Το παρασκήνιο της συμφωνίας ΗΠΑ-Ιράν και ο ρόλος του Μοτζτάμπα Χαμενεΐ

O Ντόναλντ Τραμπ συμφώνησε σε κατάπαυση του πυρός δύο εβδομάδων με το Ιράν, λιγότερο από δύο ώρες πριν από την προθεσμία του προς την Τεχεράνη να ανοίξει ξανά το Στενό του Ορμούζ.

Η ανακοίνωση, αργά την Τρίτη, φανέρωνε μια απότομη μεταστροφή από την έκτακτη προειδοποίησή του νωρίτερα μέσα στην ημέρα, όταν είπε ότι "ένας ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε" εάν δεν ικανοποιηθούν τα αιτήματά του, στάση που πιθανώς επηρρεάστηκε και από την επιμονή του αρχηγού του στρατού του Πακιστάν, στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ και του πρωθυπουργού του, Σεχμπάζ Σαρίφ, οι οποίοι βοήθησαν στη μεσολάβηση της εκεχειρίας.

Ο ρόλος του Μοτζτάμπα

Σύμφωνα με το Axios από την άλλη, ο Μοτζτάμπα Χαμενεΐ είχε δώσει εντολή στους διαπραγματευτές του, για πρώτη φορά από την έναρξη του πολέμου, "να κινηθούν προς μια συμφωνία". Σύμφωνα με το "παρασκήνιο" που αποκαλύπτει το Μέσο, Αμερικανός αξιωματούχος δήλωσε πως "δεν είχαμε ιδέα τι θα συμβεί. Ήταν χαοτικό", αναφερόμενος στις μεθόδους βομβαρδισμών που προετοίμαζε το Πεντάγωνο, όσο η Τεχεράνη έκανε προιετοιμασίες για πιθανά αντίποινα.

Η συμφωνία της τελευταίας στιγμής τελούσε υπό την προϋπόθεση ότι το Ιράν θα παγώσει τον αποκλεισμό των ροών πετρελαίου και φυσικού αερίου μέσω των Στενών του Ορμούζ, δήλωσε ο Τραμπ. Υπενθυμίζεται πως πρόκειται για την θαλάσσια αυτή οδό, μέσω της οποίας διακινείται συνήθως περίπου το ένα πέμπτο των παγκόσμιων ροών πετρελαίου.

Η συμμετοχή του νέου ανώτατου ηγέτη ήταν αναγκαστικά μυστική και επίπονη. Αντιμετωπίζοντας άμεση απειλή δολοφονίας από το Ισραήλ, ο Χαμενεΐ επικοινωνούσε κυρίως μέσω αγγελιοφόρων που του μετέφεραν σημειώματα. Δύο πηγές χαρακτήρισαν την έγκριση που έδωσε ο Χαμενεΐ στους διαπραγματευτές του για τη σύναψη συμφωνίας ως "σημαντική πρόοδο". Η περιφερειακή πηγή ανέφερε ότι ο Αραγσί διαδραμάτισε επίσης κεντρικό ρόλο τόσο στη διαχείριση των διαπραγματεύσεων όσο και στην πίεση που άσκησε στους διοικητές της Επαναστατικής Φρουράς ώστε να αποδεχθούν τη συμφωνία.

Σύμφωνα με το Reuters, το Ισραήλ στήριξε την απόφαση για αναστολή των επιθέσεων κατά του Ιράν για δύο εβδομάδες, όπως ανέφερε σε ανακοίνωσή του το γραφείο του πρωθυπουργού Μπενιαμίν Νετανιάχου, χωρίς όμως η εκεχειρία να ισχύει για τον Λίβανο, μολονότι το Πακιστάν, υπογράμμιζε νωρίτερα ότι η συμφωνία περιλάμβανε και τον τερματισμό της ισραηλινής εκστρατείας κατά των γειτόνων του.

Το κρατικό πρακτορείο ειδήσεων του Λιβάνου NNA μετέδωσε ότι συνεχίστηκαν τα ισραηλινά πλήγματα σε όλη τη χώρα, συμπεριλαμβανομένων βομβαρδισμών τα ξημερώματα σε κτίριο κοντά σε νοσοκομείο, όπου σκοτώθηκαν τέσσερα άτομα. Ανέφερε επίσης επιθέσεις σε αρκετές άλλες πόλεις, καθώς και σε ιατρικές μονάδες, που προκάλεσαν τραυματισμούς.

Αξίζει να σημειωθεί ότι μία ώρα μετά την ανακοίνωση του Τραμπ, ο ισραηλινός στρατός δήλωσε ότι εντόπισε εκτοξεύσεις πυραύλων από το Ιράν, ενώ εκρήξεις από αναχαιτίσεις ακούγονταν στο Τελ Αβίβ. Χώρες του Κόλπου, όπως το Κουβέιτ, το Μπαχρέιν, η Σαουδική Αραβία και τα Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, εξέδωσαν σχεδόν ταυτόχρονες προειδοποιήσεις και ενεργοποίησαν τα συστήματα αντιαεροπορικής άμυνας, όπως αναφέρει το ίδιο δημοσίευμα.

Ισραηλινά μέσα ενημέρωσης μετέδωσαν ότι ο στρατός της χώρας ανταπέδιδε πλήττοντας θέσεις εκτόξευσης στο Ιράν.

Δεδομένου ότι ο κίνδυνος εκτόξευσης των τιμών πετρελαίου στις ΗΠΑ επηρρεάζει την προεκλογική εκστρατεία για τις ενδιάμεσες εκλογές, με τα ποσοστά αποδοχής του Τραμπ να έχουν υποχωρήσει στο χαμηλότερο επίπεδο που έχει καταγραφεί ποτέ, μπαίνει σε κίνδυνο η πορεία των Ρεπουμπλικανών συνολικά. Άλλωστε, οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι η πλειοψηφία των Αμερικανών αντιτίθενται στον πόλεμο.

Μάλιστα, καθώς πλησίαζε η προθεσμία που είχε θέσει ο Τραμπ για τις 20:00 (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ, 00:00 GMT Τετάρτης), οι αμερικανικές και ισραηλινές επιθέσεις κατά του Ιράν εντάθηκαν, πλήττοντας σιδηροδρομικές και οδικές γέφυρες, ένα αεροδρόμιο και μια πετροχημική μονάδα. Αμερικανικές δυνάμεις επιτέθηκαν επίσης σε στόχους στο νησί Χαργκ, όπου βρίσκεται ο κύριος τερματικός σταθμός εξαγωγών πετρελαίου του Ιράν.

Η οριστική απόφαση και τα τελευταία τηλεφωνήματα

Το δημοσίευμα του Axios για τα παρασκηνιακά ζητήματα ξεκαθάριζε πως μέχρι το πρωί της Τρίτης υπήρχε πρόοδος, παρόλο που ο Τραμπ επέμεινε στην πιο τρομακτική του απειλή: "Ολόκληρος πολιτισμός θα πεθάνει απόψε".

Παρά τις πληροφορίες, δε, από αμερικανικά μέσα ενημέρωσης ότι το Ιράν αποχωρούσε από τις συνομιλίες ως απάντηση στην πρωτοφανή απειλή Τραμπ, πηγές που συμμετείχαν στις διαπραγματεύσεις είπαν ότι αυτό δεν ίσχυε και ότι στην πραγματικότητα υπήρχε δυναμική.

Την ίδια ώρα ο αντιπρόεδρος των ΗΠΑ, Τζέι Ντι Βανς πραγματοποιούσε τηλεφωνικές επαφές από την Ουγγαρία όπου βρισκόταν, κυρίως με τους Πακιστανούς, ενώ ο Ισραηλινός πρωθυπουργός Μπέντζαμιν Νετανιάχου βρισκόταν σε συνεχή επικοινωνία με τον Τραμπ και την ομάδα του — αν και οι Ισραηλινοί ανησυχούσαν όλο και περισσότερο ότι είχαν χάσει τον έλεγχο της διαδικασίας.

Περίπου το μεσημέρι (ώρα Ανατολικής Ακτής ΗΠΑ) της Τρίτης, υπήρχε γενική αίσθηση ότι όλες οι εμπλεκόμενες πλευρές συγκλίνουν σε δίμηνη κατάπαυση του πυρός με τον πρωθυπουργό του Πακιστάν, Σεχμπάζ Σαρίφ, να δημοσιεύει τρεις ώρες αργότερα τους όρους στο X και να καλεί ΗΠΑ και Ιράν να τους αποδεχθούν.

Ο Τραμπ μίλησε με τον Νετανιάχου για να εξασφαλίσει τη δέσμευσή του στην τήρηση της κατάπαυσης, πριν την τελική ανακοίνωση, όπως αναφέρεται και μιλώντας με τον Πακιστανό στρατάρχη Ασίμ Μουνίρ, ακολούθησε η εντολή στις αμερικανικές δυνάμεις να διακόψουν τις επιχειρήσεις 15 λεπτά μετά την ανάρτηση του Τραμπ στο Truth Social.

Ο Αραγτσί επιβεβαίωσε στη συνέχεια ότι το Ιράν θα τηρήσει την κατάπαυση του πυρός και θα ανοίξει τα Στενά του Ορμούζ για πλοία που επιχειρούν "σε συντονισμό με τις ιρανικές ένοπλες δυνάμεις".

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr