Η 25η Μαρτίου αποτελεί μία από τις λίγες ημέρες της Σαρακοστής κατά τις οποίες επιτρέπεται η κατανάλωση ψαριού, με τον τηγανητό μπακαλιάρο και τη σκορδαλιά να κυριαρχούν.
Πίσω όμως από το παραδοσιακό αυτό πιάτο κρύβεται ένα γεύμα με υψηλό θερμιδικό φορτίο, που μπορεί να φτάσει ή και να ξεπεράσει τις 700 έως 1.000 θερμίδες ανά μερίδα, αλλά και ιδιαίτερα αυξημένη περιεκτικότητα σε αλάτι. Το τελευταίο αποτελεί κρίσιμο παράγοντα για άτομα με υπέρταση ή άλλα καρδιαγγειακά νοσήματα, καθώς ακόμη και μετά το ξαλμύρισμα, η πρόσληψη νατρίου μπορεί να καλύψει μεγάλο μέρος της ημερήσιας συνιστώμενης ποσότητας.
Ένα τυπικό γεύμα που περιλαμβάνει 150 έως 200 γραμμάρια τηγανητού μπακαλιάρου μπορεί να αποδώσει περίπου 300 έως 450 θερμίδες, με υψηλή περιεκτικότητα σε πρωτεΐνη, αλλά και σημαντική αύξηση των λιπαρών λόγω της διαδικασίας του τηγανίσματος. Στην πράξη, το κουρκούτι και το λάδι απορροφώνται σε βαθμό που προσθέτουν επιπλέον 150 έως 250 θερμίδες, αυξάνοντας σημαντικά το συνολικό ενεργειακό φορτίο.
Η σκορδαλιά, σε ποσότητα περίπου 100 γραμμαρίων, μπορεί να προσθέσει επιπλέον 250 έως 350 θερμίδες, κυρίως λόγω του ελαιόλαδου και των υδατανθράκων που περιέχει. Συνολικά, ένα τέτοιο γεύμα μπορεί εύκολα να καλύψει έως και το μισό των ημερήσιων ενεργειακών αναγκών ενός ενήλικα.
Πέρα από τις θερμίδες, καθοριστικό ρόλο διαδραματίζει η περιεκτικότητα σε νάτριο. Ο παστός μπακαλιάρος διατηρεί υψηλά επίπεδα αλατιού, που μπορεί να φτάνουν τα 1.000 έως 1.500 mg νατρίου ανά μερίδα. Η ποσότητα αυτή καθιστά το πιάτο λιγότερο κατάλληλο για άτομα με υπέρταση, καρδιαγγειακά νοσήματα ή νεφρική δυσλειτουργία.
Αξίζει να σημειωθεί ότι, ενώ ο μπακαλιάρος -ως λευκό ψάρι- είναι φυσικά χαμηλός σε λιπαρά, ο τρόπος παρασκευής του αλλάζει τη διατροφική του αξία. Το τηγάνισμα αυξάνει τις θερμίδες κατακόρυφα και οδηγεί σε μεγαλύτερη πρόσληψη λιπαρών, ενώ η έκθεση σε υψηλές θερμοκρασίες μπορεί να συμβάλει στο σχηματισμό οξειδωμένων ενώσεων.
Από την άλλη πλευρά, η σκορδαλιά έχει υπέρ και κατά: το σκόρδο έχει συσχετιστεί με καρδιοπροστατευτικές και αντιοξειδωτικές ιδιότητες, ωστόσο η σκορδαλιά έχει υψηλή περιεκτικότητα σε ελαιόλαδο και υδατάνθρακες.
Έτσι, οι εναλλακτικοί τρόποι παρασκευής, όπως το ψήσιμο στον φούρνο αντί για τηγάνισμα, η καλύτερη απομάκρυνση του αλατιού μέσω παρατεταμένου ξαλμυρίσματος και ο περιορισμός της ποσότητας σκορδαλιάς μπορούν να μειώσουν αισθητά το διατροφικό "φορτίο" του πιάτου και να το κάνουν κατάλληλο για όλους.