Υπερσιβηρικός: ταξίδι με το διασημότερο τραίνο του κόσμου

Ο επιφανέστερος δημοσιογράφος σε ζητήματα συγκοινωνιών Κρίστιαν Γουόλμαρ γράφει την καταπληκτική ιστορία του πιο σημαντικού τραίνου στον κόσμο

Αργυρώ Μποζώνη
ΓΡΑΦΕΙ: ΑΡΓΥΡΩ ΜΠΟΖΩΝΗ
Υπερσιβηρικός: ταξίδι με το διασημότερο τραίνο του κόσμου

Πρόκειται για την μακρύτερη διαδρομή του κόσμου. Τα 9.000 χιλιόμετρα του Υπερσιβηρικού είναι μια από τις μαγικές, ρομαντικές, γοητευτικές διαδρομές τραίνου, το όνειρο των ταξιδιωτών του κόσμου, ένα ταξίδι θρυλικό μέσα στο χρόνο, τον χώρο και την ιστορία.

Υπερσιβηρικός: ταξίδι με το διασημότερο τραίνο του κόσμου
Ο σταθμός του Βλαδιβοστόκ

Είναι η διαδρομή μέσα στην οποία ο ταξιδιώτης αισθάνεται την απεραντοσύνη του κόσμου, αλλά και τη σημασία ενός επιτεύγματος που άλλαξε τις συγκοινωνίες όσο και την ρωσική και την ευρωπαϊκή ιστορία.

Επιβάτες σε πλαφόρμα, 1915
Επιβάτες σε πλαφόρμα, 1915

«Υπερσιβηρικός» είναι ο τίτλος του βιβλίου του Κρίστιαν Γουόλμαρ κορυφαίου Βρετανού συγγραφέα σε θέματα συγκοινωνιών. Ο Γουόλμαρ λατρεύει τα τραίνα. Έχει γράψει ιστορίες για μια σειρά από αυτά, αλλά κανένα με το πάθος του Υπερσιβηρικού. Για τον Γουόλμαρ ο Υπερσιβηρικός ξεπερνά την εξιστόρηση ενός συγκοινωνιακού συστήματος. Έτσι, αφηγείται την ιστορία του από τη σύλληψη της ιδέας στα χρόνια του τσάρου Αλεξάνδρου του Γ’ μέχρι την τεράστια σημασία της αρτηρίας αυτής σήμερα. Μιλά για το ρόλο που έπαιξε το εμβληματικό αυτό τραίνο κατά τη διάρκεια του Ρώσικου Εμφυλίου και του Δευτέρου Παγκοσμίου πολέμου. Και επικεντρώνεται στις προσωπικότητες, στα πολιτικά και οικονομικά γεγονότα που κρύβονται πίσω από τους πιο αξιομνημόνευτους θριάμβους της μηχανικής στον δέκατο ένατο αιώνα.

Βαγόνι-σαλόνι, 1903
Βαγόνι-σαλόνι, 1903

«Η σιδηροδρομική γραμμή του Υπερσιβηρικού δεν είναι απλώς η μεγαλύτερη στον κόσμο», γράφει στον πρόλογο του βιβλίου ο Αναστάσιος Βιστωνίτης, αλλά η σπονδυλική στήλη της Ρωσίας, μιας χώρας που καταλαμβάνει το ένα έκτο της γήινης επιφάνειας. Στους ταξιδιώτες υπόσχεται και προσφέρει ένα από τα γοητευτικότερα ταξίδια που μπορεί κανείς να φανταστεί. Για τη Ρωσία όμως είναι κάτι πολύ πιο σημαντικό: διακινεί το 30% ων εμπορευμάτων της προς την Ευρώπη και την Άπω Ανατολή. Επιπλέον η γεωπολιτική του σημασία υπήρξε τεράστια όχι μόνο για τη Ρωσία, αλλά για ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Τρότσκι χρησιμοποιούσε το τραίνο ως βάση του στον Εμφύλιο Πόλεμο
Ο Τρότσκι χρησιμοποιούσε το τραίνο ως βάση του στον Εμφύλιο Πόλεμο

Το ταξίδι με τον Υπερσιβηρικό διαρκεί 7 με 8 μέρες. Πρόκειται για μια ανεπανάληπτη εμπειρία για ένα ταξιδιώτη, ένα μοναδικό ταξίδι με ένα τραίνο που κατασκευάστηκε με τον πιο μυθιστορηματικό τρόπο σε μια κοινωνικά και οικονομικά καθυστερημένη Ρωσία.

Η αρχή της ιστορίας του μυθικού τραίνου, γύρω στο 1895 συνδέεται με ένα πρόσωπο που ατένιζε το μέλλον και είχε ένα μοναδικό όραμα, τον Σεργκέι Βίτε. Τον άνθρωπο που ξεκίνησε τη σταδιοδρομία του ως υπάλληλος των σιδηροδρόμων για να γίνει υπουργός Οικονομικών και να ατενίσει το μέλλον της χώρας μέσα από μια μεγάλη σιδηροδρομική γραμμή, μια εθνική αρτηρία. Ο Βίτε έπεισε τον τσάρο, αλλά η κατασκευή ενός τέτοιου εγχειρήματος θα στοίχιζε στη χώρα το 1/7 του ακαθάριστου εθνικού προϊόντος της.

Νοσοκομειακό βαγόνι του Ρώσικου Ερυθρού Σταυρού
Νοσοκομειακό βαγόνι του Ρώσικου Ερυθρού Σταυρού

Κανείς τότε δεν πίστευε ότι μέσα σε δεκαπέντε χρόνια το τραίνο θα μπορούσε να καλύψει τα 9500χλμ της διαδρομής του από τη Μόσχα μέχρι το Βλαδιβοστόκ. Και ότι θα είχαν ξεπεράσει τα εμπόδια των απίστευτα χαμηλών θερμοκρασιών και των εδαφικών ασταθειών. Ο Υπερσιβηρικός κόστισε όχι μόνο σε χρήμα ασύλληπτα ποσά αλλά και σε ανθρώπινες ζωές. Με διαφθορά, καθυστερήσεις, άθλιες συνθήκες διαβίωσης των εργατών, πολικό ψύχος και επιθέσεις ληστοσυμμοριών.

Αγρότες και παιδιά πουλούν γαλακτοκομικά είδη σε επιβάτες του Υπερσιβηρικού
Αγρότες και παιδιά πουλούν γαλακτοκομικά είδη σε επιβάτες του Υπερσιβηρικού

Ο ρόλος του στην πολιτική ζωή της χώρας άρχισε να διαφαίνεται νωρίς, ο Τρότσκι είχε το στρατηγείο του σε ένα βαγόνι του Υπερσιβηρικού στη διάρκεια του πολέμου Λευκών και Μπολσεβίκων. Και αργότερα στις δεκαετίες του 20 και του 30 χρησιμοποιήθηκε ως τραίνο προπαγάνδας συνδέοντας την απομονωμένη μέχρι τότε Σιβηρία που αναπτυσσόταν ραγδαία και από τόπος εξορίας γινόταν ο τόπος που αναπτύχθηκε η σοβιετική βιομηχανία. Ήταν ο Υπερσιβηρικός που μετέφερε τις πρώτες ύλες και τα καύσιμα που αφθονούσαν στη Σιβηρία, στην υπόλοιπη χώρα. Και ο Τρότσκι αυτός που ανέλαβε την ανάπτυξη των σιδηροδρόμων μέχρι το 1927. Από τραίνο «ανάπτυξης» ο Υπερσιβηρικός έγινε τραίνο εξορίας όταν μετέφερε κατά χιλιάδες στα Γκουλάγκ τους πολιτικούς και ποινικούς κρατουμένους. Το ίδιο τραίνο χρησιμοποίησαν για να διαφύγουν οι Εβραίοι της Σοβιετικής Ένωσης κατά τη διάρκεια του Δεύτερου Παγκοσμίου Πολέμου.

Η κατασκευή του Υπερσιβηρικού
Η κατασκευή του Υπερσιβηρικού

Ο ρόλος του Υπερσιβηρικού στη διάρκεια του πολέμου ήταν ότι στέρησε από τη Γερμανία την δια ξηράς σύνδεσή της με την Ιαπωνία, συνεπώς της στέρησε της πολύτιμης πρώτης ύλης που ήταν άκρως απαραίτητη, του καουτσούκ. Ο Γουόλμαρ στο βιβλίο του υποστηρίζει ότι με ένα τρόπο ο Υπερσιβηρικός έσωσε την Σοβιετική Ένωση, καθώς δέκα μέρες πριν την επίθεση της ναζιστικής Γερμανίας, ο Στάλιν είχε καταφέρει χρησιμοποιώντας τον Υπερσιβηρικό, να μεταφέρει πίσω από τα Ουράλια εργοστάσια κρίσιμης σημασίας και να απομακρύνει από τη Μόσχα χιλιάδες άρματα μάχης, όπλα και στρατιώτες.

Υπερσιβηρικός: ταξίδι με το διασημότερο τραίνο του κόσμου - εικόνα 8

«Ο Υπερσιβηρικός», γράφει στο τέλος του βιβλίου ο Γουόλμαρ «ήταν ανέκαθεν ένα δημιούργημα του κράτους, σπανίως γινόταν τσιγκουνιά στους πόρους που του διατέθηκαν, αλλά δεν ήταν ποτέ κερδοφόρος κατά το παρελθόν. Αλλά δεν έχει υποφέρει από την ταπείνωση της χρεοκοπίας και της πενίας που υπήρξε η μοίρα πολλών βικτοριανών συγχρόνων του, οι οποίοι κατασκευάστηκαν από τον ιδιωτικό τομέα. Σήμερα, έπειτα από 110 χρόνια είναι ε θέση να μεταφέρει 100 εκατομμύρια τόνους εμπορευμάτων και έχει πλησιάσει τον στόχο του καθώς έχει τη μεγαλύτερη ροή εμπορευμάτων από οποιαδήποτε γραμμή στον κόσμο. Αυτός ο ιδιαίτερος σιδηρόδρομος, έκανε τα περισσότερα πράγματα για να δημιουργηθεί το σημερινό γεωπολιτικό σύστημα. Είναι ένα βαρύ φορτίο για ένα ταπεινό σιδερένιο δρόμο».

Υπερσιβηρικός: ταξίδι με το διασημότερο τραίνο του κόσμου - εικόνα 9

Κρίστιαν Γουόλμαρ

Υπερσιβηρικός: Έως την άκρη του κόσμου

Εκδόσεις Ψυχογιός

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

Ο ΓΗΡΑΙΟΤΕΡΟΣ ΗΘΟΠΟΙΟΣ ΣΤΟΝ ΚΟΣΜΟ 12 Μαϊ 2021 | 16:40

Πέθανε ο χαρισματικός ηθοποιός Νόρμαν Λόιντ σε ηλικία 106 χρόνων: Είχε συνεργαστεί με Τσάπλιν, Χίτσκοκ, Όρσον Γουέλς

Ο Νόρμαν Λόιντ ήταν ο γηραιότερος εν ζωή ηθοποιός στον κόσμο και πέθανε σε ηλικία 106 χρόνων.

12 Μαϊ 2021 | 10:50

"42°C": Η πιο καυτή σειρά της χρονιάς

'Ενα νησί, μια εφηβική παρέα, ένα σκοτεινό καλοκαίρι και ένας θάνατος κάτω από τον καυτό ελληνικό ήλιο.

ΑΝΑΛΥΤΙΚΑ ΤΟ ΠΡΟΓΡΑΜΜΑ 12 Μαϊ 2021 | 08:46

Ανακοινώθηκε το Φεστιβάλ Αθηνών - Ολα όσα θα δούμε φέτος σε Επίδαυρο & Ηρώδειο

Περισσότερες από 80 παραγωγές έχει σχεδιάσει να παρουσιάσει το Φεστιβάλ Αθηνών και Επιδαύρου που ξεκινά την 1η Ιουνίου.

ΜΕΣΑ ΣΤΗΝ ΚΑΡΑΝΤΙΝΑ 11 Μαϊ 2021 | 14:27

Η απίστευτη μεταμόρφωση του 57ου Λυκείου Αθήνας- Οι σκάλες έγιναν βιβλιοθήκη...

Οι μαθητές του 57ου Λυκείου Αθήνας ομόρφυναν με τον δικό τους τρόπο τα σκαλοπάτια του σχολείου τους

ΑΥΤΟΨΙΑ ΤΗΣ ΜΕΝΔΩΝΗ 11 Μαϊ 2021 | 14:14

Λίφτινγκ στο ναό του Ολυμπίου Διός: Προχωρούν τα έργα συντήρησης [εικόνες]

Ένα από τα πιο δύσκολα αλλά και σημαντικά έργα συντήρησης ξεκινάει στον ναό του Ολυμπίου Διός, στην καρδιά της πρωτεύουσας.

«ΠΑΤΕΡΑΣ» ΤΟΥ ΚΑΡΑΓΚΙΟΖΗ 08 Μαϊ 2021 | 15:25

Ευγένιος Σπαθάρης: 12 χρόνια χωρίς τον πιο διάσημο δάσκαλο του ελληνικού θεάτρου σκιών [βίντεο]

Τιμώντας τη μνήμη του Ευγένιου Σπαθάρη, το ΥΠΠΟΑ παρουσιάζει το μικρής διάρκειας βίντεο γύρω από τη σημασία του έργου του.

ΥΦΥΠΟΥΡΓΟΣ ΣΥΓΧΡΟΝΟΥ ΠΟΛΙΤΙΣΜΟΥ 08 Μαϊ 2021 | 13:16

Πώς θα λειτουργήσουν σινεμά, μουσεία, θέατρα - Διευκρινίσεις Γιατρομανωλάκη

"Ανοίγει επιτέλους ο Πολιτισμός. Ανοίγουμε σταδιακά και με μέτρα", είπε ο κ. Γιατρομανωλάκης.

ΔΙΑΒΑΣΤΕ ΤΗΝ ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΟΥ ΕΣΤΑΛΗ 07 Μαϊ 2021 | 14:50

Η Μενδώνη απαντά στη Liberation για το "τσιμέντο" στην Ακρόπολη: Ανακριβέστατο το ρεπορτάζ

Επιστολή στη διεύθυνση της Liberation σχετικά με το πρόσφατο δημοσίευμα της εφημερίδας για το έργο των διαδρομών στην Ακρόπολη, έδωσε στη δημοσιότητα το ΥΠΠΟΑ.

ΤΗ ΔΕΥΤΕΡΑ 14 ΙΟΥΝΙΟΥ 07 Μαϊ 2021 | 07:57

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών γιορτάζει τα 30 χρόνια του στο Ηρώδειο με τον μαέστρο - μύθο Ζούμπιν Μέτα

Το Μέγαρο Μουσικής Αθηνών (ΜΜΑ) παρουσιάζει στο Ωδείο Ηρώδου Αττικού μια μεγαλειώδη συναυλία για τα 30 χρόνια από την ίδρυσή του, με τον μαέστρο-μύθο Ζούμπιν Μέτα.

ΑΥΛΑΙΑ ΜΕΤΑ ΑΠΟ 17 ΧΡΟΝΙΑ 06 Μαϊ 2021 | 15:28

Οριστικό τέλος στην εκπομπή "Στην υγειά μας ρε παιδιά": Το συγκινητικό αντίο του Σπύρου Παπαδόπουλου

Αυλαία για την εκπομπή "Στην υγειά μας ρε παιδιά" του Σπύρου Παπαδόπουλου

ΔΙΑΔΙΚΤΥΑΚΑ Η ΑΠΟΝΟΜΗ 05 Μαϊ 2021 | 21:43

Ακρόπολη: Κέρδισε τρία βραβεία στα "Όσκαρ" φωτισμού – Άλλη μία διεθνής αναγνώριση

Τα Darc Awards θεωρούνται τα "Όσκαρ" του φωτισμού παγκοσμίως - Ψήφισαν 14.000 άτομα και ο φωτισμός της Ακρόπολης απέσπασε τρία βραβεία.

ΠΟΛΥΒΡΑΒΕΥΜΕΝΟΣ ΠΟΙΗΤΗΣ 03 Μαϊ 2021 | 20:48

Πέθανε ο Κώστας Γ. Παπαγεωργίου

Έφυγε από την ζωή ο πολυβραβευμένος ποιητής Κώστας Γ. Παπαγεωργίου.

Ο ΘΑΝΑΣΗΣ ΜΑΣ 03 Μαϊ 2021 | 09:16

Δέκα χρόνια χωρίς τον αξέχαστο Θανάση Βέγγο, τον άνθρωπο που πάντα έτρεχε

Ο Θανάσης Βέγγος, ο λαϊκός ήρωας που απέδωσε με την μεγαλύτερη ευκρίνεια τον "φουκαρά" Έλληνα, τον "πολυτεχνίτη και ερημοσπίτη", τον γκαφατζή.