Politico: Πούτιν - Τραμπ - ΝΑΤΟ, το εύθραυστο γεωπολιτικό σκηνικό που ανησυχεί την Ευρώπη

REUTERS

Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις ανησυχούν ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν μπορεί να θεωρήσει πως αυτή είναι η κατάλληλη στιγμή για να κινηθεί επιθετικά.

Σύμφωνα με το Politico, αξιωματούχοι άμυνας και νομοθέτες εκτιμούν ότι το Κρεμλίνο ενδέχεται να δει την επόμενη διετία —όσο ο Ντόναλντ Τραμπ παραμένει στον Λευκό Οίκο και η ΕΕ δεν έχει ακόμη ενισχύσει πλήρως τις στρατιωτικές της δυνατότητες— ως ευκαιρία να δοκιμάσει την προσήλωση της Δύσης στο ΝΑΤΟ, σύμφωνα με τρεις Ευρωπαίους πολιτικούς που γνωρίζουν τις σχετικές συζητήσεις. Παρότι ο πόλεμος στην Ουκρανία έχει αναδείξει και τα όρια της ρωσικής ισχύος, ο Ρώσος πρόεδρος έχει εδώ και καιρό δείξει την πρόθεσή του να επεκτείνει την επιρροή του σε περισσότερα εδάφη.

"Κάτι μπορεί να συμβεί πολύ σύντομα — υπάρχει ένα "παράθυρο ευκαιρίας” για τη Ρωσία", δήλωσε ο Μίκα Άαλτολα, Φινλανδός ευρωβουλευτής του κεντροδεξιού χώρου και μέλος της επιτροπής εξωτερικών υποθέσεων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. "Οι ΗΠΑ απομακρύνονται από την Ευρώπη, οι διατλαντικές σχέσεις βρίσκονται σε κρίση και η ΕΕ δεν είναι ακόμη πλήρως έτοιμη να αναλάβει μόνη της τις ευθύνες".

Διαβάστε Επίσης

Guardian: Συναντήσεις του ΝΑΤΟ με σεναριογράφους και παραγωγούς σε Ευρώπη & ΗΠΑ - "Ξεκάθαρη προπαγάνδα"

Παρότι δεν αποκλείουν εντελώς το ενδεχόμενο μιας χερσαίας επίθεσης σε χώρα του ΝΑΤΟ, αξιωματούχοι άμυνας και υπεύθυνοι χάραξης πολιτικής τη θεωρούν απίθανη, δεδομένου ότι η Ρωσία είναι ήδη υπερφορτωμένη από τον πόλεμο στην Ουκρανία, όπως ανέφεραν ανώτερος διπλωμάτης του ΝΑΤΟ και Ευρωπαίοι αξιωματούχοι άμυνας.

Πιο πιθανό θεωρείται ένα πιο στοχευμένο ή "γκρίζο" χτύπημα, που θα δημιουργεί ασάφεια — με στόχο να διχάσει το ΝΑΤΟ ως προς το αν ενεργοποιείται ή όχι το Άρθρο 5 περί συλλογικής άμυνας, εξήγησε ο Άαλτολα. Το Άρθρο 5 προβλέπει ότι μια επίθεση εναντίον ενός μέλους θεωρείται επίθεση εναντίον όλων. Ωστόσο, ο Τραμπ έχει χαρακτηρίσει το ΝΑΤΟ "χάρτινη τίγρη" και αναμένεται να αποχωρήσει από την προεδρία τον Ιανουάριο του 2029. Ο Πούτιν θα μπορούσε "να κλιμακώσει οριζόντια, στρεφόμενος σε άλλο γείτονα, αποφεύγοντας μια ταπεινωτική διαπραγμάτευση με την Ουκρανία", ανέφερε ο πρώην υπουργός Εξωτερικών της Λιθουανίας, Γκαμπριέλιους Λάντσμπεργκις.

Παρότι οι ευρωπαϊκές δαπάνες για την άμυνα αυξήθηκαν σημαντικά μετά την εισβολή της Ρωσίας το 2022, τα αποτελέσματα θα φανούν στην πράξη με καθυστέρηση. Σύμφωνα με τον οδικό χάρτη αμυντικής ετοιμότητας της ΕΕ, η Ένωση στοχεύει να είναι σε θέση έως το 2030 να αποτρέπει αξιόπιστα απειλές και να απαντά σε επιθέσεις.

"Μπορεί να πρόκειται για κάτι μικρό αλλά ψυχολογικά ισχυρό, που θα μας φοβίσει — αν ο Πούτιν πιστέψει ότι έτσι αποδυναμώνεται η στήριξη προς την Ουκρανία", σημείωσε ο Βίλε Νίνιστο, πρόεδρος της αντιπροσωπείας του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τις σχέσεις με τη Ρωσία. "Η Ρωσία δεν είναι παντοδύναμη", πρόσθεσε. "Αλλά η απελπισία μπορεί να γίνει επικίνδυνη".

Διαβάστε Επίσης

Ο Τραμπ ανακοίνωσε την "Επιχείρηση Ελευθερία" για τα εγκλωβισμένα πλοία τρίτων χωρών στα Στενά του Ορμούζ

Τι θα κάνει ο Τραμπ;

Ο Πολωνός πρωθυπουργός Ντόναλντ Τουσκ δήλωσε ότι "η μεγαλύτερη απειλή για τη διατλαντική κοινότητα είναι η συνεχιζόμενη αποσύνθεση της συμμαχίας". Αν ο Πούτιν παρακολουθεί τη στάση του Τραμπ απέναντι στο ΝΑΤΟ, τότε και οι εσωτερικές πολιτικές εξελίξεις στις ΗΠΑ παίζουν ρόλο. Σε περίπτωση κακών επιδόσεων των Ρεπουμπλικανών στις ενδιάμεσες εκλογές, ο Τραμπ ενδέχεται να σκληρύνει τη στάση του απέναντι σε ΝΑΤΟ και Ευρώπη και να περιορίσει περαιτέρω τη στήριξη προς την Ουκρανία, ενόψει των εκλογών του 2028.

Οι ΗΠΑ ανακοίνωσαν ήδη την αποχώρηση 5.000 στρατιωτών από τη Γερμανία, ενώ υπήρξαν απειλές για ανάλογες κινήσεις σε Ιταλία και Ισπανία. "Υπάρχει κίνδυνος για ακόμη πιο αρνητική στροφή στη στάση των ΗΠΑ απέναντι στο ΝΑΤΟ", ανέφερε Ευρωπαίος αξιωματούχος άμυνας, υπογραμμίζοντας ότι η ΕΕ πρέπει να επενδύσει μαζικά και συλλογικά στην άμυνά της.

Παρά την αποδυνάμωση της Ρωσίας —με απώλειες στο πεδίο και ουκρανικές επιθέσεις βαθιά στο έδαφός της— αυτό μπορεί να κάνει τον Πούτιν ακόμη πιο επικίνδυνο, εκτίμησε ο Άαλτολα.

"Η επέκταση της σύγκρουσης σε άλλα μέτωπα θα μπορούσε να δώσει στη Ρωσία ένα διαπραγματευτικό χαρτί. Ο πόλεμος εξαντλεί τους πόρους της, οπότε αναζητά διέξοδο — και αυτή δεν είναι οι ειρηνευτικές συνομιλίες, αλλά η διεύρυνση της σύγκρουσης", είπε.

Σύμφωνα με τον ίδιο, οι επιλογές είναι πολλές και ένα χτύπημα θα μπορούσε να πάρει διάφορες μορφές, χωρίς να είναι μια ξεκάθαρη εισβολή σε ισχυρά σημεία του ΝΑΤΟ, όπως τα πολωνικά σύνορα. "Μπορεί να είναι επιχείρηση με drones, δράση στη Βαλτική, ακόμη και στην Αρκτική. Υπάρχει και ο "σκιώδης στόλος”, που ήδη έχει μερικώς στρατιωτικοποιηθεί. Μια επίθεση με drones δεν απαιτεί στρατεύματα ούτε διέλευση συνόρων", εξήγησε.

Μια τέτοια κίνηση θα στόχευε στην άσκηση πίεσης στους Ευρωπαίους συμμάχους της Ουκρανίας, αποφεύγοντας παράλληλα μια άμεση αντίδραση των ΗΠΑ. "Αν δεν υπάρξει σαφής επίθεση πέρα από σύνορα, οι ΗΠΑ μπορεί να πουν ότι δεν πρόκειται για κάτι στρατηγικά κρίσιμο", σημείωσε.

Διαβάστε Επίσης

Οι ΗΠΑ ξεκινούν την "Επιχείρηση Ελευθερία" στα Στενά του Ορμούζ -"Παραβίαση της εκεχειρίας", λέει το Ιράν

Υπερβολή ή ρεαλισμός;

Η Ευρώπη δεν είναι ενιαία ως προς το πόσο άμεση είναι η ρωσική απειλή. Υπάρχει ένταση μεταξύ χωρών όπως η Φινλανδία και η Λιθουανία, που ζητούν άμεση ενίσχυση της άμυνας, και πιο επιφυλακτικών φωνών —όπως στην Εσθονία ή στο ίδιο το ΝΑΤΟ— που φοβούνται ότι ο υπερβολικός συναγερμός εξυπηρετεί τη στρατηγική του Πούτιν. Ωστόσο, η υποτίμηση του κινδύνου μπορεί να οδηγήσει σε εφησυχασμό, προειδοποιεί ο Άαλτολα. "Αυτό είναι ίσως το χειρότερο που μπορεί να συμβεί σε δημοκρατίες — να δημιουργηθεί μια ψευδαίσθηση ασφάλειας", είπε.

Ο πρόεδρος της Ουκρανίας Βολοντίμιρ Ζελένσκι άφησε ανοιχτό το ενδεχόμενο ρωσικής κίνησης σε χώρα της Βαλτικής, ενώ αξιωματούχοι στο Κίεβο σημειώνουν ότι οι χώρες αυτές στοχοποιούνται λόγω της στήριξής τους στην Ουκρανία.

Από την άλλη, η ηγεσία της Εσθονίας και αξιωματούχοι του ΝΑΤΟ εμφανίζονται πιο καθησυχαστικοί. "Η Ρωσία είναι πλήρως απασχολημένη στην Ουκρανία", δήλωσε ο πρόεδρος της Εσθονίας, Άλαρ Κάρις. "Δεν πιστεύω ότι έχει την ικανότητα να ανοίξει νέο μέτωπο".

Την άποψη αυτή συμμερίζονται και άλλοι Ευρωπαίοι αξιωματούχοι, που θεωρούν ένα τέτοιο σενάριο "εξαιρετικά απίθανο", καθώς μια σύγκρουση σε δύο μέτωπα θα ήταν ιδιαίτερα ριψοκίνδυνη για τη Μόσχα — ιδίως τη στιγμή που η Ευρώπη ενισχύει σταδιακά τις άμυνές της. Ωστόσο, όπως παραδέχεται και ο ίδιος ο Κάρις: "Ποτέ δεν ξέρεις. Κανείς δεν περίμενε τον πόλεμο στην Ουκρανία. Παραμένουμε σε εγρήγορση".

Διαβάστε Επίσης

Ο Τραμπ ποζάρει με κάρτες UNO σε μια αινιγματική ανάρτηση του Λευκού Οίκου - "Έχω όλα τα χαρτιά"

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr