Η κίνηση που αλλάζει τη "σκακιέρα" στη Μέση Ανατολή: Ο Τραμπ προσφέρει στήριξη στους Κούρδους εάν τον βοηθήσουν στο Ιράν

REUTERS

Η κυβέρνηση του Ντόναλντ Τραμπ, προετοιμαζόμενη για περισσότερες αμερικανικές απώλειες και εξετάζοντας το ενδεχόμενο να στείλει στρατεύματα στο Ιράν, έχει αρχίσει να απευθύνεται στην εγχώρια αντιπολίτευση της Τεχεράνης ως πιθανούς συμμάχους για να υποκινήσει μια εξέγερση κατά του καθεστώτος.

Σε τηλεφωνήματα αυτής της εβδομάδας προς τους ηγέτες της κουρδικής μειονότητας στο Ιράν και το γειτονικό Ιράκ, ο πρόεδρος των ΗΠΑ προσέφερε "εκτεταμένη αεροπορική κάλυψη" από την Ουάσινγκτον και άλλη υποστήριξη στους αντικαθεστωτικούς Κούρδους για να καταλάβουν τμήματα στα δυτικά της Ισλαμικής Δημοκρατίας, σύμφωνα με πολλά άτομα που γνωρίζουν την προσπάθεια, τα οποία επικαλείται η Washington Post.

"Το αμερικανικό αίτημα προς τους Ιρακινούς Κούρδους είναι να ανοίξουν τον δρόμο και να μην εμποδίσουν" τις ιρανικές κουρδικές ομάδες που κινητοποιούνται στο Ιράκ, "παρέχοντας παράλληλα υλικοτεχνική υποστήριξη", δήλωσε ανώτερος αξιωματούχος της Πατριωτικής Ένωσης του Κουρδιστάν, ενός από τα δύο μεγάλα πολιτικά κόμματα που κυβερνούν την ημιαυτόνομη κουρδική περιοχή του Ιράκ.

"Ο Τραμπ ήταν σαφής στην κλήση του" την Κυριακή 1/3 προς τον ηγέτη του PUK, Μπάφελ Ταλαμπανί. "Μας είπε ότι οι Κούρδοι πρέπει να επιλέξουν πλευρά σε αυτήν τη μάχη -είτε με την Αμερική και το Ισραήλ, είτε με το Ιράν", δήλωσε ο αξιωματούχος, ένας από τους αρκετούς Κούρδους και Αμερικανούς αξιωματούχους που συζήτησαν ευαίσθητα θέματα υπό τον όρο της Ανωνυμίας.

Διαβάστε Επίσης

Ιράν: Η εκστρατεία είναι μια "εντυπωσιακή επιτυχία" - Τα στοιχεία δείχνουν ότι η Τεχεράνη έχει ήδη χάσει τον πόλεμο

Ένας ανώτερος αξιωματούχος του Κουρδικού Δημοκρατικού Κόμματος, του άλλου μεγάλου ιρακινού κόμματος του οποίου ο ηγέτης, Μασούντ Μπαρζανί, κλήθηκε επίσης από τον Τραμπ, επιβεβαίωσε αυτήν την πληροφορία, αλλά σημείωσε ότι "δεν έχει να κάνει με το ποιος έχει πιο ενεργές ένοπλες πολιτοφυλακές" έτοιμες να εισέλθουν στο Ιράν, "αλλά με το ποιος έχει μεγαλύτερη υποστήριξη από το εσωτερικό".

Ο Τραμπ μίλησε την Τρίτη 3/3 και με τον Μουσταφά Χίτζι, επικεφαλής του παλαιότερου ιρανικού κουρδικού κόμματος της αντιπολίτευσης, του Δημοκρατικού Κόμματος του Ιρανικού Κουρδιστάν (PDKI), του οποίου η οργάνωση απέρριψε αιτήματα για σχολιασμό.

Το PDKI αποτελεί μέρος ενός συνασπισμού έξι αντικαθεστωτικών ιρανικών κουρδικών κομμάτων που την περασμένη εβδομάδα ανακοίνωσε τον σχηματισμό του σε μια δήλωση από το ιρακινό Κουρδιστάν.

Σε μια δήλωσή του την Τετάρτη 4/3, το κόμμα προέτρεψε "όλους τους (Ιρανούς) στρατιώτες και το προσωπικό... ειδικά στο Κουρδιστάν" να εγκαταλείψουν τις βάσεις τους και να αποσύρουν την υποστήριξή τους από "τις ένοπλες και καταπιεστικές δυνάμεις του καθεστώτος".

Σε θέση ισχύος οι Κούδροι στο Ιράκ

Οι Ιρακινοί Κούρδοι, οι οποίοι παρέχουν εδώ και καιρό καταφύγιο στους Ιρανούς αδελφούς τους, με την προϋπόθεση ότι δεν συνωμοτούν εναντίον της Τεχεράνης, κινδυνεύουν να καταστρέψουν μια εύθραυστη ειρήνη που διατηρούν με το ιρανικό καθεστώς, εάν οι πολεμικές προσπάθειες των ΗΠΑ και του Ισραήλ δεν ευοδωθούν.

Πολύ πιο οργανωμένοι και ισχυροί από τους Κούρδους στο Ιράν, έχουν πλέον τον έλεγχο της περιοχής τους και της οικονομίας της, παρά τις μακροχρόνιες εσωτερικές συγκρούσεις και τις δυσκολίες με την ιρακινή κυβέρνηση στη Βαγδάτη, η οποία κυριαρχείται από τους Σιίτες.

Διαβάστε Επίσης

Χαμενεΐ: Πώς τον ξεγέλασε το Ισραήλ με ψεύτικο δείπνο "Σαμπάτ" και τον σκότωσε με πύραυλο από το... διάστημα

Όπως και οι Ιρακινοί αδελφοί τους, οι Ιρανοί Κούρδοι έχουν επικεντρωθεί στο παρελθόν στην περιφερειακή αυτονομία και όχι στην απόσχιση, ή την αλλαγή καθεστώτος.

Εκπρόσωποι αρκετών κομμάτων του ιρανικού κουρδικού συνασπισμού αρνήθηκαν την ταχεία διάδοση φημών αργά την Τετάρτη 4 Μαρτίου ότι είχαν ξεκινήσει εισβολή από το Ιράκ.

Αυτές οι αναφορές πυροδότησαν αυτό που τα ιρανικά κρατικά ΜΜΕ χαρακτήρισαν ως "προληπτικό" χτύπημα που κατέστρεψε στόχους στην κουρδική περιοχή του Ιράκ.

Την Πέμπτη 5/3, ο Πεσάουα Χαουραμάνι, εκπρόσωπος της ιρακινής κουρδικής περιφερειακής κυβέρνησης, δήλωσε ότι η KRG "δεν συμμετέχει σε καμία εκστρατεία για την επέκταση του πολέμου και των εντάσεων στην περιοχή".

Ο Τραμπ "ζυγίζει" την κουρδική συνεργασία για εξέγερση στο Ιράν

Ο Τραμπ έχει ζητήσει δημόσια από τους αντικαθεστωτικούς Ιρανούς να ξεσηκωθούν και να αναλάβουν την κυβέρνησή τους, αλλά έχει επίσης υπονοήσει την πιθανότητα τα συνεργατικά στοιχεία του υπάρχοντος καθεστώτος να παραμείνουν στη θέση τους, μόλις η ηγεσία του εξοντωθεί, ένα ψήφισμα παρόμοιο με αυτό που επέβαλαν οι ΗΠΑ στη Βενεζουέλα μετά τη σύλληψη του ηγέτη της, Νικολάς Μαδούρο.

Ερωτηθείσα σχετικά με αναφορές ότι η CIA θα παρείχε όπλα σε ιρανικές κουρδικές ομάδες, η εκπρόσωπος του Λευκού Οίκου, Καρολίν Λέβιτ, δήλωσε στους δημοσιογράφους την Τετάρτη 4/3 ότι ο Τραμπ "μίλησε με Κούρδους ηγέτες σχετικά με τη βάση μας που έχουμε στο βόρειο Ιράκ. Αλλά... οποιαδήποτε αναφορά που υποδηλώνει ότι ο πρόεδρος έχει συμφωνήσει σε οποιοδήποτε τέτοιο σχέδιο είναι ψευδής και δεν πρέπει να γραφτεί".

