Το Rock in Athens του 1985 δεν ήταν απλώς ένα μεγάλο διεθνές ροκ φεστιβάλ που πραγματοποιήθηκε στην Ελλάδα. Ήταν και η μοναδική φορά που το ίδιο το Υπουργείο Πολιτισμού ανέλαβε να φέρει τη διεθνή ροκ σκηνή στην καρδιά της Αθήνας, με πρωτοβουλία της Μελίνας Μερκούρη – ένα τολμηρό εγχείρημα που δεν επαναλήφθηκε.
Έκτοτε δεν υπήρξε άλλη διοργάνωση διεθνούς ροκ φεστιβάλ αντίστοιχης κλίμακας με πρωτοβουλία και ευθύνη του ελληνικού κράτους.
Η Μελίνα Μερκούρη υπήρξε πολιτικός που στήριξε με πάθος τη νεανική κουλτούρα, σε μια εποχή που η ροκ μουσική αντιμετωπιζόταν με καχυποψία από μεγάλο μέρος του πολιτικού και κοινωνικού κατεστημένου. Γι' αυτό και στις συνειδήσεις πολλών, παραμένει, η πιο "ροκ" υπουργός Πολιτισμού που γνώρισε η χώρα.
Διαβάστε Επίσης
Η διοργάνωση πραγματοποιήθηκε με τη συνεργασία του Υπουργείου Πολιτισμού, της Γενικής Γραμματείας Νέας Γενιάς και του Υπουργείου Πολιτισμού της Γαλλίας.
Το φεστιβάλ αποτελούσε ένα μοναδικό πολιτιστικό και πολιτικό εγχείρημα με σαφείς στρατηγικές επιδιώξεις. Εντάχθηκε στο πλαίσιο της Αθήνας – Πρώτης Πολιτιστικής Πρωτεύουσας της Ευρώπης, και λειτούργησε ως εργαλείο πολιτικής για να αναδιαμορφωθεί η εικόνα της χώρας, η σχέση της με τη νεολαία και η θέση της στον ευρωπαϊκό πολιτιστικό χάρτη.
Η Μελίνα ήθελε να προσελκύσει διεθνή προσοχή και να εντάξει την Αθήνα στον ευρωπαϊκό πολιτιστικό χάρτη. Η συνεργασία με το γαλλικό Υπουργείο Πολιτισμού ήταν μέρος αυτής της στρατηγικής. Το Rock in Athens ήταν επίσης μια πολιτική χειρονομία προς τη νεολαία: αναγνώριση της ροκ ως νόμιμης πολιτιστικής έκφρασης, προσπάθεια να γεφυρωθεί το χάσμα ανάμεσα στο κράτος και τους νέους, μήνυμα ότι η κυβέρνηση δεν φοβάται τη νεανική κουλτούρα αλλά την αγκαλιάζει.
Στη σκηνή που στήθηκε στο Καλλιμάρμαρο Παναθηναϊκό Στάδιο εμφανίστηκαν οκτώ συγκροτήματα: Telephone, Stranglers, Depeche Mode, Culture Club, Talk Talk, The Cure, Nina Hagen και The Clash.
Γιατί δεν συμμετείχαν ελληνικά συγκροτήματα;
Πολλοί αναρωτήθηκαν γιατί δεν υπήρχαν ελληνικά ονόματα στο πρόγραμμα. Ο βασικός λόγος ήταν ότι η Μελίνα Μερκούρη ήθελε η κεντρική εκδήλωση της Πολιτιστικής Πρωτεύουσας να αποκτήσει ισχυρή διεθνή προβολή και ευρωπαϊκή απήχηση. Για τον λόγο αυτό, η παραγωγή ανατέθηκε στη γαλλική Nouvelles Frontières, εταιρεία με εμπειρία στη διοργάνωση μεγάλων ευρωπαϊκών μουσικών φεστιβάλ.
Η φιλοσοφία της διοργάνωσης ήταν να παρουσιαστεί ένα αμιγώς διεθνές ευρωπαϊκό ροκ φεστιβάλ και όχι ένα μικτό πρόγραμμα με Έλληνες και ξένους καλλιτέχνες. Όμως, τα ελληνικά ροκ συγκροτήματα της εποχής δεν αποκλείστηκαν, απλά δεν επιλέχτηκαν για την κεντρική διοργάνωση. Αρκετοί Έλληνες μουσικοί συμμετείχαν σε άλλες εκδηλώσεις, που έγιναν περιφερειακά, όπως η συναυλία του Παύλου Σιδηρόπουλου στο Pierce College, πάντα στο πλαίσιο της Αθήνας Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης.
Τα επεισόδια
Τα επεισόδια ξέσπασαν την πρώτη ημέρα του φεστιβάλ, στις 26 Ιουλίου 1985, έξω από το Παναθηναϊκό Στάδιο, όταν πολλοί νέοι χωρίς εισιτήριο επιχείρησαν να εισέλθουν στον χώρο. Ακολούθησαν συγκρούσεις με τις αστυνομικές δυνάμεις, που δεν επεκτάθηκαν στο εσωτερικό του σταδίου, αλλά εξελίχθηκαν σε πραγματικές μάχες δρόμου γύρω από το Καλλιμάρμαρο.
Σύμφωνα με μαρτυρίες και μεταγενέστερα δημοσιεύματα, όταν η κατάσταση έδειχνε να ξεφεύγει από κάθε έλεγχο, παρενέβη ο τότε υφυπουργός Πολιτισμού Γιώργος Παπανδρέου, δίνοντας εντολή να επιτραπεί η είσοδος στους νεαρούς χωρίς εισιτήριο, ώστε να εκτονωθεί η ένταση. Η ίδια τακτική ακολουθήθηκε και τη δεύτερη ημέρα, με αποτέλεσμα να αποφευχθεί η επανάληψη των επεισοδίων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το Rock in Athens πραγματοποιήθηκε μόλις δύο μήνες μετά την τραγωδία του Heysel στις Βρυξέλλες (29 Μαΐου 1985), όπου έχασαν τη ζωή τους 39 άνθρωποι. Εκείνη την περίοδο, σε ολόκληρη την Ευρώπη επικρατούσε έντονη ανησυχία για την ασφάλεια των μαζικών εκδηλώσεων, γεγονός που εξηγεί γιατί η κυβέρνηση του ΠΑΣΟΚ δεν ήθελε με κανένα τρόπο να υπάρξουν συγκρούσεις.
Η επίθεση στον Boy George
Επεισόδια όμως σημειώθηκαν και μέσα στο στάδιο, κατά τη διάρκεια της εμφάνισης των Culture Club. Από τη στιγμή που ο τραγουδιστής Boy George ανέβηκε στη σκηνή, μια μικρή ομάδα νεαρών άρχισε να τον αποδοκιμάζει, και γρήγορα άρχισε να εκτοξεύει προς το μέρος του κουτάκια μπύρας, και μπουκάλια με νερό, φωνάζοντάς του ομοφοβικά συνθήματα.
Ο Boy George αντιμετώπισε την κατάσταση με ψυχραιμία και χιούμορ, συνεχίζοντας κανονικά χωρίς να εγκαταλείψει τη σκηνή.
Τα γεγονότα προκάλεσαν κάποια αρνητικά δημοσιεύματα στο εξωτερικό. Βρετανικές εφημερίδες έγραψαν "Fans Stone Boy George" ("Οι θαυμαστές λιθοβολούν τον Boy George"), ενώ η γαλλική Le Monde σημείωσε ότι "ο Boy George έζησε ίσως την πιο οδυνηρή εμπειρία της καριέρας του. Αποδοκιμάστηκε σε όλη τη διάρκεια της εμφάνισής του από μεγάλο μέρος του πλήθους και έγινε στόχος συνεχούς ρίψης από ντομάτες και κουτάκια, από ταραξίες που είχαν αφεθεί να μπουν δωρεάν"
Η επίθεση βέβαια, δεν είχε σχέση με τη μουσική του. Αντανακλούσε κυρίως τις προκαταλήψεις που είχαν κάποιοι απέναντι στην ανδρόγυνη εικόνα του καλλιτέχνη. Κι όμως, εκείνη την εποχή οι Culture Club συγκαταλέγονταν στα δημοφιλέστερα συγκροτήματα του κόσμου, έχοντας ήδη χαρίσει στο κοινό επιτυχίες όπως τα Karma Chameleon, Do You Really Want to Hurt Me και άλλα.
Η τελική αποτίμηση
Σαράντα και πλέον χρόνια αργότερα, το Rock in Athens του 1985 παραμένει ένα μοναδικό κεφάλαιο της ελληνικής μουσικής ιστορίας. Ήταν η πρώτη και μοναδική φορά που το ελληνικό κράτος επένδυσε τόσο αποφασιστικά στη διεθνή ροκ σκηνή, μετατρέποντας για δύο ημέρες το Καλλιμάρμαρο σε κέντρο της ευρωπαϊκής μουσικής. Παρά τα επεισόδια, το φεστιβάλ απέδειξε ότι η ροκ μουσική μπορούσε να αποτελεί μέρος της επίσημης πολιτιστικής πολιτικής και γι' αυτό εξακολουθεί να θεωρείται μία από τις πιο τολμηρές πολιτιστικές πρωτοβουλίες της Μεταπολίτευσης.
Credits – Όλες οι φωτογραφίες Γιώργος Τουρκοβασίλης, 1985.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Επίδαυρος: Σφοδρή καταιγίδα διέκοψε την παράσταση "Ειρήνη" – Άρον άρον αποχώρησαν οι θεατές [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/crop/both/b2/b2e9a969a1264527a57b50c032667e89.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Η Ιωάννα Παλιοσπύρου μετά το ταξίδι - αστραπή στην Αλβανία, απολαμβάνει τις βουτιές της στην Αντίπαρο [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/0b/0b3a9d4b9fc04a7c868afeb036d2a7c5.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ισπανία: Πανικός σε φεστιβάλ στην Παμπλόνα - Ταύρος κάρφωσε δρομέα στο πρόσωπο [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x366/0,12,608,353/crop/both/ff/ffbd4196192241eba9c3496fcd6ec018.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Πάρτε τα όλα, δεν τα θέλω": Ξέσπασε ο Οικονομόπουλος σε συναυλία του - Τι τον εξόργισε [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x425/0,0,608,341/crop/both/f4/f415a3dde8154d0b86e1386dbd8a6116.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σάκης Ρουβάς: Θαυμάστρια-έκπληξη 92 ετών εμφανίστηκε στη συναυλία του – "Ήρθα κρυφά", του είπε [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/2c/2c9a90a96be24f1a97287a44e4ad3e48.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Metallica: Έπαιξαν "Ζορμπά" και "Τρύπες" προκαλώντας ντελίριο στο ΟΑΚΑ [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x339/0,0,604,339/crop/both/6c/6cbea6cbdf7f4ae6ae699701cf5ce785.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τρέλα για τους Metallica: Από το πρωί ατέλειωτες ουρές στις εισόδους του ΟΑΚΑ - Αναμένονται 80.000 άτομα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x341/0,54,608,295/crop/both/df/df64218813934e56be9f4f703613b814.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σε ρυθμούς Metallica η Αθήνα: Όλα έτοιμα για τη μεγάλη συναυλία - Πέντε ώρες στην ουρά για ένα αναμνηστικό [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x339/0,0,601,337/crop/both/81/812a88e55a6a4d99985c12d305b18fa4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Metallica: Τεράστια ουρά από fans στην Τεχνόπολη για το pop up store [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/3d/3d9f667f115c4276aef8711bd37a1660.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Metallica: Η μεγάλη συναυλία της χρονιάς πλησιάζει - Το ΟΑΚΑ "δονείται" από το πρώτο sound check [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/47/4763d018d86e4cc5b372c18b2b2944a1.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Πικέ, άντε γ@@@": Το πλήθος έβριζε τον πρώην της Σακίρα στη μεγάλη δωρεάν συναυλία της στη Βραζιλία [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x364/0,44,608,285/crop/both/11/1108d117c31341ceabbc95fdfaa1d658.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κωνσταντίνος Αργυρός: Εκρηξη στο νυχτερινό κέντρο που θα εμφανιστεί στην Κύπρο [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x422/0,40,608,381/crop/both/44/440f17bbd5224f23b1045519e4c071a1.jpg?quality=60&404=default&v=2)
