Σε έναν κόσμο όπου οι πόλεμοι, οι διώξεις και οι ανθρωπιστικές κρίσεις εξακολουθούν να αναγκάζουν εκατομμύρια ανθρώπους να εγκαταλείπουν τα σπίτια τους, η Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων στις 20 Ιουνίου έρχεται να υπενθυμίσει ότι το δικαίωμα στην αναζήτηση ασφάλειας δεν αποτελεί προνόμιο, αλλά θεμελιώδες ανθρώπινο δικαίωμα.
Σύμφωνα με τα τελευταία στοιχεία της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες (UNHCR), στο τέλος του 2024 στην Ευρώπη βρίσκονταν 18,4 εκατομμύρια άνθρωποι που είχαν εκτοπιστεί βίαια, ενώ η ήπειρος φιλοξενούσε περίπου 12 εκατομμύρια πρόσφυγες, δηλαδή σχεδόν το ένα τρίτο του παγκόσμιου προσφυγικού πληθυσμού. Την ίδια στιγμή, παγκοσμίως οι πρόσφυγες ανέρχονται σε 41,6 εκατομμύρια ανθρώπους. (UNHCR Global Trends και UNHCR Europe)
Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων: Η φετινή επέτειος αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό
Η φετινή επέτειος αποκτά ιδιαίτερο συμβολισμό, καθώς συμπληρώνονται 75 χρόνια από την υιοθέτηση της Σύμβασης της Γενεύης του 1951, του θεμελιώδους διεθνούς κειμένου που κατοχύρωσε το δικαίωμα στο άσυλο και την προστασία των προσφύγων.
Η Αντιπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες στην Ελλάδα, Λάουρα Λο Κάστρο, επισημαίνει στο ΑΠΕ-ΜΠΕ ότι η φετινή Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων αποτελεί σημαντικό ορόσημο όχι μόνο για τους πρόσφυγες αλλά για όλους μας.
"Πριν από 75 χρόνια, στον απόηχο του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου, τα κράτη έδωσαν μια σημαντική υπόσχεση: ότι κάθε άνθρωπος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει τη χώρα του εξαιτίας πολέμου, συγκρούσεων ή διώξεων έχει το δικαίωμα να αναζητήσει ασφάλεια και να ξαναχτίσει τη ζωή του σε μια άλλη χώρα. Αυτή η δέσμευση κατοχυρώθηκε στη Σύμβαση του 1951 για το Καθεστώς των Προσφύγων", αναφέρει.
"Μέχρι κάθε άνθρωπος να είναι ασφαλής"
Με κεντρικό μήνυμα "Μέχρι Κάθε Άνθρωπος να Είναι Ασφαλής" (Until Everyone is Safe), η Ύπατη Αρμοστεία απευθύνει φέτος ιδιαίτερο κάλεσμα στις νεότερες γενιές να υπερασπιστούν το δικαίωμα στο άσυλο.
"Πριν από εβδομήντα πέντε χρόνια, μέσα από τις στάχτες του Δευτέρου Παγκοσμίου Πολέμου, ο κόσμος έδωσε μια θεμελιώδη υπόσχεση: κάθε άνθρωπος που αναγκάζεται να εγκαταλείψει την πατρίδα του εξαιτίας πολέμου, σύγκρουσης ή διώξεων έχει το δικαίωμα να βρει ασφάλεια και προστασία", υπογραμμίζει η Λο Κάστρο.
Το φετινό μήνυμα επιδιώκει να αναδείξει ότι το άσυλο δεν αφορά μόνο όσους βρίσκονται σήμερα σε κίνδυνο, αλλά αποτελεί ένα συλλογικό δίχτυ ασφαλείας που θα μπορούσε κάποια στιγμή να χρειαστεί οποιοσδήποτε άνθρωπος.
"Κανένας άνθρωπος δεν είναι πραγματικά ασφαλής μέχρι να είναι ασφαλείς οι πιο ευάλωτοι ανάμεσά μας", είναι το κεντρικό μήνυμα της εκστρατείας. Στο ίδιο πνεύμα κινείται και η Λάουρα Λο Κάστρο, υπογραμμίζει ότι το φετινό σύνθημα αποτελεί κάτι περισσότερο από μια έκφραση αλληλεγγύης. "Φέτος, το μήνυμά μας είναι ξεκάθαρο: πρέπει να τιμήσουμε αυτή την υπόσχεση μέχρι κάθε άνθρωπος να είναι ασφαλής. Δεν πρόκειται απλώς για μια δήλωση αλληλεγγύης, αλλά για ένα κάλεσμα σε δράση. Για σχεδόν 42 εκατομμύρια πρόσφυγες σε όλο τον κόσμο σήμερα, αυτό το δικαίωμα αποτελεί σανίδα σωτηρίας. Είναι η διαφορά ανάμεσα στον φόβο και την προστασία, ανάμεσα στην απόγνωση και την ελπίδα, ανάμεσα στη ζωή και τον θάνατο".
Όπως σημειώνει, το δικαίωμα στο άσυλο δεν αφορά μόνο τους ανθρώπους που αναγκάζονται σήμερα να εγκαταλείψουν τις εστίες τους. "Το δικαίωμα αυτό ανήκει σε όλους μας. Ποιος μπορεί να πει με σιγουριά ότι ο ίδιος ή οι άνθρωποι που αγαπά δεν θα το χρειαστούν ποτέ στη ζωή τους; Η υπόσχεση προστασίας που δόθηκε πριν από 75 χρόνια δεν προοριζόταν ποτέ για λίγους και εκλεκτούς, αλλά για κάθε άνθρωπο".
Οι πρόσφυγες πίσω από τους αριθμούς
Πίσω από τα στατιστικά στοιχεία βρίσκονται εκατομμύρια προσωπικές ιστορίες απώλειας, ξεριζωμού αλλά και ελπίδας. Η Αντιπρόσωπος της Ύπατης Αρμοστείας στην Ελλάδα επισημαίνει παράλληλα την ανάγκη να αποδομηθούν στερεότυπα και λανθασμένες αντιλήψεις γύρω από τους πρόσφυγες.
"Οι πρόσφυγες δεν ορίζονται μόνο από το γεγονός ότι έχουν αναγκαστεί να εκτοπιστούν. Είναι άνθρωποι με δεξιότητες, με ταλέντα και με φιλοδοξίες. Όταν τους δίνεται η ευκαιρία, συμβάλλουν ουσιαστικά στις κοινωνίες που τους υποδέχονται ως εργαζόμενοι, ως επιχειρηματίες, ως εκπαιδευτικοί, γιατροί, καλλιτέχνες, ηγέτες και φίλοι. Ενισχύουν τις οικονομίες, εμπλουτίζουν τις κοινότητες και συμβάλλουν στη δημιουργία πιο συμπεριληπτικών και ανθεκτικών κοινωνιών".
Η τέχνη ως γέφυρα συνύπαρξης στην Αθήνα
Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Προσφύγων αποκτά φέτος ξεχωριστή έκφραση και στην Αθήνα μέσα από μια πρωτοποριακή συνεργασία του Δικτύου Μέλισσα με το διεθνώς αναγνωρισμένο φωτογραφικό πρακτορείο Magnum Photos.
Αφετηρία αποτελεί η έκθεση φωτογραφίας "Say Goodbye Before You Leave / Πες Αντίο Πριν Φύγεις" του φωτογράφου του Magnum, Enri Canaj, η οποία καταγράφει τις προσφυγικές διαδρομές της τελευταίας δεκαετίας. Η έκθεση, που φιλοξενείται στο Beehive, την ανοιχτή "κυψέλη" του Δικτύου Μέλισσα στο κέντρο της Αθήνας, παρατείνεται έως τις 30 Σεπτεμβρίου λόγω της μεγάλης ανταπόκρισης του κοινού.
Η συνεργασία του Δικτύου Μέλισσα με το Magnum Photos φιλοδοξεί τα επόμενα δύο χρόνια να φέρει στην ελληνική πρωτεύουσα σημαντικές διεθνείς καλλιτεχνικές φωνές που καταγράφουν τις εμπόλεμες ζώνες του πλανήτη και τις διαδρομές ανθρώπων που αναζητούν καταφύγιο, ασφάλεια και μια νέα αρχή.
Με αφορμή τόσο την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων όσο και τα 75 χρόνια από τη Σύμβαση της Γενεύης, το Beehive διοργανώνει επίσης έναν κύκλο εκδηλώσεων αφιερωμένο στον εκτοπισμό, τη μνήμη, το θάρρος και την έννοια του ανήκειν.
Στις 24 Ιουνίου θα πραγματοποιηθεί η ελληνική πρεμιέρα του ντοκιμαντέρ "Allies in Exile", παρουσία του Σύρου σκηνοθέτη Χασάν Κατάν, δημιουργού που μετέτρεψε τη δική του εμπειρία πολέμου και προσφυγιάς σε κινηματογραφική μαρτυρία για τη φιλία, την εξορία και την ανθρώπινη αξιοπρέπεια.
Λίγες ημέρες αργότερα, στις 27 Ιουνίου, η διεθνώς βραβευμένη συγγραφέας Ελίφ Σαφάκ θα μιλήσει, σε ζωντανή σύνδεση από το Λονδίνο, για τη δημιουργικότητα ως πράξη θάρρους και για τις ιστορίες που μπορούν να γεφυρώσουν κόσμους οι οποίοι μοιάζουν να απομακρύνονται ολοένα περισσότερο.
Παράλληλα, τον Ιούλιο θα παρουσιαστεί μέρος της αναδρομικής έκθεσης της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες, με σπάνιο φωτογραφικό υλικό από τα 75 χρόνια της Σύμβασης της Γενεύης.
Refugee Week Greece: μια γιορτή συνύπαρξης στο Πάρκο ΚΑΠΑΨ
Το Refugee Week Greece επιστρέφει με μια μεγάλη γιορτή για μικρούς και μεγάλους, γεμάτη μουσική, δημιουργικές δράσεις, συζητήσεις, παιχνίδι και γεύσεις από όλο τον κόσμο, σήμερα, Σάββατο 20 Ιουνίου, από τις 17:00 έως τις 22:00 στο Πάρκο ΚΑΠΑΨ.
Σε συνεργασία με τις βιβλιοθήκες του ΟΠΑΝΔΑ, το ACCMR του Δήμου Αθηναίων και 15 οργανώσεις που συμβάλλουν ενεργά στην ένταξη στην πόλη, σας καλούμε σε ένα μεγάλο διαπολιτισμικό πικνίκ όπου παλιοί και νέοι κάτοικοι της Αθήνας θα συναντηθούν, θα γνωριστούν και θα μοιραστούν ιστορίες, εμπειρίες και στιγμές χαράς.
Ξιφασκία, δημιουργικές δράσεις για παιδιά, οικογένειες και ενήλικες, μουσικές από τη Μεσόγειο, παγωτό και μικρά δώρα από τις Πρεσβείες της Ιρλανδίας και της Κορέας σας περιμένουν στο Πάρκο ΚΑΠΑΨ.
Εκεί θα βρίσκεται και η ομάδα της Ύπατης Αρμοστείας με Info Point για να ανακαλύψουμε μαζί τις πολλές γλώσσες του θάρρους. Γράψτε το δικό σας μήνυμα για την Παγκόσμια Ημέρα Προσφύγων και κρατήστε ως αναμνηστικό το φωτογραφικό σας πορτραίτο.
Όπως επισημαίνει η Λάουρα Λο Κάστρο στο ΑΠΕ-ΜΠΕ, ο κόσμος διανύει μια περίοδο μεγάλων προκλήσεων. Σε ολόκληρο τον κόσμο, και ιδίως στις χώρες που γειτνιάζουν άμεσα με τις περιοχές των συγκρούσεων, ο αναγκαστικός εκτοπισμός παραμένει σε ιστορικά υψηλά επίπεδα. Οι συγκρούσεις συνεχίζονται, νέες κρίσεις αναδύονται και οι λύσεις συχνά παραμένουν απρόσιτες. Το δικαίωμα αναζήτησης ασύλου δέχεται ολοένα και μεγαλύτερες πιέσεις σε πολλές περιοχές, ενώ οι πολιτικές και τα αφηγήματα δυσκολεύουν την πρόσβαση των ανθρώπων στην ασφάλεια και την ένταξη. Την ίδια στιγμή, οι ανθρωπιστικές ανάγκες αυξάνονται, οι πόροι μειώνονται, με αποτέλεσμα οι χώρες υποδοχής, οι κυβερνήσεις και οι οργανώσεις που στηρίζουν πρόσφυγες να δέχονται τεράστια πίεση.
Σε μια εποχή αυξανόμενων γεωπολιτικών εντάσεων, μεταναστευτικών πιέσεων και κοινωνικών ανησυχιών, η συζήτηση για το άσυλο παραμένει στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής δημόσιας ζωής.
Ωστόσο, όπως υπενθυμίζει η Ύπατη Αρμοστεία, η ουσία του ζητήματος παραμένει βαθιά ανθρώπινη:
"Η Σύμβαση δημιουργήθηκε για εποχές σαν κι αυτή. Σε έναν αβέβαιο και απρόβλεπτο κόσμο, αποτελεί το κοινό μας δίχτυ ασφαλείας, ένα πλαίσιο που προσφέρει βεβαιότητα και σαφήνεια σε περιόδους κρίσης. Αποτελεί επίσης κοινή μας ευθύνη. Η Σύμβαση δεν σχεδιάστηκε για να εφαρμόζεται από μία μόνο χώρα. Η δύναμή της βρίσκεται στην αλληλεγγύη: στη συνεργασία μεταξύ των κρατών, στη στήριξη των κοινοτήτων υποδοχής και στην αναγνώριση ότι η προστασία των ανθρώπων που αναγκάζονται να εγκαταλείψουν τις εστίες τους ωφελεί τελικά όλους μας".
Η Σύμβαση για τους Πρόσφυγες παραμένει σήμερα εξίσου επίκαιρη όσο ήταν και πριν από 75 χρόνια. Προσφέρει πρακτικές λύσεις στις σύγχρονες προκλήσεις του αναγκαστικού εκτοπισμού και είναι κοινή μας ευθύνη να την υπερασπιστούμε. Η διασφάλιση της προστασίας των προσφύγων ενδυναμώνει τις κοινότητες, προάγει τη σταθερότητα και υπερασπίζεται τις αξίες που μας ενώνουν. Εν τέλει, αυτό που κυρίως χρειαζόμαστε είναι να μπει ένα τέλος στις συγκρούσεις και τις διώξεις, χρειαζόμαστε ειρήνη, γιατί δεν υπάρχει καλύτερο μέρος από το σπίτι".
Διαβάστε Επίσης
Πηγή: ΑΠΕ ΜΠΕ
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Μουντιάλ 2026: Από εισπράκτορας λεωφορείου... εθνικός ήρωας - Η απίστευτη ιστορία του τερματοφύλακα της Γκάνας [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x403/0,54,608,395/crop/both/e1/e102c90261f443de959f938d920674e4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Αγριο ξύλο στο Κοινοβούλιο της Γεωργίας: Βουλευτές αντάλλαξαν μπουνιές στην Ολομέλεια [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu545x532/0,78,545,384/crop/both/3b/3b42401f21574ba9a9955ffd1d69e4ea.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σεισμοί στη Βενεζουέλα: Στους 920 έφτασαν οι νεκροί - Δραματικές στιγμές μέσα στα χαλάσματα [βίντεο, εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,97,608,338/crop/both/22/229bc40739914b098cda185af563b89f.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κουρμπάνι: Το γαστρονομικό έθιμο της Δράμας, που έφεραν οι Κρυονερίτες πρόσφυγες -Τι συμβολίζει [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/c3/c3bd974caeb4464bb2af0b2cd4bd1be4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Γαύδος: Λουόμενοι σπρώχνουν με τα χέρια τους βάρκα με μετανάστες που φτάνει στην παραλία [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x402/0,72,608,313/crop/both/88/88853196a87c4a8eb60f15b6a949ce04.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ιστορική στιγμή: Ορκίστηκαν οι πρώτες γυναίκες εθελόντριες στον Ελληνικό Στρατό [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu600x443/0,0,600,337/crop/both/94/94123273ed2d462f92658edf56bb88e0.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Καβούρι: Η στιγμή της διάσωσης 34χρονης που είχε παρασυρθεί με φουσκωτό στρώμα στα ανοιχτά [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/bb/bb4fef27da134292b8f5cbcf151b77e4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Η μητέρα του Βαγγέλη Γιακουμάκη παρέλαβε το πτυχίο του 11 χρόνια μετά τον θάνατό του [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x469/0,0,608,341/crop/both/17/171f2db9afba40ea938ce084bfb835d3.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Νταλίκα φορτωμένη με καρπούζια τυλίχθηκε στις φλόγες στην Ιόνια Οδό [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x316/102,68,492,287/crop/both/f6/f6f80c72fba04ebaa84b431f138c53d6.jpg?quality=60&404=default&v=2)
