Πολιτική κρίση στην Τουρκία με επιπτώσεις και στην Ελλάδα

Ο κύβος ερρίφθη. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν πέτυχε τον στόχο του, να άρει το τελευταίο όπως φαίνεται εμπόδιο στις πολιτικές του φιλοδοξίες να γίνει «σουλτάνος» στη θέση του σουλτάνου με αναθεώρηση του Συντάγματος, βγάζοντας από τον δρόμο του διαφωνούντες όπως ο πρωθυπουργός Αχμέτ Νταβούτογλου που θεωρούνταν από τους μετριοπαθείς του κυβερνώντος κόμματος.

Οι τελευταίες ραγδαίες πολιτικές εξελίξεις στην Τουρκία έρχονται σε μια κρίσιμη χρονικά συγκυρία τόσο για το προσφυγικό που δοκιμάζει τις σχέσεις της Αγκυρας με την ΕΕ όσο και για τις σχέσεις της με την Ελλάδα με δεδομένη την τουρκική προκλητικότητα που αυξάνεται επικίνδυνα στο Αιγαίο.

Οπως αποφασίστηκε το κυβερνών τουρκικό κόμμα AKP θα πραγματοποιήσει έκτακτο συνέδριο στις 22 Μαΐου στο οποίο αναμένεται η αντικατάσταση του πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου. Την Πέμπτη το μεσημέρι, ο ίδιος ο Νταβούτογλου επιβεβαίωσε τις πληροφορίες που τον ήθελαν να μην διεκδικεί εκ νέου την ηγεσία του ΑKP στο έκτακτο συνέδριο του κόμματος που θα διεξαχθεί στις 22 Μαϊου, αν δεν υπάρξει «εσωτερική συμφωνία» για να το πράξει, μετά τη ρήξη με τον Ερντογάν.

Νταβούτογλου: Δεν θα πω κακή κουβέντα για τον Ερντογάν

Ειδικότερα, μιλώντας σε συνέντευξη Τύπου στην Άγκυρα, ο Νταβούτογλου υπερασπίστηκε τη θητεία του ως πρωθυπουργού, σημειώνοντας πως διατήρησε το κόμμα και την κυβέρνηση ακέραια κατά τη διάρκεια μιας ταραχώδους περιόδου για τη χώρα. Κανένας δεν θα πρέπει να ανησυχεί, τόνισε ο Νταβούτογλου, καθώς η ισχυρή κυβέρνηση του AKP θα συνεχίσει. Την ίδια στιγμή ο κ. Νταβούτογλου εμφανίστηκε ενωτικός, κάνοντας έκκληση να αποφευχθούν οι διασπάσεις μετά την ανακοίνωση ότι δεν θα διεκδικήσει την ηγεσία του AKP και τονίζοντας ότι δεν θα προχωρήσει ποτέ σε καμία αρνητική δήλωση εναντίον του Ερντογάν.

Για παλατιανό πραξικόπημα μιλά η αντιπολίτευση

Εν τω μεταξύ, για παλατιανό πραξικόπημα του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν μιλά η τουρκική αντιπολίτευση, αναφερόμενη στις τελευταίες εξελίξεις με την απομάκρυνση του τούρκου πρωθυπουργού.

«Πρόκειται για παλατιανό πραξικόπημα, για ευθύ χτύπημα κατά της δημοκρατίας», τόνισε ο επικεφαλής του Ρεπουμπλικανικού Λαϊκού Κόμματος (CHP) Κεμάλ Κιλιτσντάρογλου και πρόσθεσε: «Η παραίτηση Νταβούτογλου δεν πρέπει να θεωρηθεί ως ένα εσωκομματικό ζήτημα, όλοι όσοι υποστηρίζουν τη δημοκρατία πρέπει να αντισταθούν σε αυτό το παλατιανό πραξικόπημα».

Αποκλείονται οι πρόωρες εκλογές

Αυτό το ενδεχόμενο αποκλείστηκε με τον πλέον επίσημο τρόπο από τον προεδρικό σύμβουλο. Δεν θα διεξαχθούν πρόωρες εκλογές μετά την αλλαγή ηγεσίας στο AKP και η παρούσα κυβέρνηση θα συνεχίσει την λειτουργία της έως το 2019 οπότε και λήγει η θητεία της δήλωσε ο σύμβουλος της προεδρίας Τσεμίλ Ερτέμ. Ο ίδιος πρόσθεσε ότι η Τουρκία και η τουρκική οικονομία θα σταθεροποιηθούν περαιτέρω όταν θα αναλάβει πρωθυπουργός άτομο που βρίσκεται πιο κοντά στον Ερντογάν. Ο Ερτέμ που έκανε τις σχετικές δηλώσεις στο NTV πρόσθεσε ότι δεν θα υπάρξει καμία αλλαγή στην ηγεσία του τουρκικού ΥΠΟΙΚ.

Λαβρόφ: Οι Τούρκοι παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Ελλάδας 1800 φορές

Ενδεικτική της ανησυχίας για την τακτική που ακολουθεί ο Ερντογάν είναι οι δηλώσεις του Ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ. Ο κ. Λαβρόφ, μιλώντας στο Russia Today μίλησε ευθέως για «νέο-Οθωμανικές φιλοδοξίες» της Τουρκίας και αναρωτήθηκε: «Ξέρετε πόσες φορές οι Τούρκοι παραβίασαν τον εναέριο χώρο της Ελλάδας πέρυσι; Περίπου 1800 φορές, τον Απρίλιο του 2016 άλλες 200 φορές. Κανένας στις Βρυξέλλες, κανένας διοικητής του ΝΑΤΟ δεν έχει πει λέξη ως προς το γιατί ένα μέλος του ΝΑΤΟ παραβιάζει τακτικά τον εναέριο χώρο ενός άλλου μέλους της Συμμαχίας».

Το χρονικό της ρήξης

Η ρήξη μεταξύ του προέδρου Ταγίπ Ερντογάν και του Νταβούτογλου, έγινε δημόσια τις τελευταίες εβδομάδες με αφορμή σειρά θεμάτων όπως τις σχέσεις με την Ευρώπη έως την κράτηση επικριτών της κυβέρνησης, πλήττοντας το επενδυτικό κλίμα.Βασικές αιτίες της δυσαρέσκειας του Ερντογάν ήταν η υπόγεια σύγκρουση σε μια σειρά θεμάτων, από το Κουρδικό έως και τη συμφωνία με την Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ) για το Προσφυγικό. Η «κόντρα» ανάμεσα στους δυο άνδρες, άρχισε ουσιαστικά όταν η Ανώτατη Εκτελεστική Επιτροπή του κόμματος AKP αφαίρεσε το δικαίωμα από τον Νταβούτογλου να διορίζει επαρχιακούς αξιωματούχους.

Ολες οι εξουσίες στα χέρια του Ερντογάν

«Ο Νταβούτογλου αποσύρεται», είναι ο πρωτοσέλιδος τίτλος της Hurriyet, ενώ η Milliyet αναφέρεται σε μία βελούδινη « Δημοκρατική Μετάβαση», που συμφωνήθηκε μεταξύ του πρωθυπουργού Αχμέτ Νταβούτογλου και του προέδρου Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν κατά τη χθεσινή τους συνάντηση στο προεδρικό μέγαρο ώστε να αποφευχθεί μία κρίση στην κορυφή του Κράτους.

Η αποχώρηση Νταβούτογλου, εξαιτίας των σοβαρών διαφωνιών του με τον Ερντογάν, του πραγματικού κυρίου της Τουρκίας, ανοίγει τον δρόμο για την εδραίωση των υπερεξουσιών του στην ηγεσία της χώρας, αλλά απειλεί να επιβαρύνει την αναταραχή στην οποία βρίσκεται η Τουρκία, εταίρος-κλειδί της Ευρωπαϊκής Ενωσης στην αντιμετώπιση της προσφυγικής κρίσης, εξαιτίας της τζιχαντιστικής απειλής, της αναζωπύρωσης των συγκρούσεων με τους Κούρδους, της επέκτασης της συριακής σύρραξης στα νότια σύνορά της. Ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν, που διατηρεί τα ηνία του AKP, δεν έμεινε και πολύ ικανοποιημένος από το γεγονός ότι ο πρωθυπουργός του φάνηκε να διαπραγματεύεται μόνος του τη συμφωνία για την προσφυγική κρίση ανάμεσα στις Βρυξέλλες και την Αγκυρα και από την εκπεφρασμένη βούληση του Νταβούτογλου να επιστρέψει στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων με τους κούρδους αντάρτες του PKK.

Σύμφωνα με τον αρθρογράφο Αμπντουλκαντίρ Σελβί, καλό γνώστη του AKP, ο Νταβούτογλου «δεν θα είναι υποψήφιος στο συνέδριο και κατά συνέπεια, δεν θα είναι υποχρεωμένος να παραιτηθεί».

Οταν εξελέγη πρόεδρος, έπειτα από τρεις θητείες στην πρωθυπουργία, ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν όρισε διάδοχό του τον ειδικό σε θέματα Μέσης Ανατολής πανεπιστημιακό Αχμέτ Νταβούτογλου, πρώην σύμβουλό του και υπουργό Εξωτερικών, ποντάροντας στην ευπείθεια και υποταγή του.

Ωστόσο, ο Αχμέτ Νταβούτογλου, που θεωρείται μετριοπαθής απέναντι στον επιθετικό αλλά πολύ δημοφιλή Ερντογάν, εξασφάλισε σιγά-σιγά μία θέση στην τουρκική πολιτική σκηνή, και διαπραγματευόμενος μία κρίσιμη συμφωνία με τις Βρυξέλλες για τη διαχείριση της προσφυγικής κρίσης, οδήγησε στη χθεσινή σημαντική και ιστορικού χαρακτήρα πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής για την κατάργηση της βίζας για τους τούρκους πολίτες.

Οι δύο άνδρες αντιπαρατέθηκαν δημόσια ως προς το θέμα της προσωρινής κράτησης δημοσιογράφων κατά τη διάρκεια της δίκης τους, μέτρο προς το οποίο εναντιώθηκε ο Αχμέτ Νταβούτογλου.

Η απόφαση την περασμένη εβδομάδα, και ενώ ο Νταβούτογλου βρισκόταν στο εξωτερικό, της ηγεσίας του AKP να αφαιρέσει από τον πρωθυπουργό την εξουσία του διορισμού των τοπικών ηγετικών στελεχών του κόμματος ήταν το έναυσμα για να έλθει στην επιφάνεια η σύγκρουση των δύο ανδρών.

H αναθεώρηση του Συντάγματος

Από την εκλογή του στην προεδρία, ο Ερντογάν δεν κρύβει την φιλοδοξία του να αναθεωρήσει το Σύνταγμα για να επιβάλει προεδρικό καθεστώς στην Τουρκία, ένα σχέδιο το οποίο είχε δημόσια την υποστήριξη του Νταβούτογλου, ο οποίος ωστόσο δεν επέδειξε και καμία σπουδή για την υλοποίησή του. «Θα περιμένουμε να ωριμάσει το θέμα αυτό», δήλωσε ο πρωθυπουργός, προς μεγάλη δυσαρέσκεια του Ερντογάν, που δεν κρύβει την ανυπομονησία του να εξασφαλίσει τις υπερεξουσίες που έχει βάλει στόχο. «Η τουρκική πολιτική θα εισέλθει σε μία περίοδο όπου το προεδρικό σύστημα θα έχει ντε φάκτο εγκαθιδρυθεί», δήλωσε στο Γαλλικό Πρακτορείο Ειδήσεων ο Φουάτ Κεϊμάν, διευθυντής του Istanbul Policy Center.

Ενώ η αντιπολιτευόμενη εφημερίδα Cumhuriyet χαρακτηρίζει την ανάμειξη του Ερντογάν στις υποθέσεις της κυβέρνησης «επανάσταση στο σεράι», προσθέτοντας ότι ο Νταβούτογλου θα πληρώσει τον λογαριασμό της αναζωπύρωσης της σύγκρουσης με τους Κούρδους και του πολέμου στη Συρία.

Ποιος θα είναι ο νέος πρωθυπουργός;

«Οποιο και να είναι το πρόσωπο του νέου πρωθυπουργού, είναι σαφές ότι αυτό σημαίνει ότι ο πρόεδρος θα έχει περισσότερες εξουσίες επί της κυβερνήσεως», δήλωσε ο Οζγκούρ Αλτούγκ, οικονομολόγος της BGC στην Κωνσταντινούπολη. Στα ονόματα που παίζουν για την ηγεσία του AKP είναι και αυτό του Μπεράτ Αλμπαϊράκ, ο οποίος σήμερα κατέχει το χαρτοφυλάκιο του υπουργού Ενέργειας.

Ο Μπεράτ Αλμπαϊράκ είναι ο σύζυγός μίας από τις κόρες του Ερντογάν, της Έσρα, την οποία παντρεύτηκε τον Ιούλιο του 2014 υπό την παρουσία πολλές ξένων ηγετών. Ο ίδιος διηύθυνε έως τα τέλη του 2013 τον όμιλο συμμετοχών Çalık.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr