Περίπου 40 φορές από τον περασμένο Μάρτιο, ο Ντόναλντ Τραμπ ανακοίνωσε ότι βρισκόταν κοντά σε συμφωνία με το Ιράν. Αυτή τη φορά, επιτέλους, είχε δίκιο. Την Κυριακή το βράδυ, τόσο οι ΗΠΑ όσο και το Ιράν ανακοίνωσαν μια συμφωνία που, όπως ισχυρίζονται, θα τερματίσει τον σχεδόν τετράμηνο πόλεμο μεταξύ τους και θα ανοίξει ξανά τα Στενά του Ορμούζ. Η συμφωνία φέρνει ανακούφιση όχι μόνο στη Μέση Ανατολή αλλά και σε ολόκληρο τον κόσμο, όπως φυσικά και στις παγκόσμιες αγορές ενέργειας, αλλά όπως ισχυρίζεται ο Economist, δεν λύνει τα προβλήματα που οδήγησαν τις δυο χώρες σε πόλεμο.
Η προκαταρκτική συμφωνία, την οποία οι Αμερικανοί περιγράφουν ως ένα μνημόνιο κατανόησης (MOU), υπογράφεται επισήμως την Παρασκευή στη Γενεύη. Μέχρι τότε, το κείμενο θα παραμείνει μυστικό και οι δύο πλευρές προσπαθούν να το παρουσιάσουν με τρόπο που να τους βολεύει, ωστόσο οι ισχυρισμοί τους θα πρέπει να αντιμετωπιστούν με σκεπτικισμό: Ορισμένα δε από αυτά που θα διαρρεύσουν, θα είναι απλά ανοησίες γράφει το περιοδικό.
Ωστόσο, ήδη γνωρίζουμε ορισμένες λεπτομέρειες του μνημονίου κατανόησης, και όπως αναφέρουν πηγές με γνώση του κειμένου, γράφει ο Economist, επιβεβαιώνουν ότι οι πληροφορίες αυτές είναι σε γενικές γραμμές ακριβείς. Η διαδικασία θα ξεκινήσει με την άρση των αποκλεισμών του Ορμούζ από τις ΗΠΑ και το Ιράν, ο οποίος αναμένεται να ανοίξει εκ νέου εντός 30 ημερών.
Για όλα τα υπόλοιπα, η συμφωνία προβλέπει τη συνέχιση των συζητήσεων , ώστε οι δυο πλευρές να φθάσουν σε μια συμφωνία εντός 60 ημερών.
Διαβάστε Επίσης
Το αγκάθι των πυρηνικών
Το πιο επείγον και δύσκολο θέμα για τις ΗΠΑ είναι το πώς να διαχειριστούν το απόθεμα του Ιράν σε εμπλουτισμένο ουράνιο- η ποσότητα γράφει το περιοδικό υπερβαίνει τα 400 κιλά και είναι σε επίπεδο σχεδόν κατάλληλο για πυρηνικά όπλα- καθώς ο μεν Τραμπ απαιτεί από την Τεχεράνη να παραδώσει την ποσότητα στις ΗΠΑ, αλλά οι Ιρανοί αρνούνται. Αντιπρότειναν να αραιώσουν το υλικό σε επίπεδα που δεν θα μπορούν να κατασκευάσουν πυρηνικά.
Οι Αμερικανοί φαίνεται να έχουν υποχωρήσει, σημειώνει ο Economist και στην υπόθεση θα εμπλακεί και ο Διεθνής Οργανισμός Ατομικής Ενέργειας, ώστε να υπάρχει έλεγχος του Ιράν και της παραγωγής του.
Η συμφωνία για τις κυρώσεις
Οι ΗΠΑ μάλλον προσφέρουν στο Ιράν κάποια ελάφρυνση των κυρώσεων μετά την επίσημη υπογραφή του Μνημονίου Συνεργασίας και αυτό σημαίνει ότι θα επιτραπεί στην Τεχεράνη να εξάγει πετρέλαιο, καθώς και την αποδέσμευση έως και 24 δισ. δολαρίων από τα δεσμευμένα ιρανικά περιουσιακά στοιχεία.
Το μνημόνιο συνεργασίας υποτίθεται ότι βάζει τέλος και στον πόλεμο του Ισραήλ με τη Χεζμπολάχ, όμως η διατύπωση του κειμένου θεωρείται ασαφής και δεν επιβάλλει την αποχώρηση του Ισραήλ από τα εδάφη που κατέχει στο νότιο Λίβανο.
Ποιος έκλεισε τη συμφωνία
Όπως σημειώνει το αγγλικό περιοδικό, η συμφωνία που επιτεύχθηκε δεν είναι τόσο έργο του Πακιστάν ή του Κατάρ, διπλωμάτες των οποίων συμμετείχαν στις διαβουλεύσεις. Ο βασικός διαπραγματευτής όμως από πλευράς ΗΠΑ ήταν ο αντιπρόεδρος J.D. Vance, ηγήθηκε των διαπραγματεύσεων στην Ουάσιγκτον.
Η είδηση της συμφωνίας προκάλεσε πτώση των τιμών του πετρελαίου και υπάρχει και πλεόνασμα πετρελαίου που περιμένει να φύγει από τον Περσικό Κόλπο μόλις ανοίξει ξανά ο Ορμούζ. Περίπου 60 δεξαμενόπλοια φορτωμένα με αργό έχουν ακινητοποιηθεί εκεί για μήνες. Οι παραγωγοί του Κόλπου έχουν επίσης μια θάλασσα από τον μαύρο χρυσό έτοιμη να ξεχειλίσει από τις δεξαμενές αποθήκευσης, οι οποίες γεμίστηκαν νωρίτερα κατά τη διάρκεια του πολέμου.
Όμως όπως σημειώνεται θα χρειαστούν μήνες μέχρι το στενό να επιστρέψει σε κάτι που να μοιάζει με την προπολεμική κυκλοφορία — ειδικά αν οι διαπραγματεύσεις για μια τελική συμφωνία αποτύχουν, όπως εύκολα θα μπορούσε να συμβεί.
Διαβάστε Επίσης
Με δυο λόγια με οριστική συμφωνία να κλείσει μέσα σε 60 ημέρες είναι ένα δύσκολο εγχείρημα και δεν είναι μόνο το θέμα του εμπλουτισμένου ουρανίου, είναι και άλλα θέματα με πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν που απασχολούν τις ΗΠΑ. Από την πλευρά του το Ιράν θα θέλει μια ευρύτερη άρση των κυρώσεων ως αντάλλαγμα. Δηλαδή στο καλύτερο σενάριο έχουμε μια προσωρινή συμφωνία που θα μπορούσε να μετατραπεί σε κάτι πιο μακροπρόθεσμο.
Δεν υπάρχουν νικητές
Αν πράγματι έτσι τελειώσει ο πόλεμος, θα τελειώσει χωρίς σαφείς νικητές. Όταν ξεκίνησε ο πόλεμος ο κ. Τραμπ υποσχέθηκε στους Ιρανούς ανατροπή του θεοκρατικού καθεστώτος, τώρα κάνει μαζί του συμφωνία. Και αυτό έχει προκαλέσει αντιδράσεις στην Ουάσιγκτον, από σκληροπυρηνικούς Ρεπουμπλικανούς.
Διαβάστε Επίσης
Απογοήτευση υπάρχει και στο Ισραήλ, το οποίο θέλει λύση όχι μόνο για το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν, αλλά και για το οπλοστάσιό του σε πυραύλους. Δεν μοιάζει να υπάρχει κάτι σχετικό στη συμφωνία.
Το καθεστώς του Ιράν θα λέει ότι νίκησε, αφού επέζησε του πολέμου και έφερε σε αδιέξοδο δύο ανώτερους στρατιωτικά εχθρούς. Δεν θα έχει άδικο. Ωστόσο τώρα αρχίζουν τα δύσκολα αφού ο λαός είναι εξαντλημένος και η οικονομία έχει καταστραφεί. Το περιοδικό γράφει ότι ο πληθωρισμόο στα τρόφιμα είναι τριψήφιος και πάνω από 1 εκατομμύριο άτομα έχασαν τη δουλειά τους λόγω των ισραηλινών επιθέσεων κατά της ιρανικής βιομηχανίας.
Όπως σημειώνεται στο κείμενο, αν δεν υπάρξει μια πραγματική βελτίωση της οικονομίας, το Ιράν θα έχει κερδίσει μια Πύρρειο νίκη.
Καταλήγοντας, ο Economist κάνει μια απαισιόδοξη πρόβλεψη για τη συνέχεια. Εξηγώντας , ότι αν υποθέσουμε ότι ο πόλεμος ξέσπασε επειδή είχαν αποτύχει οι συνομιλίες για τα πυρηνικά και επειδή το καθεστώς παράπαιε λόγω των διαδηλώσεων, το μνημόνιο δεν επιλύει καμία από τις δυο παράλληλες αυτές κρίσεις. Το εμπλουτισμένο ουράνιο και η τύχη του μένει να διευκρινιστεί και το Ιράν δεν είναι σαφές αν θα μπορέσει να βγει από την κρίση με την άρση των κυρώσεων.
Δύο γεγονότα συνέβαλαν στο να φτάσουν οι ΗΠΑ και το Ιράν σε αυτό το σημείο: η αποτυχία των δύο προηγούμενων γύρων πυρηνικών διαπραγματεύσεων, τον Φεβρουάριο και στις αρχές του 2025, και οι μαζικές διαδηλώσεις στο Ιράν τον περασμένο χειμώνα, που πυροδοτήθηκαν από τον υψηλό πληθωρισμό και την κατάρρευση του νομίσματος, και οι οποίες αποτέλεσαν το πρόσχημα του κ. Τραμπ για να επιτεθεί. Το Μνημόνιο Συνεργασίας δεν αντιμετωπίζει κανένα από τα δύο αυτά ζητήματα. Αφήνει τη διαμάχη για το πυρηνικό πρόγραμμα ανεπίλυτη, και η περιορισμένη άρση των κυρώσεων που προσφέρει δεν θα είναι αρκετή για να βγάλει το Ιράν από τη σοβαρή οικονομική κρίση που βιώνει.
Ετσι, αν δεν καταφέρουν να συμφωνήσουν σε μια συνολική συμφωνία τους επόμενους μήνες, μπορεί να μπουν στον πειρασμό να ξαναρχίσουν τις εχθροπραξίες με την ελπίδα να επιτύχουν μια καλύτερη συμφωνία.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![MAD VMA 2026: Η εντυπωσιακή αλλαγή της Μαρίας Σολωμού στα μαλλιά της - Με κοντό καρέ και κυμματισμούς [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu338x532/0,18,338,208/crop/both/e5/e5476f1baa4f48ae86508852b0844b34.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σοβαρό τροχαίο στη Λάρισα: Μηχανάκι παρέσυρε παιδί στο κέντρο της πόλης [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/crop/both/d8/d889f9b889fe444c94a3a511cfecd72d.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Μίνα Καραμήτρου: Με νάρθηκα στον αέρα του OPEN μετά την έκρηξη - "Είσαι εφτάψυχη", της είπε ο Στραβελάκης [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu609x343/0,1,609,343/crop/both/03/036bae29ef84434ab05012169416bb8e.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ιστορικό: Το δυτικό αέτωμα του Παρθενώνα συμπληρώθηκε μετά από 220 χρόνια -Απομακρύνθηκαν οι σκαλωσιές [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/9a/9a855a73d82b4eef904ba52c082e4094.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Είναι επίσημο: Η στιγμή που ο Τραμπ υπογράφει τη συμφωνία ΗΠΑ - Ιράν στις Βερσαλλίες [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x353/0,56,608,297/crop/both/f9/f9321e5ddcf443678ae209d9b7494748.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Με αθλητικά ο Χέγκσεθ στη βάση του Γκουαντάναμο - Εξαπέλυσε απειλές σε Κούβα και Ιράν [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x394/0,51,608,392/crop/both/a9/a9be45ecdc654f999a975b326ab01894.jpg?quality=60&404=default&v=2)