Η CIA αρνήθηκε να σχολιάσει. Ο Λευκός Οίκος δεν απάντησε σε ερωτήσεις σχετικά με τις επαφές με άλλες ιρανικές ομάδες της αντιπολίτευσης, συμπεριλαμβανομένης της μειονότητας των Μπαλούτσι ή της εξόριστης ομάδας Μουτζαχεντίν-ε-Χαλκ (MEK).

Ένας Αμερικανός αξιωματούχος προειδοποίησε ότι η έκταση της κουρδικής συνεργασίας με τις ΗΠΑ μένει να φανεί, δεδομένου του μακρού ιστορικού της Ουάσινγκτον να ζητά τη βοήθειά τους σε διάφορες συγκρούσεις και στη συνέχεια να την εγκαταλείπει.

"Θα μπορούσαν να υπάρξουν κάποιες ευκαιρίες να συνεργαστούμε και να ευθυγραμμίσουμε τα συμφέροντά μας, και να κάνουμε κάποια πράγματα; Απολύτως", δήλωσε ο Αμερικανός αξιωματούχος. Αλλά, οι Κούρδοι και στις δύο πλευρές των συνόρων Ιράκ - Ιράν είναι πιθανό να περιμένουν να δουν "προς τα πού φυσάει ο άνεμος" στον συνεχιζόμενο πόλεμο, τόνισε, προσθέτοντας ότι η συνεργασία των ΗΠΑ μαζί τους "δεν είναι εντελώς ξεκάθαρη".

Διαβάστε Επίσης

Ανάλυση Politico: Ο πόλεμος στο Ιράν μπορεί να διαρκέσει 100 ημέρες - Ισως και έως τον Σεπτέμβριο

Οι Κούρδοι, που στο Ιράν αριθμούν περίπου 10 εκατομμύρια σε πέντε δυτικές επαρχίες, είναι επίσης μεταξύ των μεγαλύτερων μειονοτήτων στο Ιράκ, τη Συρία και σε τμήματα της Τουρκίας. Σε καθεμία από αυτές τις χώρες έχουν αγωνιστεί πολιτικά και μερικές φορές με όπλα -συχνά με την υποστήριξη των ΗΠΑ, όταν συνέπεσε με τους αμερικανικούς στόχους- ενάντια στη συστηματική περιθωριοποίηση και για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση.

Ωστόσο, συχνά ένιωσαν εγκαταλελειμμένοι από την Ουάσινγκτον. Πιο πρόσφατα, οι ΗΠΑ απέσυραν την υποστήριξή τους από τις Συριακές Δημοκρατικές Δυνάμεις, μια κουρδική ομάδα που ήταν ο μακροχρόνιος εταίρος των Αμερικανών στην αντιμετώπιση του Ισλαμικού Κράτους στη Συρία, καθώς η κυβέρνηση Τραμπ κινήθηκε προς τη συνεργασία με το νέο καθεστώς στη Δαμασκό.

Παρά το γεγονός ότι τώρα ενώνουν τις πολιτικές δυνάμεις σε συνασπισμό, οι κύριες ιρανικές κουρδικές αντιπολιτευόμενες ομάδες συχνά βρίσκονται σε διαμάχη μεταξύ τους -και με άλλους αντιπάλους του κυβερνώντος καθεστώτος στην Τεχεράνη- εγείροντας ερωτήματα σχετικά με το εάν θα συνεργαστούν για τον σχηματισμό μιας νέας κυβέρνησης.

Μόνο μία στην αλφαβητική "σούπα" των ιρανικών κουρδικών ομάδων -το PJAK, το Κόμμα Ελεύθερης Ζωής του Κουρδιστάν- πιστεύεται ότι είναι σημαντικά οπλισμένη, κυρίως μέσω μιας σχέσης με το μαχητικό Κουρδικό Εργατικό Κόμμα (PKK) που εδρεύει σε περιοχές με κουρδική πλειοψηφία στη νοτιοανατολική Τουρκία και τη βόρεια Συρία και το Ιράκ.

"Η πρόκληση εδώ είναι ότι οι Ιρανοί Κούρδοι μαχητές είναι περιορισμένοι σε αριθμό και είναι απίθανο να λάβουν ευρύτερη υποστήριξη σε μη κουρδικές περιοχές" του Ιράν, δήλωσε η Βικτόρια Τέιλορ, διευθύντρια του προγράμματος Μέσης Ανατολής του Ατλαντικού Συμβουλίου και πρώην αναπληρώτρια βοηθός υπουργός Εξωτερικών για το Ιράκ και το Ιράν. "Φαίνεται σαν συνταγή για εθνοτική διχόνοια", πρόσθεσε.

"Οι Ιρανοί Κούρδοι αντιμετωπίζουν ένα είδος παγίδευσης", δήλωσε ο Γκάρεθ Στάνσφιλντ, καθηγητής πολιτικής στα θέματα της Μέσης Ανατολής, στο Πανεπιστήμιο του Έξετερ στη Βρετανία.

"Απλώς και μόνο το να υπονοούμε ότι τα ιρανικά κουρδικά κόμματα έχουν λάβει αμερικανική υποστήριξη και σκέφτονται να γίνουν οι πεζικάριοι στο Ιράν στρέφει την προσοχή του IRGC (Σώματος των Φρουρών της Ισλαμικής Επανάστασης) στο δυτικό Κουρδιστάν... και το καθιστά έναν τεράστιο στόχο του καθεστώτος", επισήμανε ο ίδιος.

Ανησυχία στην Τουρκία για τους διαύλους που ανοίγουν οι ΗΠΑ με τους Κούρδους

Η απόφαση των ΗΠΑ να εξοπλίσουν τις ιρανικές κουρδικές ομάδες μπορεί να μην αρέσει στην Τουρκία και τον πρόεδρό της Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν. Σημειώνεται ότι μετά από τέσσερις δεκαετίες σύγκρουσης με την κυβέρνηση της Άγκυρας, το παράνομο PKK συμφώνησε πέρυσι να αφοπλιστεί και βρίσκεται στη μέση μιας ειρηνευτικής διαδικασίας με την Άγκυρα.

Κατά τη διάρκεια των πρώτων πέντε ημερών της σύγκρουσης, το Ισραήλ είναι αυτό που έκανε τα περισσότερα για να προετοιμάσει το έδαφος στο εσωτερικό του Ιράν για μια κουρδική εξέγερση.

Εκτός από τη δολοφονία ηγετικών στόχων στην Τεχεράνη, οι ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές έχουν στοχεύσει εκτενώς την Αστυνομία του καθεστώτος και τις εγκαταστάσεις του IRGC στο δυτικό τμήμα της χώρας, ενώ οι αμερικανικές επιδρομές έχουν επικεντρωθεί σε εκτοξευτές πυραύλων, αεροδρόμια, πολεμικά πλοία και άλλους στόχους κυρίως στο νότο.

Διαβάστε Επίσης

Πόσοι άνθρωποι έχουν χάσει τη ζωή τους στον πόλεμο ΗΠΑ-Ισραήλ κατά του Ιράν

Οι Ισραηλινοί "βομβαρδίζουν συστηματικά στρατιωτικές θέσεις στο Ιρανικό Κουρδιστάν... όπου έχουν προκαλέσει τεράστια ζημιά στην ιρανική στρατιωτική ικανότητα", δήλωσε ο Χένρι Μπάρκι, Κούρδος εμπειρογνώμονας στο Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων, ο οποίος πρόσθεσε ότι "αυτή είναι σαφώς μια πολύ σκόπιμη στρατηγική" εκ μέρους του Τελ Αβίβ.

"Είναι επίσης αλήθεια ότι στις τελευταίες διαδηλώσεις", όταν ξέσπασαν διαμαρτυρίες κατά του καθεστώτος σε όλο το Ιράν τον Ιανουάριο, αυτό "ήταν πολύ, πολύ βάναυσο στις κουρδικές περιοχές", επισήμανε ο Μπάρκι και συμπλήρωσε: "Υπάρχει επίσης αυτό το κομμάτι -οι άνθρωποι θέλουν πραγματικά να πάρουν εκδίκηση".

Οι Κούδροι καλούνται να "είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου" στο Ιράν

Στην ανακοίνωσή του την Τετάρτη 4 Μαρτίου, το PJAK προέτρεψε τους Κούρδους εντός του Ιράν να "είναι έτοιμοι να αντιμετωπίσουν τις συνέπειες του πολέμου και τις πολιτικές της Ισλαμικής Δημοκρατίας" και να "μείνουν μακριά από τα στρατιωτικά και τα κέντρα ασφαλείας του καθεστώτος".

Από την πλευρά τους, οι Ιρακινοί Κούρδοι, οι οποίοι είχαν τις δικές τους διακυμάνσεις στη σχέση τους με την Ουάσινγκτον, ίσως αμφισβητήσουν "τη δύναμη της υποστήριξης των ΗΠΑ" προς τους Ιρανούς αδελφούς τους και να διστάσουν να παράσχουν υποστήριξη σε μια επίθεση που θα διακινδύνευε ιρανικά αντίποινα, δήλωσε η Τέιλορ.

Οι ηγέτες των Ιρακινών Κούρδων υπέγραψαν πέρυσι μια συμφωνία με την Τεχεράνη, υποσχόμενοι να διαφυλάξουν το τμήμα τους των συνόρων Ιράν - Ιράκ από εξωτερικές εισβολές.

Σε δήλωση που εκδόθηκε την περασμένη εβδομάδα, αφού οι ιρανικές κουρδικές ομάδες με έδρα το Ιράκ ανακοίνωσαν τον συνασπισμό τους, η KRG στο ημιαυτόνομο βορειοανατολικό Ιράκ δήλωσε ότι δεν θα επιτρέψει να χρησιμοποιηθεί το έδαφός της ως "βάση για επιθετικότητα εναντίον ενός γείτονα".

Τόσο ο Ταλαμπανί όσο και ο πρόεδρος της KRG, Νετσιρβάν Μπαρζανί, δέχθηκαν επίσης τηλεφωνήματα την Τετάρτη 4/3 από τον Ιρανό υπουργό Εξωτερικών, Αμπάς Αραγτσί.

Ο Ταλαμπανί "τόνισε τη σημασία της εξεύρεσης ειρηνικών λύσεων στα ζητήματα και της επιστροφής στον διάλογο για τη διατήρηση της σταθερότητας στη Μέση Ανατολή, δηλώνοντας ότι όλες οι προσπάθειες του PUK βρίσκονται εντός αυτού του πλαισίου", ανέφερε ανακοίνωση από το γραφείο του.

Ο Αραγτσί, σύμφωνα με την ανακοίνωση, ευχαρίστησε τον Ταλαμπανί "για τον ρόλο και την επιρροή του στη διατήρηση της σταθερότητας στο Ιράκ και την περιοχή του Κουρδιστάν" και εξέφρασε "σεβασμό για την ειρηνική θέση του PUK στην περιοχή".

Το γραφείο του Μπαρζανί ανέφερε ότι τόσο αυτός όσο και ο Αραγτσί "τόνισαν την προστασία της ασφάλειας των συνόρων, με τρόπο που να αποτρέπει οποιαδήποτε προσπάθεια υπονόμευσης της σταθερότητας της περιοχής και περαιτέρω περιπλοκής της κατάστασης".

Καθώς οι Ιρακινοί Κούρδοι αγωνίζονται να αποφασίσουν εάν θα εμπλακούν άμεσα στον επεκτεινόμενο πόλεμο του Ιράν, οι επιλογές τους μπορεί να γίνουν πιο περιορισμένες.

Οι επιθέσεις που εξαπολύθηκαν τόσο από το Ιράν όσο και από τις πολιτοφυλακές -αντιπροσώπους του εντός του Ιράκ έχουν στοχεύσει την πρωτεύουσά τους, το Ερμπίλ, προφανώς για να αποθαρρύνουν την υποστήριξη προς την ιρανική αντιπολίτευση.

"Βρισκόμαστε σε μια πολύ λεπτή θέση", δήλωσε ο αξιωματούχος του PUK. Ο ίδιος πρόσθεσε: "Εάν αυτή η χερσαία επίθεση (των Ιρανών Κούρδων) αποτύχει, δεν γνωρίζουμε ποια θα είναι η αντίδραση του Ιράν εναντίον της κουρδικής περιοχής του Ιράκ. Ταυτόχρονα, δεν μπορούμε απλώς να απορρίψουμε το αίτημα του Τραμπ -ειδικά όταν ο ίδιος τηλεφωνεί και το ζητά προσωπικά".

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr