Στάση αναμονής από τον Τραμπ για την εμπλοκή των ΗΠΑ στη σύγκρουση Ισραήλ-Ιράν - Μαραθώνιος διπλωματικών επαφών

Reuters

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ έκανε γνωστό πως θα αποφασίσει για την ενδεχόμενη αμερικανική συμμετοχή στους βομβαρδισμούς του Ισραήλ στο Ιράν "κατά τη διάρκεια των δυο επόμενων εβδομάδων", μοιάζοντας να αφήνει περιθώριο στη διπλωματία, καταρχάς στη συνάντηση ανάμεσα στους επικεφαλής της διπλωματίας ευρωπαϊκών χωρών και της ΕΕ με αυτόν του Ιράν σήμερα στην Ελβετία, ώστε να υπάρξει πρόοδος προς διπλωματική λύση, έπειτα από μια εβδομάδα πολέμου.

Η κυβέρνηση του Ισραήλ διαβεβαίωσε πως οποιαδήποτε βοήθεια θα ήταν "καλοδεχούμενη" για να τερματιστεί το πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας της Τεχεράνης. Το Ιράν διαψεύδει την κατηγορία πως επιδιώκει να αποκτήσει πυρηνικό οπλοστάσιο κι επιμένει να τονίζει πως είναι δικαίωμά της να διαθέτει πολιτικό πρόγραμμα πυρηνικής ενέργειας.

Υποστηρίζοντας πως το Ιράν βρισκόταν πολύ κοντά στο να αποκτήσει πυρηνικό όπλο, το Ισραήλ εξαπέλυσε την περασμένη Παρασκευή 13η Ιουνίου μαζικές αεροπορικές επιδρομές εναντίον της Ισλαμικής Δημοκρατίας, κάτι που οδήγησε σε ιρανικά αντίποινα. Έκτοτε ιρανικές αεροπορικές επιδρομές και ιρανικά πυραυλικά πλήγματα διαδέχονται οι μεν τα δε.

Κάνοντας λόγο για "ουσιαστική πιθανότητα διαπραγματεύσεων" με το Ιράν "στο εγγύς μέλλον", ο αμερικανός πρόεδρος Τραμπ ανέφερε χθες πως "θα πάρω την απόφαση μου" εντός "των δυο προσεχών εβδομάδων".

Αν υπάρχει "ευκαιρία για τη διπλωματία", ο Ρεπουμπλικάνος την αξιοποιεί "πάντα", αλλά, σε κάθε περίπτωση, "δεν φοβάται" να διατάξει στρατιωτική δράση, διαβεβαίωσε από την πλευρά της η εκπρόσωπός του Κάρολαϊν Λέβιτ, επιμένοντας στην επείγουσα φύση του ζητήματος λόγω της προόδου που καταγράφει κατ’ αυτή το ιρανικό πυρηνικό πρόγραμμα.

Έκτακτη συνεδρίαση στον ΟΗΕ

Το Συμβούλιο Ασφαλείας θα πραγματοποιήσει έκτακτη συνεδρίαση σήμερα στις 10:00 (ώρα Νέας Υόρκης) σχετικά με τις συνεχιζόμενες εχθροπραξίες μεταξύ του Ιράν και του Ισραήλ.

Η συνεδρίαση, η οποία θα διεξαχθεί υπό το θέμα "Απειλές κατά της διεθνούς ειρήνης και ασφάλειας", ζητήθηκε από το Ιράν με επιστολή του στις 18 Ιουνίου (S/2025/391).

Το αίτημα για τη σύγκληση της συνεδρίασης υποστήριξαν επίσης η Αλγερία, η Κίνα, το Πακιστάν και η Ρωσία. Το Ιράν και το Ισραήλ αναμένεται να συμμετάσχουν στη συνεδρίαση βάσει του κανόνα 37 του Κανονισμού Διαδικασίας του Συμβουλίου.

Κατά την σημερινή ενημέρωση, τα κράτη-μέλη αναμένεται να επαναλάβουν τις θέσεις που εξέφρασαν στη συνεδρίαση της 13ης Ιουνίου 2025.

Υπενθυμίζεται ότι η Αναπλ. Γενική Γραμματέας ΟΗΕ για Πολιτικές Υποθέσεις και Υποθέσεις Οικοδόμησης Ειρήνης Ροζμαρι Ντικάρλο είχε υπογραμμίσει ότι η ειρηνική διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων παραμένει η καλύτερη οδός για να διασφαλιστεί ο ειρηνικός χαρακτήρας του πυρηνικού προγράμματος του Ιράν, προειδοποιώντας για "επικείμενη ανάφλεξη με τεράστιες παγκόσμιες συνέπειες".

Ο επικεφαλής του Διεθνή Οργανισμού Ατομικής Ενέργειας (ΔΟΑΕ) Ραφαέλ Γκρόσι είχε τονίσει ότι οι πυρηνικές εγκαταστάσεις δεν πρέπει ποτέ να γίνονται στόχος, προειδοποιώντας για "σοβαρές επιπτώσεις στην πυρηνική ασφάλεια, την προστασία και τη διεθνή ειρήνη".

Η Αλγερία, το Πακιστάν και η Ρωσία καταδίκασαν την ισραηλινή επίθεση ως παραβίαση του διεθνούς δικαίου, στήριξαν το δικαίωμα του Ιράν στην αυτοάμυνα και αμφισβήτησαν ότι η διπλωματία έχει εξαντληθεί, παραπέμποντας στις συνεχιζόμενες συνομιλίες Ιράν-ΗΠΑ.

Η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο τόνισαν ότι το Ιράν δεν πρέπει ποτέ να αποκτήσει πυρηνικά όπλα, ζητώντας ταυτόχρονα αποκλιμάκωση, αυτοσυγκράτηση και επανέναρξη διπλωματικής προσπάθειας, αίτημα που υιοθέτησαν και άλλα μέλη.

Οι ΗΠΑ υιοθέτησαν την εκτίμηση του Ισραήλ ότι ενήργησε σε αυτοάμυνα και επιβεβαίωσαν ότι είχαν λάβει προειδοποίηση για την επιχείρηση, αλλά υπογράμμισαν ότι δεν συμμετείχαν και ότι προτεραιότητά τους παραμένει η προστασία του προσωπικού και των συμφερόντων τους στην περιοχή.

Σε επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας στις 17 Ιουνίου , ο Υπουργός Εξωτερικών του Ισραήλ Γκιντεόν Σάαρ ανέφερε ότι στόχος της στρατιωτικής επιχείρησης ήταν η "εξουδετέρωση της υπαρξιακής και άμεσης απειλής" από τα πυρηνικά και βαλλιστικά προγράμματα του Ιράν, πλήττοντας εγκαταστάσεις και πρόσωπα που εμπλέκονται σε αυτά.

Στην επιστολή υποστηρίζεται ότι το Ισραήλ προέβη στην επιχείρηση "ως έσχατη λύση", σημειώνοντας ότι "η διπλωματία αποδείχθηκε αναποτελεσματική" και ότι τα πλήγματα αποτελούσαν "το τελευταίο παράθυρο ευκαιρίας για την αποτροπή απόκτησης πυρηνικών όπλων από το Ιράν".

Το Ιράν με επιστολή του στο Συμβούλιο Ασφαλείας στις 18 Ιουνίου χαρακτηρίζει την επίθεση του Ισραήλ "σκόπιμη, προμελετημένη και μεγάλης κλίμακας πράξη επιθετικότητας", η οποία πραγματοποιήθηκε "σε πλήρη συντονισμό" με τις ΗΠΑ, κατηγορώντας τις δύο χώρες για παράνομο πόλεμο κατά της κυριαρχίας και της εδαφικής ακεραιότητας του Ιράν.

Στην ίδια ιρανική επιστολή αναφέρεται ότι τα πλήγματα στόχευσαν κρίσιμες πολιτικές υποδομές, κατοικημένες περιοχές, νοσοκομεία, τα κεντρικά της Ιρανικής Ερυθράς Ημισελήνου και "ειρηνικές πυρηνικές εγκαταστάσεις που λειτουργούν υπό επιτήρηση του ΔΟΑΕ", χαρακτηρίζοντάς τα ως σοβαρή παραβίαση του διεθνούς δικαίου και του Χάρτη του ΟΗΕ. Ζητεί από το Συμβούλιο να καταδικάσει τις επιθέσεις του Ισραήλ, να αποτρέψει περαιτέρω πλήγματα -συμπεριλαμβανομένων και αυτών από τρίτες δυνάμεις- και να λάβει δεσμευτικά μέτρα για τον τερματισμό των ενεργειών του Ισραήλ. Επαναβεβαιώνει επίσης το δικαίωμα του Ιράν στην αυτοάμυνα δυνάμει του 'Αρθρου 51 του Χάρτη του ΟΗΕ και δηλώνει ότι θα συνεχίσει να ασκεί το δικαίωμα αυτό έως ότου λήξει η επίθεση και το Συμβούλιο αναλάβει τις ευθύνες του.

Σε δεύτερη επιστολή του προς το Συμβούλιο Ασφαλείας στις 19 Ιουνίου 2025, το Ιράν υπογραμμίζει ότι "η ώρα για δράση είναι τώρα. Η διεθνής κοινότητα και ιδίως το Συμβούλιο Ασφαλείας, δεν πρέπει να παραμείνει σιωπηλή καθώς εγκλήματα και επιθέσεις διαπράττονται στο φως της ημέρας, καθώς το διεθνές ανθρωπιστικό δίκαιο παραβιάζεται ευρέως και συστηματικά και καθώς ειρηνικοί πυρηνικοί χώροι και εγκαταστάσεις που λειτουργούν υπό τις εγγυήσεις του ΔΟΑΕ δέχονται άμεσες επιθέσεις".

Διαβάστε Επίσης

Σε διπλωματικό σταυροδρόμι Ευρώπη και Ιράν - Ο Τραμπ εξετάζει στρατιωτική εμπλοκή στον πόλεμο με Ισραήλ

Την περασμένη εβδομάδα, το Συμβούλιο Διοικητών του ΔΟΑΕ υιοθέτησε ψήφισμα που κατατέθηκε από Γαλλία, Γερμανία, Ηνωμένο Βασίλειο και ΗΠΑ με το οποίο για πρώτη φορά μετά από σχεδόν 20 χρόνια διαπιστώνεται ότι το Ιράν παραβιάζει τις υποχρεώσεις του περί Μη Διάδοσης.

Το ψήφισμα παραπέμπει σε ευρήματα "εκτενούς έκθεσης" που συνέταξε ο ΔΟΑΕ τον Μάιο για δραστηριότητες του Ιράν σε μη δηλωμένες εγκαταστάσεις και στην έλλειψη συνεργασίας του Ιράν με τον ΔΟΑΕ.

Στην έκθεση αναφέρεται ότι τα ευρήματα "εγείρουν ζητήματα που εμπίπτουν στην αρμοδιότητα του Συμβουλίου Ασφαλείας".

Ως απάντηση, το Ιράν ανακοίνωσε την ενεργοποίηση νέας εγκατάστασης εμπλουτισμού. Η ισραηλινή επίθεση ξεκίνησε λίγες ώρες έπειτα από αυτή την ανακοίνωση.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr