Υπάρχει ένα κοινό νήμα που ενώνει τον Μάη του '68 με τον Οκτώβρη του 2026 στο Παρίσι: η δυσπιστία των νέων απέναντι σε θεσμούς που θεωρούν κλειστούς, αλαζονικούς ή αδιάφορους για τις δικές τους ανάγκες. Και οι δύο εξεγέρσεις αρχίζουν από νεανικές κινητοποιήσεις.
Ο Μάης του 68, πυροδοτήθηκε από φοιτητές. Ο Οκτώβρης του 2026 ξεκινά κυρίως από μαθητικές κινητοποιήσεις, στις οποίες στη συνέχεια προσχωρούν και οι φοιτητές. Όπως και τότε, έτσι και σήμερα, υπάρχουν διαδηλώσεις, οδοφράγματα, συγκρούσεις με την αστυνομία και εκτεταμένες ταραχές. Ωστόσο οι διαφορές είναι βαθύτερες από τις ομοιότητες.
Τον Μάη του 68, οι νέοι διεκδικούσαν την ουτοπία. Ένα από τα βασικά τους συνθήματα ήταν "Η Φαντασία στην Εξουσία". Το κυρίαρχο σύνθημα των σημερινών νεαρών είναι "Θέλουμε να ζούμε, όχι απλώς να επιβιώνουμε". Και εδώ φαίνεται η πρώτη μεγάλη διαφορά: Ο Μάης του 1968 ήταν μια εξέγερση νέων ανθρώπων που πίστευαν ότι μπορούν να αλλάξουν τον κόσμο. Οι ταραχές του 2026 εκφράζουν κυρίως την ανασφάλεια των νέων ανθρώπων, τον φόβο τους ότι οι θεσμοί δεν τους εξασφαλίζουν δουλειά και ένα αξιοπρεπές μέλλον. Τα συνθήματα του '68 είχαν έντονο φιλοσοφικό, ποιητικό και ουτοπικό χαρακτήρα. Δεν ζητούσαν απλώς καλύτερους μισθούς ή χαμηλότερες τιμές. Αμφισβητούσαν ολόκληρο τον τρόπο ζωής.
Το "Να είστε ρεαλιστές. Απαιτήστε το αδύνατο", σύνθημα του Μάη του 68, εξέφραζε το όραμα της ουτοπίας. Το "Χωρίς μέλλον, δεν υπάρχει ηρεμία", σύνθημα του Οκτώβρη 2026, εκφράζει την αγωνία για όσα οι νέοι φοβούνται ότι θα χάσουν ή δεν θα αποκτήσουν ποτέ. Το "Κάτω από το λιθόστρωτο, υπάρχει η παραλία!", όπως και το "Απαγορεύεται το Απαγορεύεται", συνθήματα του Μάη 68, υπόσχονταν μια απελευθέρωση χωρίς όρια, πέρα από την εργασία. Το "Πτυχιούχοι σήμερα, επισφαλείς αύριο", σύνθημα του Οκτώβρη 2026, συνδέεται έντονα με το μεγάλο πρόβλημα της ανεργίας. Ο Μάης του '68 έμεινε στην ιστορία ως μια εξέγερση της ουτοπίας, ενώ οι σημερινές κινητοποιήσεις μοιάζουν περισσότερο με μια εξέγερση της ανασφάλειας.
Μια άλλη μεγάλη διαφορά είναι ότι το 1968 το φοιτητικό κίνημα συνδέθηκε με μια τεράστια απεργιακή κινητοποίηση, η οποία παρέλυσε το μεγαλύτερο μέρος της γαλλικής οικονομίας. Για τις σημερινές κινητοποιήσεις, δεν μπορούμε να θεωρήσουμε δεδομένη μια αντίστοιχη, σταθερή συμμαχία φοιτητών και εργατών.
Επίσης, τα σημερινά συνθήματα δεν αποτελούν όλα εκδήλωση ενός ενιαίου κινήματος. Άλλα αφορούν την εκπαίδευση, άλλα την ακρίβεια και άλλα την αστυνομία. Η κοινή παρουσία τους στις διαδηλώσεις δεν αποδεικνύει ότι όλοι οι συμμετέχοντες συμφωνούν σε ένα συνολικό πολιτικό πρόγραμμα.
Δεν πρέπει να ξεχνάμε πάντως και το δίδαγμα της ιστορίας : η μαζική εξέγερση δεν ευνοεί πάντα τους εξεγερμένους. Αν η κοινωνική διαμαρτυρία προκαλέσει φόβο για αταξία, οικονομική παράλυση και ανασφάλεια, μπορεί να ενισχύσει τις δυνάμεις που υπόσχονται αποκατάσταση της τάξης.
Τι συνέβη το 1968: Η εξέγερση και η αντεπίθεση της Δεξιάς
Ο Μάης του 1968 ξεκίνησε ως φοιτητική εξέγερση, και εξελίχθηκε σε τεράστια κρίση της γαλλικής πολιτικής εξουσίας. Στα τέλη Μαΐου 1968 η Γαλλία βρισκόταν σε κατάσταση σχεδόν γενικευμένης παράλυσης. Εκατομμύρια εργαζόμενοι συμμετείχαν σε απεργίες, οι φοιτητές κατείχαν πανεπιστήμια και η κυβέρνηση έδειχνε ανίκανη να αποκαταστήσει την τάξη. Ωστόσο, υπήρχε ένα πολύ μεγάλο κομμάτι της γαλλικής κοινωνίας που φοβόταν την πολιτική αποσταθεροποίηση, και επιθυμούσε την επιστροφή στην κανονικότητα.
Στις 29 Μαΐου, ο Πρόεδρος της Γαλλίας, Σαρλ ντε Γκωλ, έφυγε από το Παρίσι χωρίς να πει ούτε στον πρωθυπουργό του, Ζωρζ Πομπιντού, το πού πήγαινε. Αργότερα έγινε γνωστό, ότι είχε πάει στο αρχηγείο των Γαλλικών Δυνάμεων στη Γερμανία, για να βεβαιωθεί για στρατιωτική υποστήριξη.
Το απόγευμα της 30ής Μαΐου ο Ντε Γκωλ επέστρεψε στο Παρίσι και απηύθυνε ραδιοφωνικό διάγγελμα προς το έθνος. Ανακοίνωσε τη διάλυση της Εθνοσυνέλευσης, την προκήρυξη πρόωρων βουλευτικών εκλογών, ενώ άφησε να εννοηθεί ότι ήταν έτοιμος να χρησιμοποιήσει και τον στρατό για την αποκατάσταση της τάξης.
Λίγες ώρες αργότερα πραγματοποιήθηκε στα Ηλύσια Πεδία μία τεράστια συγκέντρωση υποστήριξης προς τον πρόεδρο. Οι εκτιμήσεις κυμαίνονται από 300.000 έως και πάνω από 1.000.000 συμμετέχοντες. Η σημασία της κινητοποίησης ήταν τεράστια: Απέδειξε ότι η κυβέρνηση διατηρούσε ακόμη μαζική κοινωνική υποστήριξη. Έδωσε ψυχολογικό πλεονέκτημα στο γκωλικό στρατόπεδο. Έπεισε μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης ότι η επιλογή ήταν πλέον ανάμεσα στη σταθερότητα και στην αβεβαιότητα. Για πολλούς ιστορικούς, η διαδήλωση αυτή αποτελεί το πραγματικό σημείο καμπής που έκρινε την έκβαση της κρίσης του Μαΐου.
Στις εκλογές του Ιουνίου, οι γκωλικοί πέτυχαν ιστορική κοινοβουλευτική νίκη. Η Αριστερά, παρά την τεράστια κοινωνική αναταραχή, δεν κατάφερε να μετατρέψει τη δύναμη του δρόμου σε αντίστοιχη εκλογική δύναμη.
Πώς είναι η εικόνα σήμερα
Σήμερα, τον Οκτώβριο του 2026, η πολιτική εικόνα παρουσιάζει μια διαφορετική δυναμική: τα επεισόδια, οι λεηλασίες και η σύγκρουση με την αστυνομία προσφέρουν στη Μαρίν Λεπέν και στον Εθνικό Συναγερμό τη δυνατότητα να προβάλουν το μήνυμα της ασφάλειας και της αποκατάστασης της τάξης. Το Reuters επισημαίνει ότι η Λεπέν βρίσκεται ήδη σε ισχυρή θέση ενόψει των προεδρικών εκλογών του 2027 και μπορεί να αξιοποιήσει την κοινωνική δυσαρέσκεια.
Το κατά πόσο η κοινωνική αναταραχή θα μεταφραστεί σε εκλογικό όφελος για τον Εθνικό Συναγερμό παραμένει ανοικτό ερώτημα, και αυτό προβληματίζει πολλούς, και όχι μόνο στη Γαλλία.
Από τα οδοφράγματα του Καρτιέ Λατέν το 1968, μέχρι τις φλεγόμενες λεωφόρους του Παρισιού το 2026, η Γαλλία εξακολουθεί να είναι ο καθρέφτης των ανησυχιών της Ευρώπης. Το ερώτημα δεν είναι αν οι νέοι θα συνεχίσουν να εξεγείρονται. Το ερώτημα είναι αν οι δημοκρατίες της Ευρώπης θα κατορθώσουν να δώσουν πειστικές απαντήσεις πριν η οργή μετατραπεί σε μόνιμη δυσπιστία και η ανασφάλεια σε πολιτική ρήξη. Ο Μάης του 1968 γεννήθηκε από το όνειρο ενός καλύτερου κόσμου. Οι ταραχές του 2026 μοιάζουν να γεννιούνται από τον φόβο ότι αυτός ο κόσμος απομακρύνεται.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

