"Οι κραυγές της αντηχούν ακόμη στ' αυτιά μου": Η δολοφονία της Χαλίντα αποκαλύπτει τα "εγκλήματα τιμής" στο Πακιστάν

Ο Μοχάμαντ Ραμζάν εργαζόταν στη νυχτερινή βάρδια ενός εργοστασίου τσιμέντου έξω από το Καράτσι, όταν δέχτηκε ένα τηλεφώνημα από το σπίτι. Η 20χρονη κόρη του, Χαλίντα Τσαντίο, είχε πέσει νεκρή από πυροβολισμούς στο χωριό τους, στην επαρχία Σιντ του νότιου Πακιστάν.

Από αυτό το τραγικό περιστατικό ξεκινά το εκτενές επιτόπιο ρεπορτάζ του βρετανικού Guardian, το οποίο καταγράφει την ιστορία της 20χρονης, που δολοφονήθηκε αφού χαρακτηρίστηκε "kari" από τοπική φυλετική συνέλευση. Μέσα από μαρτυρίες των γονιών της, αστυνομικών, δικηγόρων και οργανώσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, το δημοσίευμα παρουσιάζει τη σκληρή πραγματικότητα των λεγόμενων "εγκλημάτων τιμής" στο Πακιστάν.

Διαβάστε Επίσης

Κύκλωμα εμπορίας ανηλίκων: Φυλάκιζαν παιδιά από το Πακιστάν και τα ανάγκαζαν να πουλάνε λαθραία τσιγάρα

"Οι κραυγές της αντηχούν ακόμη στα αυτιά μου. Δεν μπορέσαμε να τη σώσουμε"

Ο Μοχάμαντ Ραμζάν και η σύζυγός του, Ναμπούλ, δεν είχαν καταλάβει τι συνέβη. Η μητέρα της 20χρονης με δάκρυα στα μάτια περιέγραψε στον Guardian, πως η κόρη τους βγήκε βίαια από το σπίτι μέσα στη νύχτα και εκτελέστηκε λίγες εκατοντάδες μέτρα μακριά.

Η δολοφονία καταγράφηκε σε βίντεο, το οποίο κυκλοφόρησε ευρέως στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης και το είδαν ακόμη και οι ίδιοι οι γονείς της. "Οι κραυγές της αντηχούν ακόμη στα αυτιά μου. Δεν μπορέσαμε να τη σώσουμε", λέει η Ναμπούλ.

Σύμφωνα με την αστυνομία, η Χαλίντα δολοφονήθηκε αφού χαρακτηρίστηκε "kari", ένας όρος στη γλώσσα Σίντι που χρησιμοποιείται για να κατηγορηθεί μια γυναίκα ότι διατηρεί παράνομη ερωτική σχέση και συχνά αποτελεί το πρόσχημα για τα λεγόμενα "εγκλήματα τιμής".

Οι αρχές υποστηρίζουν ότι τη δολοφονία διέπραξαν ο παππούς της και ο αδελφός της μητέρας της, έπειτα από εντολή τοπικού φυλετικού ηγέτη. Τρεις ύποπτοι έχουν ήδη συλληφθεί, ενώ ένας ακόμη αναζητείται. Η υπόθεση αναμένεται να οδηγηθεί στο δικαστήριο.

"Αν πίστευαν ότι η κόρη μου είχε κάνει κάτι κακό, θα έπρεπε να την παραδώσουν στην αστυνομία", λέει ο 55χρονος πατέρας της. "Σήμερα θα ήταν ακόμη ζωντανή. Θα μπορούσε να είναι μαζί μας ή να φιλοξενείται σε δομή προστασίας".

Η τραγωδία της 20χρονης Χαλίντα από το Πακιστάν

Πέντε χρόνια νωρίτερα, η Χαλίντα είχε παντρευτεί τον ξάδελφό της, γιο ενός ακόμη αδελφού της μητέρας της. Ωστόσο, στα τέλη του περασμένου έτους, περίπου πέντε μήνες πριν από τη δολοφονία, ο σύζυγός της, που εργαζόταν σε εργοστάσιο στο Καράτσι, εξαφανίστηκε. Καθώς κανείς δεν κατάφερε να τον εντοπίσει, η νεαρή γυναίκα επέστρεψε στο πατρικό της, στο χωριό Τάντο Μάστι, περίπου 450 χιλιόμετρα από το Καράτσι.

Σύμφωνα με τους ερευνητές, το βράδυ της 10ης Απριλίου συγκεντρώθηκαν άνδρες συγγενείς και κάτοικοι του χωριού, οι οποίοι την κατηγόρησαν ότι διατηρούσε σχέση με άλλον άνδρα. Η υπόθεση οδηγήθηκε ενώπιον μιας τοπικής φυλετικής συνέλευσης, γνωστής ως jirga, όπου η Χαλίντα χαρακτηρίστηκε επίσημα "kari".

Οι ερευνητές αναφέρουν ότι μετά την απόφαση αυτή, τρεις άνδρες την έσυραν έξω από το σπίτι της και τη δολοφόνησαν.

Πακιστάν: 112 δολοφονίες γυναικών για λόγους τιμής εντός 6μηνου μόνο στην επαρχία Σιντ

Αν και τα δικαστήρια του Πακιστάν έχουν απαγορεύσει στις jirga να εκδικάζουν ποινικές υποθέσεις, οργανώσεις ανθρωπίνων δικαιωμάτων επισημαίνουν ότι οι άτυπες αυτές φυλετικές συνελεύσεις εξακολουθούν να επηρεάζουν υποθέσεις που αφορούν γυναίκες στις αγροτικές περιοχές της επαρχίας Σιντ.

Η δολοφονία της Χαλίντα αντικατοπτρίζει ένα ευρύτερο μοτίβο βίας κατά γυναικών που κατηγορούνται ότι "ατίμασαν" τις οικογένειές τους. Σύμφωνα με την Επιτροπή Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πακιστάν (HRCP) και την οργάνωση Sindh Suhai Sath, από την 1η Ιανουαρίου έως τις 20 Ιουνίου του τρέχοντος έτους καταγράφηκαν 112 δολοφονίες γυναικών για λόγους "τιμής" μόνο στην επαρχία Σιντ.

30 σοροί γυναικών σε αρδευτικό φράγμα

Με βάση στοιχεία της αστυνομίας, η HRCP κατέγραψε τουλάχιστον 470 εγκλήματα τιμής σε ολόκληρο το Πακιστάν το 2025, εκ των οποίων τα 126 σημειώθηκαν στη Σιντ. Οι οργανώσεις εκτιμούν ότι ο πραγματικός αριθμός είναι σημαντικά μεγαλύτερος, καθώς πολλές υποθέσεις σε απομακρυσμένες περιοχές δεν δηλώνονται ποτέ ή καταγράφονται ως αυτοκτονίες ή ατυχήματα.

Η οργάνωση Sindh Suhai Sath αναφέρει ακόμη ότι το 2024 εντοπίστηκαν οι σοροί 30 αγνώστων γυναικών κοντά στο αρδευτικό φράγμα του Σουκούρ. Εκτιμά ότι ορισμένες ίσως υπήρξαν θύματα εγκλημάτων τιμής, χωρίς όμως να έχουν διευκρινιστεί οι συνθήκες θανάτου τους.

Ο υποστράτηγος της αστυνομίας Ασάντ Ράζα υποστηρίζει ότι τα εγκλήματα τιμής έχουν τις ρίζες τους σε βαθιά πατριαρχικές αντιλήψεις, όπου οι γυναίκες αντιμετωπίζονται ως ιδιοκτησία των ανδρών συγγενών τους.

Όπως επισημαίνει, οι κατηγορίες περί "kari" χρησιμοποιούνται πολλές φορές για να επιλυθούν διαφορές που αφορούν γη, κληρονομικές διεκδικήσεις ή φυλετικές αντιπαλότητες.

"Μια γυναίκα μπορεί να χαρακτηριστεί "kari" όχι επειδή υπάρχουν αποδείξεις, αλλά επειδή αυτό προσφέρει το πρόσχημα για να δολοφονηθεί και να αρπάξουν την περιουσία της ή να αποσπάσουν αποζημιώσεις", αναφέρει.

Ο ίδιος προσθέτει ότι οι ίδιες πατριαρχικές αντιλήψεις επηρεάζουν συχνά και τις αστυνομικές έρευνες. "Το θύμα είναι γυναίκα, ο κατηγορούμενος συνήθως άνδρας, οι καταγγέλλοντες είναι άνδρες, οι τοπικοί άρχοντες που αποφασίζουν είναι άνδρες και πολλές φορές ακόμη και ο αστυνομικός που διερευνά την υπόθεση είναι άνδρας, μεγαλωμένος μέσα στην ίδια κοινωνική νοοτροπία".

Κατά την άποψή του, απαιτείται μεγαλύτερη συμμετοχή γυναικών τόσο στις έρευνες όσο και στην απονομή δικαιοσύνης για υποθέσεις έμφυλης βίας. "Η αυστηροποίηση των ποινών από μόνη της δεν αρκεί. Αυτό που έχει σημασία είναι να εφαρμόζεται ο νόμος με συνέπεια".

Η δικηγόρος Σάζια Νιζαμάνι, που έχει εκπροσωπήσει οικογένειες θυμάτων, επισημαίνει ότι οι διώξεις είναι ιδιαίτερα δύσκολες όταν ο κατηγορούμενος είναι στενός συγγενής. Συχνά οι μάρτυρες διστάζουν να καταθέσουν, ενώ οι οικογένειες δέχονται πιέσεις να αποσύρουν τις μηνύσεις ή να προχωρήσουν σε εξωδικαστικούς συμβιβασμούς.

Ο πρώην δικαστής Χαουάτζα Ναβίντ Άχμεντ υποστηρίζει ότι πολλές υποθέσεις εγκλημάτων τιμής καταρρέουν εξαιτίας ελλιπών αστυνομικών ερευνών και αδύναμης εισαγγελικής υποστήριξης στα δικαστήρια. Όπως σημειώνει, σε αρκετές περιπτώσεις υπάρχουν άμεσες ή έμμεσες διασυνδέσεις με ισχυρούς γαιοκτήμονες και φυλετικούς ηγέτες που διαθέτουν πολιτική επιρροή.

"Χρειάζεται ένας συντονισμένος μηχανισμός ανάμεσα στους ερευνητές, τους εισαγγελείς και τη Δικαιοσύνη, ώστε όσοι ευθύνονται να λογοδοτούν", τονίζει.

Υπάρχει ολόκληρο νεκροταφείο γυναικών που χαρακτηρίστηκαν "kari"

Η Χαλίντα τάφηκε στο χωριό της οικογένειάς της. Περίπου 80 χιλιόμετρα μακριά βρίσκεται το απομονωμένο κοιμητήριο Fattu Shaheed, γνωστό και ως Kariyan-jo-Qabristan, δηλαδή "το νεκροταφείο των γυναικών που χαρακτηρίστηκαν kari". Δεκάδες παλιοί, σχεδόν ανώνυμοι τάφοι απλώνονται στον σκονισμένο χώρο, υπενθυμίζοντας το μέγεθος της βίας που εξακολουθεί να υφίσταται.

Η 35χρονη δασκάλα Σαχζάντι που κατάφερε να διαφύγει

Δεν δολοφονούνται όλες οι γυναίκες που χαρακτηρίζονται "kari". Κάποιες καταφέρνουν να διαφύγουν.

Μία από αυτές είναι η 35χρονη δασκάλα Σαχζάντι, η οποία εγκατέλειψε το χωριό της όταν παντρεύτηκε τον άνδρα που αγαπούσε παρά τη θέληση της οικογένειάς της. Όπως λέει, μια jirga αποφάσισε ότι τόσο η ίδια όσο και ο σύζυγός της έπρεπε να πεθάνουν, αναγκάζοντάς τους να ζουν κρυμμένοι.

Εδώ και χρόνια μετακινούνται από ενοικιαζόμενο σπίτι σε ενοικιαζόμενο σπίτι μαζί με τα τρία παιδιά τους, αποφεύγοντας ακόμη και να αποκαλύψουν τα πραγματικά τους ονόματα στους γείτονες. "Δεν ξέρω αν αύριο θα είμαι ακόμη ζωντανή. Κάθε χτύπος στην πόρτα με κάνει να πιστεύω ότι επιτέλους μας βρήκαν", λέει.

Κάποτε ονειρευόταν να μορφώσει τα κορίτσια του χωριού της. Σήμερα η μόνη της προτεραιότητα είναι να προστατεύσει τα δικά της παιδιά. "Δεν υπάρχει μέρος όπου να νιώθω ασφαλής. Δεν μένουμε πουθενά για πολύ, γιατί ξέρουμε ότι εξακολουθούν να μας αναζητούν".

Σε άλλη υπόθεση, τον Μάιο του 2026, μετά τον γάμο ενός ζευγαριού στην περιοχή Τζέικομπαμπαντ, ένοπλοι φέρεται να πυρπόλησαν περισσότερα από 100 σπίτια στο χωριό του γαμπρού, σύμφωνα με την εφημερίδα Dawn. Το περιστατικό ανέδειξε πώς οι διαμάχες γύρω από τον γάμο και την "τιμή" μπορούν να οδηγήσουν ακόμη και σε συλλογική τιμωρία ολόκληρων κοινοτήτων.

Ο συγγραφέας και κοινωνικός αναλυτής Νασίρ Μέμον υποστηρίζει ότι τα εγκλήματα αυτά δεν σχετίζονται με την τιμή, αλλά με τον έλεγχο των γυναικών και, σε ορισμένες περιπτώσεις, με τη στέρηση των κληρονομικών και περιουσιακών τους δικαιωμάτων.

"Το karo-kari δεν είναι έγκλημα τιμής", τονίζει. "Είναι μια ανεξέλεγκτη βαρβαρότητα που διαπράττεται χωρίς φόβο συνεπειών".

Ο πρόεδρος της Επιτροπής Ανθρωπίνων Δικαιωμάτων του Πακιστάν, Ασάντ Ικμπάλ Μπατ, εκτιμά ότι οι δολοφονίες στο όνομα της τιμής αποτελούν ένδειξη αποτυχίας του κράτους. "Αν το κράτος διασφάλιζε την εφαρμογή του νόμου και εκπλήρωνε την υποχρέωσή του να προστατεύει τις γυναίκες, πολλές από αυτές τις ζωές θα μπορούσαν να είχαν σωθεί", σημειώνει.

Επιστρέφοντας στο Τάντο Μάστι, η μητέρα της Χαλίντα λέει ότι δεν θα ξεπεράσει ποτέ τη δολοφονία της κόρης της. "Οι άνθρωποι λένε ότι ο χρόνος απαλύνει τον πόνο. Πώς μπορεί όμως μια μητέρα να ξεχάσει ότι η κόρη της δολοφονήθηκε; Ζω με αυτόν τον πόνο κάθε μέρα".

Διαβάστε Επίσης

Φρίκη στο Πακιστάν: Πέθανε 18χρονη οικιακή βοηθός μετά από παράνομη άμβλωση -Είχε μείνει έγκυος από ομαδικούς βιασμούς

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr