Στο μικροσκόπιο της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας (EPPO) βρίσκεται η Ισπανία, καθώς διερευνάται πιθανή απάτη στη διαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων για την αναβάθμιση της σιδηροδρομικής γραμμής υψηλής ταχύτητας Μαδρίτη–Σεβίλλη, όπου σημειώθηκαν δύο πολύνεκρα δυστυχήματα μέσα στο 2026, με συνολικά 115 νεκρούς.
Οι ευρωπαϊκές αρχές πραγματοποιούν έρευνες στα κεντρικά γραφεία τριών ισπανικών κρατικών φορέων, εξετάζοντας ενδεχόμενη απάτη στη χρηματοδότηση έργων που αφορούν τη βελτίωση της ασφάλειας, της σηματοδότησης και των συστημάτων επικοινωνίας της συγκεκριμένης γραμμής.
Η νέα έρευνα έρχεται λίγες ημέρες μετά τη δεύτερη σιδηροδρομική τραγωδία που συγκλόνισε την Ισπανία, εντείνοντας τα ερωτήματα για την κατάσταση των υποδομών και τη διαχείριση των χρημάτων που είχαν διατεθεί για τον εκσυγχρονισμό τους.
Ισπανία: Έρευνες σε τρεις κρατικούς φορείς – Τι ανακοίνωσε η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία
Σύμφωνα με ανακοίνωση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας την Παρασκευή (6/11), οι ερευνητικές ενέργειες πραγματοποιούνται στις εγκαταστάσεις του διαχειριστή σιδηροδρομικών υποδομών Adif, της Κρατικής Υπηρεσίας Σιδηροδρομικής Ασφάλειας (AESF) και του ισπανικού Ελεγκτικού Συνεδρίου.
Στην επιχείρηση συμμετέχει επίσης η Κεντρική Επιχειρησιακή Μονάδα (UCO) της ισπανικής Πολιτοφυλακής (Guardia Civil).
Η EPPO διευκρίνισε ότι αποφάσισε να ξεκινήσει την έρευνα με δική της πρωτοβουλία, χωρίς ωστόσο να δώσει περισσότερες πληροφορίες για τα στοιχεία που εξετάζονται, καθώς η διαδικασία βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη.
Από την πλευρά της, η Adif επιβεβαίωσε την παρουσία στελεχών της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας στα γραφεία της, αναφέροντας ότι παρέδωσε όλα τα στοιχεία που της ζητήθηκαν.
Μέχρι στιγμής, η Υπηρεσία Σιδηροδρομικής Ασφάλειας και το Ελεγκτικό Συνέδριο δεν έχουν τοποθετηθεί επισήμως για τις έρευνες.
Δύο σιδηροδρομικές τραγωδίες με 115 νεκρούς μέσα στο 2026 στην Ισπανία
Η έρευνα πραγματοποιείται στον απόηχο δύο πολύνεκρων συγκρούσεων τρένων που σημειώθηκαν με διαφορά περίπου εννέα μηνών στην Ισπανία.
Η πιο πρόσφατη τραγωδία εκτυλίχθηκε στις 28 Οκτωβρίου, κοντά στην Ούρδα, στην επαρχία του Τολέδο, όταν δύο τρένα υψηλής ταχύτητας συγκρούστηκαν, με αποτέλεσμα 69 άνθρωποι να χάσουν τη ζωή τους και εκατοντάδες να τραυματιστούν.
Είχε προηγηθεί, στις 18 Ιανουαρίου, το δυστύχημα στο Αδαμούς της Κόρδοβα, όπου η σύγκρουση συρμών στοίχισε τη ζωή σε 46 ανθρώπους.
Μάλιστα, η Ευρωπαϊκή Εισαγγελία είχε ήδη ανακοινώσει από τις 20 Μαρτίου τη διενέργεια ξεχωριστής έρευνας για πιθανή απάτη στη διαχείριση κοινοτικών πόρων που προορίζονταν για τη συντήρηση του σιδηροδρομικού τμήματος κοντά στο Αδαμούς, στο χιλιομετρικό σημείο 318,7.
Η νέα έρευνα αφορά διαφορετικό σκέλος της χρηματοδότησης, με επίκεντρο την αναβάθμιση των συστημάτων ασφαλείας, σηματοδότησης και επικοινωνιών.
Οι δύο έρευνες είναι ανεξάρτητες και μέχρι στιγμής δεν έχει αποδειχθεί σύνδεση ανάμεσα σε ενδεχόμενη κακοδιαχείριση ευρωπαϊκών κονδυλίων και στα αίτια των δυστυχημάτων.
Στο μικροσκόπιο ευρωπαϊκά κονδύλια ύψους 111,6 εκατ. ευρώ
Ιδιαίτερο βάρος αποκτά και το οικονομικό σκέλος της υπόθεσης, καθώς σημαντικά ευρωπαϊκά κονδύλια είχαν εγκριθεί για την ανακαίνιση της γραμμής Μαδρίτη–Σεβίλλη, της παλαιότερης γραμμής υψηλής ταχύτητας στην Ισπανία.
Σύμφωνα με την ισπανική εφημερίδα El País, τον Ιούνιο του 2024 είχε εγκριθεί ευρωπαϊκή επιχορήγηση ύψους 111.646.340 ευρώ, με στόχο την εκτεταμένη αναβάθμιση της υποδομής.
Το πρόγραμμα περιλάμβανε, μεταξύ άλλων, εργασίες αντικατάστασης σιδηροτροχιών και στρωτήρων, με χρηματοδότηση από το Ευρωπαϊκό Ταμείο Περιφερειακής Ανάπτυξης.
Στο πλαίσιο της διερεύνησης, οι ευρωπαϊκές αρχές έχουν ζητήσει συμβάσεις και φακέλους έργων που σχετίζονται με τα τμήματα της γραμμής όπου σημειώθηκαν τα δύο δυστυχήματα.
Στόχος είναι να εξεταστεί ο τρόπος με τον οποίο διατέθηκαν τα ευρωπαϊκά χρήματα και εάν τηρήθηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες.
Παράλληλα, δύο ισπανικά δικαστήρια, στο Οργκάθ και στο Μοντόρο, συνεχίζουν τις δικές τους έρευνες για τα αίτια των συγκρούσεων και την ενδεχόμενη απόδοση ποινικών ευθυνών.
Σιδηροτροχιά παρέμεινε σπασμένη για 22 ώρες – Πέρασαν 47 τρένα
Νέα ερωτήματα σχετικά με την ασφάλεια των ισπανικών σιδηροδρόμων προκύπτουν και από τα στοιχεία της τεχνικής διερεύνησης του δυστυχήματος στο Αδαμούς.
Σύμφωνα με δημοσίευμα της El País στις 5 Νοεμβρίου, η ανεξάρτητη ισπανική Αρχή Τεχνικής Διερεύνησης Σιδηροδρομικών, Ναυτικών και Αεροπορικών Ατυχημάτων (AITAT) ζήτησε από την Adif και την Υπηρεσία Σιδηροδρομικής Ασφάλειας να εξετάσουν την εφαρμογή νέων τεχνολογιών για τον εντοπισμό θραύσεων στις σιδηροτροχιές.
Η σύσταση συνδέεται με ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό εύρημα: μία σιδηροτροχιά παρέμεινε πλήρως σπασμένη για περίπου 22 ώρες χωρίς να εντοπιστεί η βλάβη, ενώ στο διάστημα αυτό πέρασαν από το σημείο 47 τρένα.
Όπως επισημαίνει η αρμόδια Αρχή, τα υφιστάμενα κυκλώματα της γραμμής έχουν σχεδιαστεί κυρίως για την ανίχνευση της παρουσίας συρμών και όχι ειδικά για τον εντοπισμό πλήρους θραύσης των σιδηροτροχιών.
Κατά συνέπεια, δεν διασφαλίζεται ότι μία τέτοια αστοχία μπορεί να εντοπιστεί έγκαιρα.
Η τεχνική διερεύνηση παραμένει ανοιχτή, καθώς δεν έχει εξακριβωθεί οριστικά τι προκάλεσε τη θραύση.
Η παρέμβαση της Ευρωπαϊκής Εισαγγελίας ανοίγει πλέον ένα επιπλέον μέτωπο ερευνών, που αφορά τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων, την ώρα που η Ισπανία εξακολουθεί να αναζητά απαντήσεις για τις δύο σιδηροδρομικές τραγωδίες που κόστισαν τη ζωή σε 115 ανθρώπους.