Από τους "φουσκωμένους" λογαριασμούς θέρμανσης σε σπίτια στη Βρετανία μέχρι τα κλειστά σχολεία στο Πακιστάν για λόγους εξοικονόμησης, οι οικονομικές επιπτώσεις του πολέμου στη Μέση Ανατολή γίνονται ήδη έντονα αισθητές.
Ανάλυση του BBC επιχειρεί να χαρτογραφήσει τους "κερδισμένους" και τους "χαμένους" της κρίσης. Όπως επισημαίνεται, οι αναταράξεις στην αγορά ενέργειας επηρεάζουν με διαφορετικό τρόπο τις οικονομίες διεθνώς, καθώς την ώρα που ορισμένες χώρες ενισχύουν τη θέση τους, άλλες βρίσκονται αντιμέτωπες με αυξημένο κόστος και πιέσεις καθώς οι συνέπειες δεν κατανέμονται ισότιμα. Δίπλα σε μια μεγάλη λίστα χωρών που πλήττονται, υπάρχουν και εκείνες που φαίνεται να ωφελούνται. Ποιες είναι αυτές;
Οι "κερδισμένοι": Νορβηγία, Καναδάς και Ρωσία
Παρά τις προσπάθειες για στροφή στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ο κόσμος παραμένει σε μεγάλο βαθμό εξαρτημένος από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο. Τα μεγάλα αποθέματα υπόσχονται σημαντικά κέρδη – γι’ αυτό και το πετρέλαιο έχει χαρακτηριστεί "μαύρος χρυσός". Όταν οι τιμές ανεβαίνουν, οι παραγωγοί κερδίζουν, ενώ οι καταναλωτές επιβαρύνονται.
Ωστόσο, αυτή δεν είναι μια συνηθισμένη ενεργειακή κρίση. Η Μέση Ανατολή παραμένει η "καρδιά" της παγκόσμιας προσφοράς, με τα Στενά του Ορμούζ να αποτελούν βασική αρτηρία. Οι επιθέσεις σε ενεργειακές υποδομές και η ουσιαστική διακοπή της ροής έχουν πλήξει χώρες του Κόλπου, όπως το Κατάρ και η Σαουδική Αραβία, καθώς η Τεχεράνη στοχοποιεί συμμάχους των ΗΠΑ.
Διαβάστε Επίσης
Καθώς οι αγοραστές αναζητούν εναλλακτικές πηγές, χώρες όπως η Νορβηγία και ο Καναδάς ενδέχεται να ωφεληθούν. Μετά την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022 και την προσπάθεια της Δύσης να απεξαρτηθεί από το ρωσικό αέριο, η Νορβηγία αύξησε την παραγωγή της και εκμεταλλεύτηκε τη συγκυρία. Ο Καναδάς, από την πλευρά του, προσπαθεί να προβάλλει τον εαυτό του ως "σταθερό και αξιόπιστο" προμηθευτή ενέργειας, αν και υπάρχουν αμφιβολίες για το πόσο μπορεί να αυξήσει την παραγωγή του. Την ίδια ώρα, η Ρωσία ενδέχεται να είναι ο μεγαλύτερος ωφελημένος. Καθώς οι ΗΠΑ χαλαρώνουν ορισμένους περιορισμούς για να αντιμετωπιστεί η έλλειψη στην αγορά, οι εξαγωγές ρωσικού πετρελαίου προς την Ινδία έχουν αυξηθεί κατά 50%.
Εκτιμάται ότι η Μόσχα μπορεί να αποκομίσει έως και 5 δισ. δολάρια επιπλέον μέχρι το τέλος Μαρτίου, ενώ ενδέχεται να καταγράψει την καλύτερη χρονιά σε έσοδα από καύσιμα από το 2022. Παράλληλα, η αύξηση της χρήσης άνθρακα δημιουργεί ευκαιρίες και για μεγάλους εξαγωγείς, όπως η Ινδονησία.
Διαβάστε Επίσης
Οι "χαμένοι": ΗΠΑ, Ηνωμένο Βασίλειο και Ευρώπη
Τι ισχύει όμως για τις ίδιες τις ΗΠΑ; Ο πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ υποστηρίζει ότι όταν αυξάνονται οι τιμές του πετρελαίου, η χώρα "βγάζει πολλά χρήματα". Πράγματι, οι Αμερικανοί παραγωγοί μπορεί να δουν σημαντικά κέρδη. Αυτό όμως δεν σημαίνει ότι η οικονομία συνολικά ωφελείται.
Αφενός, ορισμένες εταιρείες πλήττονται άμεσα από τις εξελίξεις στη Μέση Ανατολή. Για παράδειγμα, η ExxonMobil έχει εγκαταστάσεις στο Κατάρ που έχουν επηρεαστεί από επιθέσεις. Αφετέρου, πολλοί παραγωγοί –ιδίως στον τομέα του σχιστολιθικού πετρελαίου– δεν μπορούν να αυξήσουν γρήγορα την παραγωγή τους.
Το σημαντικότερο, όμως, είναι ότι οι Αμερικανοί είναι από τους μεγαλύτερους καταναλωτές πετρελαίου και φυσικού αερίου παγκοσμίως. Από τη θέρμανση τον χειμώνα μέχρι τις μετακινήσεις, είναι ιδιαίτερα εκτεθειμένοι στις αυξομειώσεις των τιμών. Σύμφωνα με εκτιμήσεις οικονομολόγων, αν οι τιμές του πετρελαίου φτάσουν τα 140 δολάρια και παραμείνουν εκεί, υπάρχει κίνδυνος συρρίκνωσης της οικονομίας. Ανάλογη είναι η εικόνα και στην Ευρώπη και το Ηνωμένο Βασίλειο, που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από εισαγόμενη ενέργεια. Η άνοδος των τιμών ενισχύει τον πληθωρισμό και επιβαρύνει την ανάπτυξη.
Παρότι οι δυτικές οικονομίες είναι πλέον πιο ανθεκτικές σε ενεργειακά σοκ σε σχέση με το παρελθόν, η εξάρτηση από το πετρέλαιο και το φυσικό αέριο παραμένει υψηλή, επηρεάζοντας νοικοκυριά και επιχειρήσεις.
Στην Ασία, ο αντίκτυπος είναι επίσης σημαντικός. Η περιοχή εισάγει το 59% του πετρελαίου της από τη Μέση Ανατολή, ενώ η Νότια Κορέα φτάνει έως και το 70%. Οι ανησυχίες επικεντρώνονται και στη βιομηχανία τεχνολογίας, καθώς η Νότια Κορέα παράγει πάνω από το μισό των τσιπ μνήμης παγκοσμίως.
Σε άλλες χώρες, όπως η Σρι Λάνκα, το Μπαγκλαντές και οι Φιλιππίνες, έχουν ήδη ληφθεί μέτρα όπως δελτίο καυσίμων, τετραήμερη εργασία και κλείσιμο σχολείων. Αντίθετα, η Κίνα και η Ινδία εμφανίζονται πιο προστατευμένες, έχοντας αυξήσει τα αποθέματά τους και στραφεί σε εναλλακτικές προμήθειες, όπως η Ρωσία.
Το πώς θα εξελιχθεί η κατάσταση εξαρτάται από τη διάρκεια και την ένταση της σύγκρουσης. Όσο παρατείνεται ο πόλεμος, τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος όχι μόνο για μεμονωμένες οικονομίες, αλλά και για ευρύτερες επιπτώσεις σε παγκόσμιο επίπεδο.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Ρούτσι: Δεν μπορεί να ξεκινήσει η δίκη, είμαστε ο ένας πάνω στον άλλον [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,63,608,404/crop/both/81/818ba8350f98480db6cee3a9c1b9f59e.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Γάλλος στρατηγός έξαλλος με τον Τραμπ: "Εβγαλε τα μάτια του μόνος του, να πάει να γα@@" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/19,0,497,268/crop/both/24/24a0034c9969451597e2bcaa9ba60a33.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Στο Μαξίμου με τα κατοικίδιά τους οι Ελληνες που επαναπατρίστηκαν από τη Μ. Ανατολή -Συνάντηση με Μητσοτάκη [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/40,49,541,330/crop/both/84/84b5a70c0e304a84a2b201d3c3278761.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Στιγμές συγκίνησης στο Ελ. Βενιζέλος με τον επαναπατρισμό των κατοικιδίων από το Αμπου Ντάμπι [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,42,608,383/crop/both/9b/9b4ccaf55f984d67aeea482e563494b1.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Γέμισε με ζώα συντροφιάς το "Ελευθέριος Βενιζέλος" - Έφτασε η πρώτη πτήση επαναπατρισμού ζώων [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/04/04985352953447af84f4a4bb888e73b4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Αμερικανικό stealth πάνω από τη Λάρισα - Τι συνέβη [Εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu399x532/0,183,399,407/crop/both/7f/7f69f85771fc48f3b1f4016a69cdb474.jpg?quality=60&404=default&v=2)
