Η ομιλία του πρωθυπουργού του Καναδά Μαρκ Κάρνεϊ στο Νταβός την Τρίτη, ξεσήκωσε τους παρευρισκόμενος, πολιτικούς και επιχειρηματίες και τους ανάγκασε να χειροκροτούν επίμονα για ώρα, για τον τρόπο με τον οποίο αναφέρθηκε στην αξία του Θουκιδίδη σχετικά με τις σύγχρονες διεθνείς σχέσεις και τη μέθοδο με την οποία οι μικρότερες χώρες δεν μπορούν πλέον να στηρίζονται στους πολυμερείς θεσμούς.
Όπως αναφέρουν οι New York Times, απορρίπτοντας την ανάγκη συμμόρφωσης στις επιλογές των μεγάλων δυνάμεων ως μόνο τρόπο για να διατηρήσουν την ασφάλειά τους, ο Κάρνεϊ υπερασπίστηκε την αξία της ειλικρίνειας, ως μόνη λύση ανάδειξης της ισχύος των λιγότερο ισχυρών κρατών, όσο ο ανταγωνισμός των μεγάλων δυνάμεων διαρκώς αυξάνεται.
Αξίζει να σημειωθεί ότι σε μία ομιλία που συνέταξε ο ίδιος και όχι το επιτελείο του, ώστε να δώσει έμφαση στην ικανότητα αντοχής σε πιέσεις των μεσαίων δυνάμεων, δεν έκανε την παραμικρή αναφορά στον Ντόναλντ Τραμπ, έγινε ωστόσο αντιληπτό με σαφήνεια ότι αναφέρθηκε στις κινήσεις του Αμερικανού προέδρου που έβαζε στο στόχαστρο τον Καναδά και την πιθανότητα προσάρτησης του, ήδη από την έναρξη της δεύτερης του θητείας.
Ας μη λησμονάται άλλωστε πως τόσο οι πολιτικές δασμών που επιμένει να επιβάλλει ο Τραμπ όσο και το διεθνές πεδίο ανασφάλειας που προκύπτει και για την Ευρώπη στον απόηχο των διεθνών εξελίξεων, πλήττουν τον Καναδά και επηρεάζουν το σύνολο των περιφερειακών δυνάμεων. Εξού και ο Κάρνει υπογράμμισε σε όλους τους τόνους ότι "η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες υποχωρεί. Οι ισχυροί πράττουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι πρέπει", επικαλούμενος τον Θουκιδίδη.
Ολόκληρη η ομιλία του Κάρνει στο Νταβός
LIVE: from the World Economic Forum • EN DIRECT : au Forum économique mondial https://t.co/fcNf3WUYbf
— Mark Carney (@MarkJCarney) January 20, 2026
"Σήμερα θα μιλήσω για τη ρήξη στη διεθνή τάξη, για το τέλος μιας ευχάριστης αφήγησης και για την απαρχή μιας σκληρής πραγματικότητας, όπου η γεωπολιτική μεταξύ των μεγάλων δυνάμεων δεν υπόκειται σε κανέναν περιορισμό.
Υποστηρίζω, ωστόσο, ότι και άλλα κράτη — ιδίως οι μεσαίες δυνάμεις, όπως ο Καναδάς — δεν είναι ανίσχυρα. Διαθέτουν την ικανότητα να οικοδομήσουν μια νέα τάξη που να ενσωματώνει τις αξίες μας, όπως ο σεβασμός των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, η βιώσιμη ανάπτυξη, η αλληλεγγύη, η κυριαρχία και η εδαφική ακεραιότητα των κρατών.
Η ισχύς των λιγότερο ισχυρών αρχίζει με την ειλικρίνεια. Κάθε ημέρα υπενθυμίζεται ότι ζούμε σε μια εποχή ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων. Ότι η διεθνής τάξη βασισμένη σε κανόνες υποχωρεί. Ότι οι ισχυροί πράττουν ό,τι μπορούν και οι αδύναμοι υφίστανται ό,τι πρέπει. Αυτό το απόφθεγμα του Θουκυδίδη παρουσιάζεται ως αναπόφευκτο — ως η φυσική λογική των διεθνών σχέσεων που επανεπιβάλλεται. Και απέναντι σε αυτή τη λογική, υπάρχει έντονη τάση τα κράτη να συμμορφώνονται για να αποφύγουν τις συγκρούσεις: να προσαρμόζονται, να αποφεύγουν τις τριβές, να ελπίζουν ότι η συμμόρφωση θα αγοράσει ασφάλεια.
Λοιπόν, ποιες είναι οι επιλογές μας; Το 1978, ο Τσέχος αντιφρονών Βάτσλαβ Χάβελ έγραψε ένα δοκίμιο με τίτλο "Η δύναμη των ανίσχυρων". Σε αυτό έθεσε ένα απλό ερώτημα: πώς διατηρήθηκε το κομμουνιστικό σύστημα; Η απάντησή του ξεκινούσε από έναν μανάβη. Κάθε πρωί, αυτός ο καταστηματάρχης τοποθετεί μια πινακίδα στη βιτρίνα του: "Προλετάριοι όλων των χωρών, ενωθείτε!". Δεν το πιστεύει. Κανείς δεν το πιστεύει. Όμως την τοποθετεί έτσι κι αλλιώς — για να αποφύγει προβλήματα, για να σηματοδοτήσει συμμόρφωση, για να "ταιριάξει" με το σύστημα. Και επειδή κάθε καταστηματάρχης σε κάθε δρόμο κάνει το ίδιο, το σύστημα επιβιώνει.
Όχι μόνο μέσω της βίας, αλλά μέσω της συμμετοχής των απλών ανθρώπων σε τελετουργίες που κατ’ ιδίαν γνωρίζουν ότι είναι ψευδείς.
Ο Χάβελ το αποκάλεσε αυτό "να ζεις μέσα στο ψεύδος". Η ισχύς του συστήματος δεν προέρχεται από την αλήθεια του, αλλά από την προθυμία όλων να συμπεριφέρονται σαν να ήταν αληθινό. Και η ευθραυστότητά του προέρχεται από την ίδια πηγή: όταν έστω και ένας άνθρωπος παύσει να συμμετέχει — όταν ο μανάβης κατεβάσει την πινακίδα — η ψευδαίσθηση αρχίζει να ραγίζει.
Ηρθε η ώρα να αντιδράσουμε
Ήρθε η ώρα οι εταιρείες και τα κράτη να κατεβάσουν τις πινακίδες τους. Για δεκαετίες, χώρες όπως ο Καναδάς ευημερούσαν στο πλαίσιο αυτού που αποκαλούσαμε διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες. Ενταχθήκαμε στους θεσμούς της, επαινέσαμε τις αρχές της και ωφεληθήκαμε από την προβλεψιμότητά της. Μπορούσαμε να ασκούμε εξωτερική πολιτική βασισμένη σε αξίες υπό την προστασία της. Γνωρίζαμε ότι η αφήγηση της διεθνούς τάξης βασισμένης σε κανόνες ήταν εν μέρει ψευδής. Ότι οι ισχυρότεροι εξαιρούνταν όταν τους συνέφερε. Ότι οι εμπορικοί κανόνες εφαρμόζονταν ασύμμετρα. Και ότι το διεθνές δίκαιο εφαρμοζόταν με διαφορετική αυστηρότητα, ανάλογα με την ταυτότητα του κατηγορουμένου ή του θύματος.
Αυτή η μυθοπλασία ήταν χρήσιμη και, ιδίως, η αμερικανική ηγεμονία συνέβαλε στην παροχή δημόσιων αγαθών: ανοικτές θαλάσσιες οδούς, σταθερό χρηματοπιστωτικό σύστημα, συλλογική ασφάλεια και στήριξη πλαισίων επίλυσης διαφορών. Έτσι, τοποθετήσαμε την πινακίδα στη βιτρίνα. Συμμετείχαμε στις τελετουργίες. Και σε μεγάλο βαθμό αποφεύγαμε να επισημαίνουμε τις αποστάσεις μεταξύ ρητορικής και πραγματικότητας.
Αυτή η συμφωνία πλέον δεν λειτουργεί. Ας είμαι σαφής: βρισκόμαστε εν μέσω ρήξης, όχι μετάβασης.
Τα τελευταία είκοσι χρόνια, μια σειρά κρίσεων στους τομείς της χρηματοοικονομικής, της υγείας, της ενέργειας και της γεωπολιτικής ανέδειξε τους κινδύνους της ακραίας παγκόσμιας ολοκλήρωσης. Πιο πρόσφατα, οι μεγάλες δυνάμεις άρχισαν να χρησιμοποιούν την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλο. Τους δασμούς ως μοχλό πίεσης. Τις χρηματοπιστωτικές υποδομές ως μέσο εξαναγκασμού. Τις εφοδιαστικές αλυσίδες ως ευπάθειες προς εκμετάλλευση. Δεν μπορείς να "ζεις μέσα στο ψεύδος" της αμοιβαίας ωφέλειας μέσω της ολοκλήρωσης, όταν η ίδια η ολοκλήρωση καθίσταται πηγή υποταγής σου.
Οι πολυμερείς θεσμοί στους οποίους βασίζονταν οι μεσαίες δυνάμεις — ο ΠΟΕ, ο ΟΗΕ, η COP, η αρχιτεκτονική της συλλογικής επίλυσης προβλημάτων — έχουν αποδυναμωθεί δραστικά. Ως αποτέλεσμα, πολλά κράτη καταλήγουν στα ίδια συμπεράσματα: πρέπει να αναπτύξουν μεγαλύτερη στρατηγική αυτονομία — στην ενέργεια, στα τρόφιμα, στα κρίσιμα ορυκτά, στη χρηματοδότηση και στις εφοδιαστικές αλυσίδες.
Αυτή η παρόρμηση είναι κατανοητή. Ένα κράτος που δεν μπορεί να θρέψει τον πληθυσμό του, να τροφοδοτήσει την οικονομία του ή να αμυνθεί, διαθέτει ελάχιστες επιλογές. Όταν οι κανόνες δεν σε προστατεύουν πλέον, πρέπει να προστατεύσεις τον εαυτό σου. Ας είμαστε όμως ρεαλιστές ως προς το πού οδηγεί αυτό. Ένας κόσμος φρουρίων θα είναι φτωχότερος, πιο εύθραυστος και λιγότερο βιώσιμος.
Και υπάρχει και μια ακόμη αλήθεια: αν οι μεγάλες δυνάμεις εγκαταλείψουν ακόμη και το πρόσχημα κανόνων και αξιών υπέρ της ανεμπόδιστης επιδίωξης ισχύος και συμφερόντων, τα οφέλη του "συναλλακτισμού" καθίστανται δυσκολότερα να αναπαραχθούν. Οι ηγεμονίες δεν μπορούν διαρκώς να εμπορευματοποιούν τις σχέσεις τους. Οι σύμμαχοι θα διαφοροποιούνται για να αντισταθμίσουν την αβεβαιότητα, να αγοράσουν ασφάλεια, να αυξήσουν τις επιλογές τους. Αυτό ανασυγκροτεί την κυριαρχία — μια κυριαρχία που παλαιότερα εδράζονταν σε κανόνες, αλλά ολοένα και περισσότερο θα αγκυρώνεται στην ικανότητα αντοχής σε πιέσεις.
Όπως ανέφερα, αυτή η κλασική διαχείριση κινδύνου έχει κόστος, αλλά το κόστος της στρατηγικής αυτονομίας, της κυριαρχίας, μπορεί επίσης να επιμεριστεί. Οι συλλογικές επενδύσεις στην ανθεκτικότητα είναι φθηνότερες από το να οικοδομεί ο καθένας το δικό του φρούριο. Τα κοινά πρότυπα μειώνουν τον κατακερματισμό. Οι συμπληρωματικότητες δημιουργούν θετικό άθροισμα. Το ερώτημα για τις μεσαίες δυνάμεις, όπως ο Καναδάς, δεν είναι αν πρέπει να προσαρμοστούν σε αυτή τη νέα πραγματικότητα. Πρέπει. Το ερώτημα είναι αν θα προσαρμοστούμε απλώς υψώνοντας ψηλότερα τείχη — ή αν μπορούμε να κάνουμε κάτι πιο φιλόδοξο.
Ο Καναδάς αναγνωρίζει ότι οι παλαιοί κανόνες δεν ισχύουν πλέον
Ο Καναδάς ήταν από τους πρώτους που άκουσαν το καμπανάκι αφύπνισης, γεγονός που μας οδήγησε σε θεμελιώδη μεταβολή της στρατηγικής μας στάσης. Οι Καναδοί γνωρίζουν ότι η παλαιά, άνετη παραδοχή πως η γεωγραφία μας και οι συμμαχικές μας συμμετοχές εξασφάλιζαν αυτομάτως ευημερία και ασφάλεια δεν ισχύει πλέον. Η νέα μας προσέγγιση στηρίζεται σε αυτό που ο Αλεξάντερ Στουμπ έχει αποκαλέσει "ρεαλισμό βασισμένο σε αξίες" — ή, αλλιώς, επιδιώκουμε να είμαστε ταυτόχρονα χώρα αρχών και πραγματισμού.
Αρχών, ως προς τη δέσμευσή μας σε θεμελιώδεις αξίες: την κυριαρχία και την εδαφική ακεραιότητα, την απαγόρευση χρήσης βίας εκτός αν είναι σύμφωνη με τον Καταστατικό Χάρτη του ΟΗΕ, τον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Πραγματισμού, αναγνωρίζοντας ότι η πρόοδος είναι συχνά σταδιακή, ότι τα συμφέροντα αποκλίνουν, ότι δεν συμμερίζονται όλοι οι εταίροι τις αξίες μας. Εμπλεκόμαστε ευρέως και στρατηγικά, με ανοιχτά μάτια. Αντιμετωπίζουμε ενεργά τον κόσμο όπως είναι, δεν περιμένουμε έναν κόσμο όπως θα θέλαμε να είναι.
Ο Καναδάς επαναβαθμονομεί τις σχέσεις του ώστε το βάθος τους να αντανακλά τις αξίες μας. Δίνουμε προτεραιότητα στη διευρυμένη εμπλοκή για να μεγιστοποιήσουμε την επιρροή μας, δεδομένης της ρευστότητας της διεθνούς τάξης, των κινδύνων που αυτή συνεπάγεται και των διακυβευμάτων για το τι θα ακολουθήσει.
Διαβάστε Επίσης
Δεν βασιζόμαστε πλέον μόνο στη δύναμη των αξιών μας, αλλά και στην αξία της ισχύος μας. Οικοδομούμε αυτή την ισχύ στο εσωτερικό. Από τότε που η κυβέρνησή μου ανέλαβε καθήκοντα, μειώσαμε τους φόρους στα εισοδήματα, στα κεφαλαιακά κέρδη και στις επιχειρηματικές επενδύσεις, άρουμε όλα τα ομοσπονδιακά εμπόδια στο διαπεριφερειακό εμπόριο και επιταχύνουμε επενδύσεις ύψους ενός τρισεκατομμυρίου δολαρίων στην ενέργεια, στην τεχνητή νοημοσύνη, στα κρίσιμα ορυκτά, σε νέους εμπορικούς διαδρόμους και πέραν αυτών.
Διπλασιάζουμε τις αμυντικές μας δαπάνες έως το 2030 και το πράττουμε με τρόπο που ενισχύει τις εγχώριες βιομηχανίες μας.
Διαφοροποιούμαστε ταχύτατα στο εξωτερικό. Συμφωνήσαμε σε μια συνολική στρατηγική εταιρική σχέση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, συμπεριλαμβανομένης της ένταξης στο SAFE, το ευρωπαϊκό πλαίσιο προμηθειών άμυνας. Υπογράψαμε δώδεκα ακόμη εμπορικές και αμυντικές συμφωνίες σε τέσσερις ηπείρους τους τελευταίους έξι μήνες. Τις τελευταίες ημέρες, ολοκληρώσαμε νέες στρατηγικές εταιρικές σχέσεις με την Κίνα και το Κατάρ. Διαπραγματευόμαστε συμφωνίες ελεύθερου εμπορίου με την Ινδία, την ASEAN, την Ταϊλάνδη, τις Φιλιππίνες και τη Mercosur.
Για τη συμβολή μας στην επίλυση παγκόσμιων προβλημάτων, υιοθετούμε μεταβλητή γεωμετρία — διαφορετικούς συνασπισμούς για διαφορετικά ζητήματα, βάσει αξιών και συμφερόντων. Στο ουκρανικό, είμαστε βασικό μέλος του Συνασπισμού των Προθύμων και από τους μεγαλύτερους κατά κεφαλήν συνεισφέροντες στην άμυνα και ασφάλειά του.
Είμαστε στο πλευρό της Γροιλανδίας
Στην αρκτική κυριαρχία, στεκόμαστε σταθερά στο πλευρό της Γροιλανδίας και της Δανίας και στηρίζουμε πλήρως το αποκλειστικό τους δικαίωμα να καθορίσουν το μέλλον της Γροιλανδίας. Η δέσμευσή μας στο Άρθρο 5 είναι αταλάντευτη.
Συνεργαζόμαστε με τους συμμάχους μας στο ΝΑΤΟ (συμπεριλαμβανομένων των Nordic Baltic 8) για την περαιτέρω θωράκιση των βόρειων και δυτικών πτερύγων της Συμμαχίας, μεταξύ άλλων μέσω άνευ προηγουμένου καναδικών επενδύσεων σε ραντάρ, υποβρύχια, αεροσκάφη και ανάπτυξη δυνάμεων στο πεδίο. Ο Καναδάς αντιτίθεται σθεναρά στην επιβολή δασμών για τη Γροιλανδία και ζητεί στοχευμένες συνομιλίες για την επίτευξη κοινών στόχων ασφάλειας και ευημερίας στην Αρκτική.
Στο πολυμερές εμπόριο περιορισμένης σύνθεσης, πρωτοστατούμε σε προσπάθειες γεφύρωσης της Διατλαντικής Συμφωνίας του Ειρηνικού με την Ευρωπαϊκή Ένωση, δημιουργώντας ένα νέο εμπορικό μπλοκ 1,5 δισεκατομμυρίων ανθρώπων.
Στα κρίσιμα ορυκτά, συγκροτούμε λέσχες αγοραστών υπό την αιγίδα της G7, ώστε ο κόσμος να διαφοροποιηθεί από συγκεντρωμένες πηγές προμήθειας. Στην τεχνητή νοημοσύνη, συνεργαζόμαστε με ομοϊδεάτες δημοκρατίες ώστε να μη βρεθούμε τελικώς αναγκασμένοι να επιλέξουμε μεταξύ ηγεμονιών και υπερκλιμάκων. Αυτό δεν είναι αφελής πολυμερής προσέγγιση. Ούτε βασίζεται σε αποδυναμωμένους θεσμούς. Πρόκειται για τη συγκρότηση συνασπισμών που λειτουργούν, ζήτημα προς ζήτημα, με εταίρους που μοιράζονται επαρκές κοινό έδαφος για να δράσουν από κοινού. Σε ορισμένες περιπτώσεις, αυτό θα αφορά τη συντριπτική πλειονότητα των κρατών. Και δημιουργεί ένα πυκνό πλέγμα διασυνδέσεων στο εμπόριο, στις επενδύσεις και στον πολιτισμό, από το οποίο μπορούμε να αντλήσουμε για μελλοντικές προκλήσεις και ευκαιρίες.
Διαβάστε Επίσης
Οι μεσαίες δυνάμεις πρέπει να δράσουν από κοινού, διότι αν δεν βρίσκεσαι στο τραπέζι, βρίσκεσαι στο μενού. Οι μεγάλες δυνάμεις μπορούν να αντέξουν να δρουν μόνες τους. Διαθέτουν το μέγεθος αγοράς, τη στρατιωτική ισχύ και τη διαπραγματευτική μόχλευση για να επιβάλλουν όρους.
Οι μεσαίες δυνάμεις δεν το μπορούν. Όταν όμως διαπραγματευόμαστε μόνο διμερώς με μια ηγεμονική δύναμη, διαπραγματευόμαστε από θέση αδυναμίας. Αποδεχόμαστε ό,τι προσφέρεται. Ανταγωνιζόμαστε μεταξύ μας ποιος θα είναι πιο πρόθυμος να προσαρμοστεί.
Αυτό δεν είναι κυριαρχία. Είναι η παράσταση της κυριαρχίας, με αποδοχή της υποτέλειας. Σε έναν κόσμο ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, τα κράτη που βρίσκονται ενδιάμεσα έχουν μια επιλογή: να ανταγωνίζονται μεταξύ τους για εύνοια ή να συνδυάζονται για να δημιουργήσουν μια τρίτη οδό με ουσιαστικό αποτύπωμα.
Δεν πρέπει να επιτρέψουμε στην άνοδο της σκληρής ισχύος να μας τυφλώσει απέναντι στο γεγονός ότι η ισχύς της νομιμοποίησης, της ακεραιότητας και των κανόνων θα παραμείνει ισχυρή — εφόσον επιλέξουμε να τη χρησιμοποιήσουμε από κοινού.
Και αυτό με φέρνει πίσω στον Χάβελ. Τι θα σήμαινε για τις μεσαίες δυνάμεις να "ζουν στην αλήθεια"; Σημαίνει να κατονομάζουμε την πραγματικότητα. Να σταματήσουμε να επικαλούμαστε τη "διεθνή τάξη βασισμένη σε κανόνες" σαν να λειτουργεί ακόμη όπως διαφημίζεται. Να αποκαλούμε το σύστημα όπως πραγματικά είναι: μια περίοδος εντεινόμενου ανταγωνισμού μεγάλων δυνάμεων, όπου οι ισχυρότεροι επιδιώκουν τα συμφέροντά τους χρησιμοποιώντας την οικονομική ολοκλήρωση ως όπλο εξαναγκασμού.
Σημαίνει συνέπεια στη δράση. Να εφαρμόζουμε τα ίδια κριτήρια σε συμμάχους και αντιπάλους. Όταν οι μεσαίες δυνάμεις καταγγέλλουν την οικονομική πίεση από τη μία κατεύθυνση αλλά σιωπούν όταν προέρχεται από άλλη, κρατούν ακόμη την πινακίδα στη βιτρίνα. Σημαίνει να οικοδομούμε αυτό που δηλώνουμε ότι πιστεύουμε. Αντί να αναμένουμε την αποκατάσταση της παλαιάς τάξης, να δημιουργούμε θεσμούς και συμφωνίες που λειτουργούν όπως περιγράφονται. Και σημαίνει να μειώνουμε τη μόχλευση που καθιστά εφικτό τον εξαναγκασμό. Η οικοδόμηση ισχυρής εγχώριας οικονομίας πρέπει πάντοτε να αποτελεί κορυφαία προτεραιότητα κάθε κυβέρνησης. Η διεθνής διαφοροποίηση δεν είναι απλώς οικονομική σύνεση· είναι το υλικό θεμέλιο μιας ειλικρινούς εξωτερικής πολιτικής. Τα κράτη κερδίζουν το δικαίωμα σε θέσεις αρχών μειώνοντας την ευαλωτότητά τους σε αντίποινα.
Ο Καναδάς διαθέτει ό,τι χρειάζεται ο κόσμος. Είμαστε ενεργειακή υπερδύναμη. Διαθέτουμε τεράστια αποθέματα κρίσιμων ορυκτών. Έχουμε τον πλέον μορφωμένο πληθυσμό παγκοσμίως. Τα συνταξιοδοτικά μας ταμεία συγκαταλέγονται στους μεγαλύτερους και πιο εξελιγμένους επενδυτές διεθνώς. Διαθέτουμε κεφάλαιο, ταλέντο και μια κυβέρνηση με τεράστια δημοσιονομική ικανότητα να ενεργεί αποφασιστικά.
Και διαθέτουμε τις αξίες στις οποίες πολλοί άλλοι προσβλέπουν. Ο Καναδάς είναι μια πλουραλιστική κοινωνία που λειτουργεί. Ο δημόσιος χώρος μας είναι θορυβώδης, ποικιλόμορφος και ελεύθερος. Οι Καναδοί παραμένουν δεσμευμένοι στη βιωσιμότητα.
Είμαστε ένας σταθερός και αξιόπιστος εταίρος — σε έναν κόσμο που κάθε άλλο παρά σταθερός είναι — ένας εταίρος που οικοδομεί και αποτιμά τις σχέσεις με μακροπρόθεσμο ορίζοντα.
Ο Καναδάς διαθέτει και κάτι ακόμη: επίγνωση του τι συμβαίνει και αποφασιστικότητα να δράσει αναλόγως. Κατανοούμε ότι αυτή η ρήξη απαιτεί περισσότερα από απλή προσαρμογή. Απαιτεί ειλικρίνεια απέναντι στον κόσμο όπως είναι. Βγάζουμε την πινακίδα από τη βιτρίνα. Η παλαιά τάξη δεν θα επιστρέψει. Δεν πρέπει να τη θρηνούμε. Η νοσταλγία δεν είναι στρατηγική.
Όμως, από το ρήγμα μπορούμε να οικοδομήσουμε κάτι καλύτερο, ισχυρότερο και δικαιότερο. Αυτό είναι το καθήκον των μεσαίων δυνάμεων, οι οποίες έχουν τα περισσότερα να χάσουν από έναν κόσμο φρουρίων και τα περισσότερα να κερδίσουν από έναν κόσμο γνήσιας συνεργασίας.
Οι ισχυροί έχουν την ισχύ τους. Όμως κι εμείς έχουμε κάτι: την ικανότητα να σταματήσουμε να προσποιούμαστε, να κατονομάζουμε την πραγματικότητα, να ενισχύουμε τη δύναμή μας στο εσωτερικό και να δρούμε από κοινού. Αυτός είναι ο δρόμος του Καναδά. Τον επιλέγουμε ανοιχτά και με αυτοπεποίθηση. Και είναι ένας δρόμος ανοιχτός σε κάθε χώρα που είναι διατεθειμένη να τον ακολουθήσει μαζί μας".
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Super League: Ο Κάρμο "ντύθηκε" Ελ Κααμπί, η ΑΕΚ έκανε περίπατο και ο Άρης πήρε το ματς-ροντέο με Καλαμάτα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x375/0,21,608,362/crop/both/16/16f77adc727948b1881e14a0913d3f26.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Πέθανε ο ιδρυτής του ESPN, Μπιλ Ράσμουσεν - "Ο πατέρας της αθλητικής τηλεόρασης" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x406/0,65,608,406/crop/both/01/0129c8d65ba642d7b6dd1e91739b6004.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ο Τραμπ παραδέχθηκε τη φυγάδευσή του από την Άγκυρα - Η στιγμή που επιβιβάζεται στο όχημα τροφοδοσίας [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x342/0,101,608,342/crop/both/17/17de3c238fc24599905433f65813e4ee.jpg?quality=60&404=default&v=2)
