Η νηστεία, και συνεπακόλουθα η αυξημένη κατανάλωση φυτικών τροφών, έχει συνδεθεί με τη βελτίωση της υγείας. Πράγματι, η κατανάλωση τροφών όπως δημητριακά ολικής άλεσης, όσπρια, ξηροί καρποί, φρούτα και λαχανικά μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο εμφάνισης καρδιοπαθειών.
Ωστόσο δεν είναι όλα τα τρόφιμα που καταναλώνονται στη νηστεία ωφέλιμα. Ένας συχνός μύθος είναι ότι οποιοδήποτε τρόφιμο δεν περιέχει ζωικά συστατικά είναι αυτομάτως και υγιεινό.
Στην πραγματικότητα, αρκετά από τα προϊόντα που επιλέγονται σε περιόδους αποχής από το κρέας είναι ιδιαίτερα επεξεργασμένα, με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι, ζάχαρη και πρόσθετα συστατικά, καθιστώντας τα εξίσου ανθυγιεινά με άλλα επεξεργασμένα τρόφιμα.
Για τον λόγο αυτό, είναι σημαντικό να ελέγχουμε τις ετικέτες και να γνωρίζουμε τη σύσταση των τροφίμων που καταναλώνουμε.
Υποκατάστατα κρέατος
Τα φυτικά υποκατάστατα κρέατος έχουν σχεδιαστεί ώστε να προσομοιάζουν τη γεύση, την υφή και την εμφάνιση του κρέατος, όπως συμβαίνει με φυτικά μπέργκερ.
Συνήθως παρασκευάζονται από πρωτεΐνες σόγιας, αρακά, φακής, τόφου ή ακόμη και μανιταριών και φυκιών, οι οποίες έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά σε σχέση με το κρέας. Ωστόσο, αρκετά από αυτά τα προϊόντα περιέχουν πρόσθετα λιπαρά –συχνά από έλαια όπως το λάδι καρύδας– καθώς και αυξημένες ποσότητες αλατιού, ζάχαρης και τεχνητών συστατικών. Για τον λόγο αυτό, συχνά κατατάσσονται στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα.
Καλύτερες επιλογές αποτελούν φυσικές φυτικές πηγές πρωτεΐνης, όπως φακές, ρεβύθια ή σπιτικά μπιφτέκια από όσπρια και μανιτάρια.
Φυτικά "θαλασσινά"
Τα προϊόντα που υποκαθιστούν το ψάρι, όπως φυτικός "μπακαλιάρος", "σολομός", καβούρι είναι πλέον ευρέως διαθέσιμα και καταναλώνονται συχνά σε τέτοιες περιόδους.
Για να προσεγγίσουν όμως τη γεύση του ψαριού, συχνά καλύπτονται με κουρκούτι ή τριμμένη φρυγανιά και περιέχουν επιπλέον λιπαρά, αλάτι και πρόσθετα, γεγονός που τα καθιστά ιδιαίτερα επεξεργασμένα.
Σε σύγκριση με τα φρέσκα ψάρια, έχουν συνήθως χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και, εφόσον δεν είναι εμπλουτισμένα, δεν παρέχουν τα ω-3 λιπαρά οξέα που βρίσκονται φυσικά στα λιπαρά ψάρια.
Υποκατάστατα αυγών
Τα φυτικά "αυγά" διατίθενται συνήθως σε μορφή σκόνης. Αν και δεν μπορούν να χρησιμοποιηθούν με τον ίδιο τρόπο όπως τα κανονικά αυγά, είναι κατάλληλα για ομελέτες ή αρτοποιία. Περιέχουν λιγότερα κορεσμένα λιπαρά και δεν έχουν χοληστερόλη, ενώ παρέχουν φυτικές ίνες. Ωστόσο, συχνά έχουν χαμηλότερη περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη και περισσότερα πρόσθετα.
Φυτικά "γαλακτοκομικά"
Τα φυτικά τυριά και βούτυρα που καταναλώνονται σε περιόδους νηστείας συχνά αντικαθιστούν τα γαλακτοκομικά με έλαια όπως το φοινικέλαιο, γεγονός που αυξάνει την περιεκτικότητά τους σε κορεσμένα λιπαρά. Επιπλέον, περιέχουν συχνά αλάτι, ενώ υστερούν σε πρωτεΐνη και ασβέστιο.
Τα φυτικά ροφήματα και γιαούρτια μπορεί να έχουν χαμηλότερα λιπαρά, αλλά δεν είναι όλα διατροφικά ισοδύναμα. Αρκετά –όπως αυτά από αμύγδαλο, καρύδα ή βρώμη– περιέχουν ελάχιστη πρωτεΐνη και συχνά έχουν προσθήκη σακχάρων. Επιπλέον, δεν είναι όλα εμπλουτισμένα με ασβέστιο, βιταμίνη D ή Β12, στοιχεία απαραίτητα όταν απουσιάζουν τα γαλακτοκομικά.
Αλμυρά σνακ
Σνακ κατά τη διάρκεια της νηστείας, όπως πατατάκια, κράκερ και μπάρες, είναι πλούσια σε αλάτι, λιπαρά και τεχνητά αρώματα, ενώ έχουν χαμηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες.
Γλυκά και αρτοσκευάσματα
Μπισκότα, κέικ, muffins και μπάρες φρούτων που δεν περιέχουν ζωικά συστατικά μπορεί να περιέχουν υγιεινά συστατικά, όπως ξηρούς καρπούς και φρούτα, αλλά συχνά είναι πλούσια σε ζάχαρη και κορεσμένα λιπαρά. Γλυκαντικά όπως σιρόπι αγαύης ή σφενδάμου παραμένουν ελεύθερα σάκχαρα που αυξάνουν τις θερμίδες.
Έτοιμα γεύματα
Τα έτοιμα γεύματα μπορεί να φαίνονται πιο υγιεινά, όμως συχνά είναι υπερεπεξεργασμένα, με υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και λιπαρά και χαμηλή σε φυτικές ίνες.