέα αντίληψη για την ύφανση επικρατεί στα έργα τέχνης των τελευταίων δεκαετιών, καθώς δημιουργοί, κυρίως γυναίκες χρησιμοποιούν τις τεχνικές της ύφανσης και κάθε μορφής νήματα προκειμένου να δημιουργήσουν έργα περίοπτα, τριών διαστάσεων, όπου το ζητούμενο είναι η εκφραστική αναζήτηση των τάσεων της Fiber Art, κυρίως μέσα από την ανάδειξη του πρωτογενούς υλικού και της παραδοσιακής ύφανσης. Στην έκθεση συναντάμε την εμβληματική κατασκευή της Βούλας Μασούρα (1984) και έργα νεωτέρων καλλιτεχνών όπως των: Ισμήνη Σαμανίδου, Άρτεμις Αλκαλάη, Ζωή Γαϊτανίδου, Μανώλης Ζαχαριουδάκης, Δάφνη Μπαρμπαγεωργοπούλου, Βάσια Βανέζη.

ΜΑΡΙΟΣ ΠΡΑΣΙΝΟΣLes fiancés turcs, 1970Ταπισερί 183 x 248 εκ.© Succession Mario Prassinos, ADAGP 2019Συλλογή Μουσείου Dom Robert και της ταπισερί του 20ου αιώνα, Sorèze, Γαλλία
ΜΑΡΙΟΣ ΠΡΑΣΙΝΟΣLes fiancés turcs, 1970Ταπισερί 183 x 248 εκ.© Succession Mario Prassinos, ADAGP 2019Συλλογή Μουσείου Dom Robert και της ταπισερί του 20ου αιώνα, Sorèze, Γαλλία

 

ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥΎδρα, 1953Πλαστικό σε νοβοπάν 170 x 190 εκ.Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥΎδρα, 1953Πλαστικό σε νοβοπάν 170 x 190 εκ.Εθνική Πινακοθήκη – Μουσείο Αλεξάνδρου Σούτσου

 

ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥΎδρα B, δεκαετία 1980Ταπισερί 138 x 178 εκ.Συλλογή Alpha Bank
ΝΙΚΟΣ ΝΙΚΟΛΑΟΥΎδρα B, δεκαετία 1980Ταπισερί 138 x 178 εκ.Συλλογή Alpha Bank

Η έκθεση συνοδεύεται από ομότιτλη έκδοση (ελληνικά, αγγλικά)που περιλαμβάνει πλούσιο φωτογραφικό υλικό των έργων, το σύνολο του σχετικού τεκμηριωτικού υλικού και κείμενα των: Ειρήνης Οράτη, Κωνσταντίνου Παπαχρίστου, Τάσου Σακελλαρόπουλου, Σοφίας Τσουρινάκη, Περικλή Τζιάρα, Κρίτωνος Καλαβρού, Λουΐζας Καραπιδάκη και  Άννυς Μάλαμα.

 

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Ακολούθησε το theTOC.gr στο Facebook