Κοσμοσυρροή στα Εξάρχεια για το "αντίο" στη "Μουριά" - Εξευγενίζεται η αντισυμβατική περιοχή της Αθήνας, γράφει ο Guardian

Έπειτα από 111 χρόνια αδιάλειπτης λειτουργίας, η "Μουριά" στα Εξάρχεια έκλεισε οριστικά τις πόρτες του το Σάββατο 31 Οκτωβρίου 2026. Πλήθος κόσμου συγκεντρώθηκε για να αποχαιρετήσει το ιστορικό καφενείο.

Την ίδια στιγμή, το τέλος του εμβληματικού αθηναϊκού στεκιού, που άνοιξε το 1915, αποτέλεσε θέμα δημοσιεύματος του βρετανικού Guardian, με χαρακτηριστικό τίτλο "Κλείνει ιστορικό καφέ της Αθήνας, καθώς η εναλλακτική περιοχή εξευγενίζεται".

Για τους ανθρώπους που πέρασαν επί δεκαετίες από τα τραπέζια του, η "Μουριά" δεν ήταν απλώς ένα καφενείο. Ήταν ένα σημείο συνάντησης, ένας χώρος ξεκούρασης και επικοινωνίας, όπου θαμώνες από διαφορετικές κοινωνικές και επαγγελματικές διαδρομές μοιράζονταν τον καφέ ή το τσίπουρό τους, συζητούσαν και γνώριζαν νέους ανθρώπους.

Το ιστορικό κατάστημα παρέμεινε στην ίδια θέση για περισσότερο από έναν αιώνα, φιλοξενώντας ανθρώπους της τέχνης, του πολιτισμού, αλλά και της καθημερινής βιοπάλης. Το αποχαιρετιστήριο γλέντι που διοργανώθηκε σηματοδότησε το τέλος μιας μακράς διαδρομής.

Η ιστορία της "Μουριάς" μέσα από τον Guardian

Η ανταποκρίτρια του Guardian Έλενα Σμιθ επισκέφθηκε το καφενείο και κατέγραψε τις τελευταίες στιγμές του, μεταφέροντας μαρτυρίες ανθρώπων που συνδέθηκαν μαζί του.

"Για δεκαετίες υπήρξε σημείο συνάντησης συγγραφέων, καλλιτεχνών, ποιητών και πολιτικών, γιατρών και δικηγόρων, αλλά και ανθρώπων με ριζοσπαστικές ιδέες και επαναστατικές αναζητήσεις. Για 44 ολόκληρα χρόνια, ο Χρήστος Βανάς, ιδιοκτήτης του ιστορικού καφενείου 'Μουριά', είχε τις πόρτες του ανοιχτές για όλους.

Κάθε πρωί, στις 7, ο λιγομίλητος πρώην σερβιτόρος ήταν ο πρώτος που περνούσε το κατώφλι του ιστορικού καφενείου στα Εξάρχεια, στην καρδιά της Αθήνας. Ακολουθούσε πιστά αυτή την καθημερινή συνήθεια, ανοίγοντας το γνωστό στέκι προτού πιει ο ίδιος τον πρώτο του καφέ.

Το τελευταίο Σαββατοκύριακο

"Μόνο τα Σάββατα είναι διαφορετικά", λέει η κόρη του Χρήστου Βανά, Αρετή, καπνίζοντας ένα Καρέλια, το χαρακτηριστικό ελληνικό τσιγάρο που, όπως και η "Μουριά", υπάρχει εδώ και περισσότερο από έναν αιώνα. Από τις 5 το πρωί βρίσκεται εδώ και σερβίρει τσίπουρο και άλλα ποτά στους μικροπωλητές της σαββατιάτικης λαϊκής αγοράς στην οδό Καλλιδρομίου, έξω από το καφενείο.

Αυτό το Σαββατοκύριακο, ωστόσο, ήταν το τελευταίο του κυρίου Χρήστου στον χώρο. Μετά τον αποχαιρετισμό, που αναμενόταν να συνεχιστεί μέχρι τις πρώτες ώρες της Κυριακής (1/11), οι μεγάλες σιδερένιες πόρτες θα έκλειναν για πάντα, μόλις αποχωρούσαν και οι τελευταίοι θαμώνες από το ιστορικό στέκι με το χαρακτηριστικό ψηφιδωτό δάπεδο.

Το οριστικό κλείσιμο ήρθε ως κατάληξη μιας εξέλιξης που είχε ξεκινήσει το περασμένο καλοκαίρι, όταν έληξε το μισθωτήριο συμβόλαιο του καταστήματος.

"Άλλη μια αλλαγή για μια Ελλάδα που πεθαίνει μπροστά στα μάτια μας"

"Θα είναι σαν να πέθανε ένας φίλος", λέει με αναστεναγμό ο Νώντας Παπαγιάννης, συνταξιούχος δικηγόρος που επισκέπτεται το καφενείο εδώ και 20 χρόνια. "Είναι άλλη μια αλλαγή για τα Εξάρχεια, αλλά και άλλη μια απώλεια για μια Ελλάδα που πεθαίνει μπροστά στα μάτια μας".

Ο ίδιος γεννήθηκε και μεγάλωσε στη γειτονιά, η οποία εδώ και χρόνια αποτελεί σημείο αναφοράς για την αθηναϊκή αντικουλτούρα. Ο 70χρονος διατηρούσε σταθερή σχέση με τη "Μουριά", περνώντας από εκεί τουλάχιστον τέσσερις φορές την εβδομάδα, συνήθως λίγο μετά το μεσημέρι.

Ανάμεσα στους τακτικούς επισκέπτες του καφενείου ήταν και ο 83χρονος ηθοποιός Στέλιος Γούτης, με περισσότερες από έξι δεκαετίες παρουσίας στο θέατρο. Στο ευρύ κοινό έγινε γνωστός και από τον ρόλο του παπα-Τριαντάφυλλου, του ιερέα που απολάμβανε το ποτό του στη δημοφιλή τηλεοπτική σειρά "Το Καφέ της Χαράς".

Ο ηθοποιός περιγράφει τη χαλαρωτική επίδραση που μπορούν να έχουν τα παραδοσιακά καφενεία και οι ταβέρνες, χώροι που διαχρονικά αποτελούν σημαντικό κομμάτι της κοινωνικής ζωής στην Ελλάδα.

"Μια επίσκεψη εδώ είναι ο δρόμος προς τη χαλάρωση", λέει με θεατρικό ύφος, καθισμένος σε ένα από τα μαρμάρινα τραπέζια της "Μουριάς".

"Περνάς μετά τη δουλειά. Πίνεις ένα ή δύο τσίπουρα, συναντάς φίλους, είτε έχεις κανονίσει να τους δεις είτε όχι, και όλες οι πιέσεις της καθημερινότητας εξαφανίζονται. Είναι ένα είδος ψυχοθεραπείας. Όταν κλείσει, θα το θυμόμαστε ως μια ανάμνηση όμορφων εποχών, ακόμη κι αν η απώλεια θα είναι μεγάλη", προσθέτει.

Διαβάστε Επίσης

"Μουριά": Τίτλοι τέλους για το θρυλικό καφενείο των Εξαρχείων - "Παππού, τώρα πού θα πίνεις εσύ τον καφέ σου" [βίντεο]

Η προσπάθεια να αναγνωριστεί ως διατηρητέο

Ο Νώντας Παπαγιάννης και ο Στέλιος Γούτης ήταν ανάμεσα στους 7.500 πολίτες που υπέγραψαν διαδικτυακή καμπάνια, ζητώντας από το υπουργείο Πολιτισμού να εντάξει τη "Μουριά" στα προστατευόμενα στοιχεία της πολιτιστικής κληρονομιάς.

Η πρωτοβουλία ξεκίνησε μετά την ανακοίνωση των ιδιοκτητών του κτιρίου ότι δεν θα ανανεώσουν τη μίσθωση. Η εξέλιξη αυτή συνδέθηκε με τις ευρύτερες αλλαγές που καταγράφονται στα Εξάρχεια, καθώς ο εξευγενισμός της περιοχής μεταβάλλει σταδιακά τον χαρακτήρα της.

Όσοι στήριξαν την καμπάνια υπογράμμιζαν ότι η "Μουριά" ξεπερνούσε τα όρια ενός συνηθισμένου καφενείου, καθώς αποτελούσε χώρο με ξεχωριστή ιστορική και κοινωνική αξία για την Αθήνα.

Ωστόσο, παρά τη συγκέντρωση χιλιάδων υπογραφών και τις εκκλήσεις των θαμώνων, δεν υπήρξε παρέμβαση από το υπουργείο Πολιτισμού για τη διάσωση του καταστήματος.

Με το κλείσιμο της "Μουριάς" ολοκληρώνεται ένα σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία των Εξαρχείων. Το ιστορικό στέκι αφήνει πίσω του δεκαετίες καθημερινής παρουσίας, συζητήσεων, γνωριμιών και πολιτικών αντιπαραθέσεων, έχοντας αποτελέσει για γενιές ανθρώπων αναπόσπαστο κομμάτι της ζωής της γειτονιάς.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr