Τα Στενά του Ορμούζ παραμένουν ουσιαστικά κλειστά εδώ και σχεδόν τέσσερις εβδομάδες, προκαλώντας αναταραχή στις διεθνείς αγορές πετρελαίου, χωρίς να διαφαίνεται άμεσα διέξοδος.
Όπως αναφέρει το CNN σε ανάλυσή του, οι απειλές και οι επιθέσεις του Ιράν σε πλοία στον Κόλπο έχουν ανεβάσει τόσο πολύ τον κίνδυνο διέλευσης, ώστε σχεδόν όλη η ναυσιπλοΐα έχει σταματήσει στο στενό πέρασμα, από το οποίο διακινείται περίπου το 20% του παγκόσμιου πετρελαίου και φυσικού αερίου, καθώς και λιπάσματα κρίσιμα για τη γεωργία.
Καθώς η ενεργειακή κρίση βαθαίνει, ο Αμερικανός πρόεδρος Ντόναλντ Τραμπ προβάλλει διπλωματικές πρωτοβουλίες για τον τερματισμό του αποκλεισμού, την ώρα που εξετάζει την αποστολή χιλιάδων επιπλέον στρατιωτών στη Μέση Ανατολή και τη συνοδεία δεξαμενόπλοιων από το Πολεμικό Ναυτικό των ΗΠΑ.
Παρά ταύτα, το Ιράν διατηρεί σε μεγάλο βαθμό το πλεονέκτημα. Αυτό οφείλεται αφενός στις ασύμμετρες μεθόδους πολέμου που διαθέτει —όπως φθηνά drones και θαλάσσιες νάρκες— και αφετέρου στη γεωγραφική του θέση. Ο συνδυασμός αυτών των παραγόντων καθιστά εξαιρετικά δύσκολη τόσο την προστασία των πλοίων όσο και τον στρατιωτικό έλεγχο των στενών από τις ΗΠΑ ή άλλες δυνάμεις.
Ταυτόχρονα, ο έλεγχος των στενών αποδεικνύεται και οικονομικά επωφελής για την Τεχεράνη. Ιρανοί αξιωματούχοι έχουν δηλώσει ότι θα συνεχίσουν να επιβάλλουν τέλη για την "ασφαλή διέλευση" ορισμένων δεξαμενόπλοιων, μετά από έκθεση της Lloyd’s List Intelligence στις 23 Μαρτίου, σύμφωνα με την οποία τουλάχιστον δύο πλοία κατέβαλαν μεγάλα ποσά για να περάσουν.
Γιατί η γεωγραφία ευνοεί το Ιράν
Στο στενότερο σημείο τους, τα Στενά του Ορμούζ έχουν πλάτος περίπου 39 χιλιόμετρα, ενώ σχεδόν όλη η ναυσιπλοΐα συγκεντρώνεται σε δύο βασικές θαλάσσιες λωρίδες, ακόμη πιο περιορισμένες. Δεν είναι τυχαίο ότι χαρακτηρίζονται "σημείο ασφυξίας" (chokepoint). Σε αντίθεση με άλλα αντίστοιχα σημεία παγκοσμίως, εδώ δεν υπάρχουν εναλλακτικές διαδρομές.
Αυτό σημαίνει ότι τα πλοία έχουν ελάχιστα περιθώρια ελιγμών. Σε ανοιχτή θάλασσα υπάρχει πάντα η δυνατότητα αλλαγής πορείας — κάτι που στα στενά είναι πρακτικά αδύνατο. Έτσι, το Ιράν δεν χρειάζεται καν να αναζητήσει στόχους: μπορεί απλώς να περιμένει. Η κατάσταση αυτή δημιουργεί ουσιαστικά μια "ζώνη θανάτου", όπου ο χρόνος προειδοποίησης για μια επίθεση μπορεί να περιορίζεται σε λίγα μόλις δευτερόλεπτα.
Παράλληλα, το Ιράν διαθέτει σχεδόν 1.600 χιλιόμετρα ακτογραμμής, από όπου μπορεί να εκτοξεύσει αντιπλοϊκούς πυραύλους. Οι εκτοξευτές αυτοί είναι κινητοί, άρα δύσκολα εντοπίζονται και καταστρέφονται, ενώ η μορφολογία της περιοχής —με βουνά, κοιλάδες και νησιά— διευκολύνει την απόκρυψη στρατιωτικών συστημάτων.
Διαβάστε Επίσης
Ποιες είναι οι απειλές για τα πλοία
Οι αναλυτές εκτιμούν ότι, παρότι οι συμβατικές ναυτικές δυνατότητες του Ιράν έχουν περιοριστεί, ο κίνδυνος δεν μπορεί να εξαλειφθεί πλήρως. Οι απειλές παραμένουν σύνθετες: drones, ταχύπλοα επιθετικά σκάφη, μη επανδρωμένα πλοιάρια με εκρηκτικά, αλλά και θαλάσσιες νάρκες — ακόμη και από φαινομενικά αθώα σκάφη.
Για τον λόγο αυτό, μια επιχείρηση συνοδείας δεξαμενόπλοιων δεν θα περιοριζόταν σε έναν απλό σχηματισμό πολεμικών πλοίων. Θα απαιτούσε πολυεπίπεδη άμυνα, με δορυφορική επιτήρηση, αεροσκάφη, drones και εκκαθάριση ναρκοπεδίων.
Διαβάστε Επίσης
Πού βρίσκεται η κατάσταση σήμερα
Το Ιράν έχει επιτεθεί σε τουλάχιστον 19 πλοία στην ευρύτερη περιοχή των Στενών, στον Περσικό Κόλπο και στον Κόλπο του Ομάν. Ωστόσο, δεν χρειάζεται καν να καταστρέψει πλοία για να πετύχει τον στόχο του. Αρκεί να διατηρεί υψηλό επίπεδο απειλής, ώστε οι ναυτιλιακές εταιρείες να αποφεύγουν τη διέλευση.
Ορισμένα πλοία —κυρίως με δεσμούς με το Ιράν, την Κίνα, την Ινδία και το Πακιστάν— έχουν καταφέρει να περάσουν, υπό προϋποθέσεις. Η Τεχεράνη δηλώνει ότι "μη εχθρικά" πλοία μπορούν να διέρχονται, εφόσον συντονίζονται με τις αρχές της. Ακόμη κι αν η κίνηση αποκατασταθεί, η επιστροφή στην κανονικότητα θα πάρει χρόνο: σχεδόν 2.000 πλοία παραμένουν εγκλωβισμένα στον Περσικό Κόλπο.
Στο μεταξύ, η Ουάσιγκτον μιλά για διπλωματική πρόοδο, την ώρα που ενισχύει τη στρατιωτική της παρουσία στην περιοχή, με ανάπτυξη ναυτικών και πεζοναυτικών δυνάμεων. Ο Ντόναλντ Τραμπ έχει επίσης προειδοποιήσει ότι οι ΗΠΑ ενδέχεται να πλήξουν και άλλες εγκαταστάσεις που σχετίζονται με το ιρανικό πετρέλαιο, κλιμακώνοντας περαιτέρω την ένταση.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Στα 920 οι μικτές αποδοχές μετά την αύξηση του κατώτατου μισθού - Ποιοι ωφελούνται [παραδείγματα]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/crop/both/1f/1f7694b7b5d348ef99dd26d20068b367.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Γάλλος στρατηγός έξαλλος με τον Τραμπ: "Εβγαλε τα μάτια του μόνος του, να πάει να γα@@" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/19,0,497,268/crop/both/24/24a0034c9969451597e2bcaa9ba60a33.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Στο Μαξίμου με τα κατοικίδιά τους οι Ελληνες που επαναπατρίστηκαν από τη Μ. Ανατολή -Συνάντηση με Μητσοτάκη [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/40,49,541,330/crop/both/84/84b5a70c0e304a84a2b201d3c3278761.jpg?quality=60&404=default&v=2)
