Politico: Η Γαλλία έγινε ο μεγάλος ασθενής της Ευρώπης - Από "κακομαθημένο παιδί" της ΕΕ, στην κρίση χρέους

REUTERS

Η Γαλλία βρίσκεται αντιμέτωπη με μια σύνθετη κρίση, καθώς οι κοινωνικές αντιδράσεις και τα δημοσιονομικά προβλήματα εντείνονται, δημιουργώντας ένα περιβάλλον αυξανόμενης αβεβαιότητας για τη δεύτερη μεγαλύτερη οικονομία της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Οι μαζικές κινητοποιήσεις συνεχίστηκαν για δεύτερο διαδοχικό Σαββατοκύριακο, με εκατοντάδες χιλιάδες διαδηλωτές να ζητούν καλύτερες αποδοχές για τους εκπαιδευτικούς, αναβάθμιση των σχολικών υποδομών και ουσιαστικά μέτρα για την αντιμετώπιση της ακρίβειας. Οι κοινωνικές διεκδικήσεις προστίθενται στις πιέσεις που δέχεται η χώρα εξαιτίας των δημοσιονομικών της δυσκολιών, με τις δύο κρίσεις να επιδεινώνουν η μία την άλλη.

Την ανησυχία του για την οικονομική κατάσταση της χώρας εξέφρασε στο Politico ο πρώην πρωθυπουργός Μισέλ Μπαρνιέ, προειδοποιώντας πως "η Γαλλία βρίσκεται στο χείλος μιας χρηματοπιστωτικής κρίσης". Όπως τόνισε, είναι αναγκαίο να σταλεί ένα σαφές μήνυμα προς τις αγορές: "Πρέπει να στείλουμε ένα μήνυμα στις αγορές".

Την ίδια στιγμή, παρότι οι γαλλικές αρχές κατάφεραν να περιορίσουν τα φαινόμενα βίας και λεηλασιών που είχαν σημειωθεί κατά το πρώτο κύμα των κινητοποιήσεων, στις 17 και 18 Οκτωβρίου, η ανησυχία στις χρηματοπιστωτικές αγορές εξακολουθεί να είναι έντονη.

Ακόμη και πριν ξεκινήσουν οι διαδηλώσεις, οι επενδυτές ξεφορτώνονταν γαλλικά ομόλογα ή απαιτούσαν αποδόσεις σε ιστορικά υψηλά επίπεδα, εξαιτίας της αδυναμίας της κυβέρνησης να μειώσει ουσιαστικά το επίμονα υψηλό δημοσιονομικό έλλειμμα, να περιορίσει το χρέος των 3,5 τρισεκατομμυρίων ευρώ, να δώσει ώθηση στην ανάπτυξη και να μεταρρυθμίσει ένα μη βιώσιμο συνταξιοδοτικό σύστημα.

Η προοπτική ενός δεύτερου γύρου των προεδρικών εκλογών την ερχόμενη άνοιξη, με επικρατέστερη υποψήφια της ακροδεξιάς τη Μαρίν Λεπέν και αντίπαλό της από την άκρα αριστερά τον Ζαν-Λικ Μελανσόν, ο οποίος σύμφωνα με τις περισσότερες δημοσκοπήσεις διεκδικεί τη δεύτερη θέση, προκαλεί ακόμη μεγαλύτερη ανησυχία στους επενδυτές. Και οι δύο υποψήφιοι θέλουν να δαπανήσουν δισεκατομμύρια για να μειώσουν το όριο ηλικίας συνταξιοδότησης.

Το κόστος των ταραχών εκτιμάται, προς το παρόν, σε δεκάδες εκατομμύρια ευρώ, ποσό που θα καλυφθεί σε μεγάλο βαθμό από ασφαλιστικές αποζημιώσεις. Ωστόσο, το χάος επιδεινώνει μια ήδη εκρηκτική κατάσταση, στέλνοντας ανησυχητικά μηνύματα στους επενδυτές, ιδίως εάν οι κοινωνικές αναταραχές συνεχιστούν.

Οι διαδηλώσεις των "Κίτρινων Γιλέκων" από το 2018 έως το 2020, οι οποίες ξέσπασαν στις αρχές της προεδρικής θητείας του Εμανουέλ Μακρόν, κόστισαν στη γαλλική οικονομία το 0,1% του ακαθάριστου εγχώριου προϊόντος, ενώ τα καταστήματα ανέφεραν απώλειες ύψους 2 δισεκατομμυρίων ευρώ.

"Είναι σαφές ότι οι διαδηλώσεις έχουν αντίκτυπο στις αγορές", δήλωσε στο Politico ο Ερίκ Λομπάρ, ο οποίος διετέλεσε υπουργός Οικονομίας και Οικονομικών την περασμένη χρονιά.

Διαβάστε Επίσης

Μάης του ’68 – Οκτώβριος 2026: Από την επανάσταση της ουτοπίας στην εξέγερση της ανασφάλειας -Τι άλλαξε στη Γαλλία

Δεδομένου ότι ο προτεινόμενος προϋπολογισμός του σημερινού πρωθυπουργού, Σεμπαστιάν Λεκορνί, για το 2027 προβλέπει ήδη εξοικονομήσεις ύψους 43 δισεκατομμυρίων ευρώ, αφήνοντας ελάχιστα περιθώρια για περαιτέρω περικοπές, η γαλλική κυβέρνηση βρίσκεται αντιμέτωπη με μια αδιέξοδη επιλογή: είτε να δανειστεί περισσότερα χρήματα, επιβαρύνοντας την επόμενη γενιά με δισεκατομμύρια ευρώ σε πληρωμές τόκων, είτε να ελπίσει ότι οι διαδηλώσεις θα κοπάσουν από μόνες τους.

"Έχουμε ένα μαχαίρι στον λαιμό μας και νιώθουμε τις σταγόνες του αίματος πάνω στην καρωτίδα μας", δήλωσε κυβερνητικός υπουργός, ο οποίος ζήτησε να διατηρήσει την ανωνυμία του προκειμένου να μιλήσει για την τρέχουσα κατάσταση.

"Πρέπει να δείξουμε ότι ακούσαμε την οργή του κόσμου. Όμως, τα περιθώρια ελιγμών μας είναι περιορισμένα, δεδομένης της κατάστασης στις αγορές", πρόσθεσε.

Από "κακομαθημένο παιδί" της ΕΕ, στην ευρωπαϊκή κρίση χρέους η Γαλλία

Ο Μάριο Μόντι, ο οποίος αντιμετώπισε παρόμοια κατάσταση ως πρωθυπουργός της Ιταλίας και κατάφερε να αποτρέψει μια χρηματοπιστωτική κρίση το 2011, εφαρμόζοντας περικοπές δαπανών και μεταρρύθμιση του συνταξιοδοτικού συστήματος, δήλωσε στο Politico ότι "τα πράγματα μπορούν να εξελιχθούν πολύ γρήγορα".

Τότε, όπως θυμήθηκε ο Μόντι, η διαφορά αποδόσεων μεταξύ των δεκαετών ιταλικών και γερμανικών ομολόγων — ένας δείκτης που μετρά πόσο πιο επικίνδυνο θεωρείται το χρέος μιας χώρας σε σύγκριση με το γερμανικό, το οποίο ιστορικά θεωρείται ασφαλές — εκτοξεύθηκε από περίπου 150 μονάδες βάσης σε περισσότερες από 500 μέσα σε λίγους μήνες.

Η διαφορά αποδόσεων μεταξύ του γαλλικού και του γερμανικού χρέους ανερχόταν στις 169 μονάδες βάσης όταν έκλεισαν οι αγορές την Παρασκευή, ενώ η απόδοση του δεκαετούς γαλλικού ομολόγου αναφοράς είχε φτάσει την προηγούμενη ημέρα στο 5,14%, στο υψηλότερο επίπεδο από το 2002.

Η Γαλλία θεωρούνταν επί μακρόν το "κακομαθημένο παιδί" της ΕΕ, δήλωσε ο Μόντι, αξιοποιώντας την πολιτική και οικονομική της ισχύ για να παρακάμπτει ή να παραβιάζει τους δημοσιονομικούς κανόνες της Ένωσης. Ωστόσο, λίγοι πίστευαν ότι μια τόσο μεγάλη και ισχυρή χώρα θα κατέληγε στην πρώτη γραμμή μιας ευρωπαϊκής κρίσης χρέους.

Παρότι η δυνατότητα της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας να αγοράζει κρατικά ομόλογα στη δευτερογενή αγορά, υπό ορισμένες προϋποθέσεις, αποτελεί ισχυρό εργαλείο για την αποτροπή μιας κρίσης στην ευρωζώνη, ο Μόντι υποστηρίζει ότι οι Γάλλοι ψηφοφόροι πρέπει να αναγνωρίσουν πως μια κρίση δημόσιου χρέους στη χώρα τους δεν αποτελεί πλέον ένα υποθετικό σενάριο.

"Το βασικό πρόβλημα είναι ότι η κοινή γνώμη δεν ανησυχεί αρκετά για αυτόν τον κίνδυνο", δήλωσε ο Μόντι. "Η Γαλλία δεν είναι ψυχολογικά έτοιμη να δει τον εαυτό της ως στόχο μιας κρίσης ή ακόμη και ως το σημείο εκκίνησης μιας κρίσης που θα μπορούσε να εξαπλωθεί", εξήγησε στη συνέχεια.

Αυτή η αδιαθεσία δεν είναι μόνο οικονομική: πολλοί δείκτες δείχνουν ότι η Γαλλία έχει χάσει την εμπιστοσύνη στον εαυτό της.

Σύμφωνα με δημοσκόπηση του περασμένου μήνα, εννέα στους δέκα Γάλλους είναι απαισιόδοξοι για το μέλλον και πιστεύουν ότι τα παιδιά τους θα ζήσουν χειρότερα από τους ίδιους. Μια πανευρωπαϊκή μελέτη που πραγματοποιήθηκε στις αρχές του έτους διαπίστωσε ότι μόνο οι μισοί Γάλλοι συμμετέχοντες αισθάνονται υπερηφάνεια για το δημοκρατικό σύστημα, σε σύγκριση με τα δύο τρίτα των Γερμανών και σχεδόν το 70% των Βρετανών.

Διαβάστε Επίσης

Λεηλασίες στη Γαλλία: Πώς οι ταραξίες μπόρεσαν να λειτουργήσουν ατιμώρητα - Ήταν αδύνατο να το διαχειριστούμε λένε οι αρχές

Αυτή η απαισιοδοξία έχει στρέψει τους ψηφοφόρους προς πιο ακραίους υποψηφίους, όπως η Λεπέν — της οποίας το οικονομικό πρόγραμμα έχει επικριθεί από ορισμένους οικονομολόγους ως μη ρεαλιστικό και επιπόλαιο — και ο Μελανσόν, ο οποίος θέλει να βάλει φωτιά στο γαλλικό χρέος, μεταφορικά μιλώντας.

Σύμφωνα με τη συγκεντρωτική δημοσκόπηση του Politico (Poll of Polls) που δημοσιεύθηκε νωρίτερα αυτόν τον μήνα, η Λεπέν συγκεντρώνει την υποστήριξη του 34% των ψηφοφόρων, ενώ ο Μελανσόν το 15%. Αυτό σημαίνει ότι σχεδόν το 50% του εκλογικού σώματος σκοπεύει να ψηφίσει έναν υποψήφιο που αμφισβητεί το κατεστημένο.

Ο κεντροδεξιός υποψήφιος Εντουάρ Φιλίπ, ο οποίος θεωρείται μία από τις πιο προβεβλημένες προσωπικότητες του κυρίαρχου πολιτικού χώρου που θα μπορούσαν να αντιπαρατεθούν στη Λεπέν, έχει προσπαθήσει να παρουσιαστεί στους ψηφοφόρους ως υποψήφιος υπέρ της δημοσιονομικής πειθαρχίας, χωρίς να φοβάται να μιλήσει για δύσκολες αλήθειες. Ωστόσο, η προεκλογική του εκστρατεία δυσκολεύεται να βρει τον βηματισμό της.

Η Γαλλία έχει "χάσει κάθε αξιοπιστία"

Όλοι οι αξιωματούχοι, οι βουλευτές και οι διπλωμάτες με τους οποίους μίλησε το Politico συμφώνησαν ότι η Γαλλία δεν κινδυνεύει να βρεθεί αντιμέτωπη με ένα σενάριο ανάλογο με εκείνο της Ελλάδας, το οποίο θα ανάγκαζε την κυβέρνηση να σταματήσει να πληρώνει τους δημόσιους υπαλλήλους και τους πιστωτές της.

Ωστόσο, θα μπορούσε κάλλιστα να βιώσει μια κρίση παρόμοια με εκείνη που έπληξε την Ιταλία, όταν ο Μόντι αντικατέστησε τον Σίλβιο Μπερλουσκόνι το 2011.

"Δεν είμαστε ακόμη μια μπανανία που κινδυνεύει να κηρύξει πτώχευση", δήλωσε ο βετεράνος κεντρώος βουλευτής και ειδικός σε δημοσιονομικά θέματα Σαρλ ντε Κουρσόν.

Κατά τη διάρκεια, όμως, των ταραχών νωρίτερα αυτόν τον μήνα, μπροστά από τη σπασμένη βιτρίνα ενός σούπερ μάρκετ που είχε ήδη λεηλατηθεί, στο μοντέρνο 11ο διαμέρισμα του Παρισιού, ένας άνδρας χωρίς εμφανή σχέση με το κατάστημα παρότρυνε τους περαστικούς να μπουν μέσα και να κλέψουν ό,τι χρειάζονταν.

Λίγα μέτρα πιο πέρα, ο ιδιοκτήτης ενός κινεζικού εστιατορίου κλείδωνε την πόρτα πίσω από κάθε πελάτη, προκειμένου να διασφαλίσει ότι οι ταραχοποιοί δεν θα μπορούσαν να μπουν μέσα.

Πρόκειται για σκηνές που θα περίμενε κανείς να δει σε μια χώρα στα πρόθυρα κρίσης δημόσιου χρέους, όχι σε ένα κράτος-μέλος της G7.

Παρακολουθώντας τις εξελίξεις από τις Βρυξέλλες, την Ουάσιγκτον ή τη Νέα Υόρκη, διπλωμάτες και οικονομολόγοι αναγνωρίζουν ότι η Γαλλία πιθανότατα δεν θα καταφέρει να μειώσει το δημοσιονομικό της έλλειμμα στο 3% του ΑΕΠ έως το 2029, όπως είχε δεσμευτεί προηγουμένως απέναντι στην ΕΕ.

Ο ντε Κουρσόν δήλωσε ότι η Γαλλία έχει "χάσει κάθε αξιοπιστία" απέναντι στους Ευρωπαίους εταίρους της σε ό,τι αφορά τα δημοσιονομικά ζητήματα.

Ο Λομπάρ, πρώην υπουργός Οικονομίας, δήλωσε ότι "αποτύχαμε να τηρήσουμε τις δεσμεύσεις μας", διατηρώντας ωστόσο την ελπίδα ότι τα πράγματα μπορούν να αλλάξουν.

"Εκ μέρους του γαλλικού λαού, αναλάβαμε δεσμεύσεις για να επαναφέρουμε τα δημόσια οικονομικά σε υγιή τροχιά, αλλά δεν τις τηρήσαμε. Εγώ υποστήριζα ένθερμα την τήρηση των δεσμεύσεών μας. Συλλογικά, όμως, δεν το κάναμε", δήλωσε ο Λομπάρ και κατέληξε: "Έτσι, οδηγήσαμε τους εαυτούς μας σε θέση αδυναμίας".

Διαβάστε Επίσης

Politico: Η Ευρώπη στο χείλος του γκρεμού, μπροστά σε πολιτική παράλυση - Τρεις εχθροί, κανένας σύμμαχος

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr