Η γενοκτονία των Ποντίων: Τα καταναγκαστικά έργα στα "Αμελέ Ταμπουρού" απ' όπου δύσκολα επέστρεφε κανείς

Η Γενοκτονία των Ελλήνων του Πόντου αποτελεί μία από τις πιο τραγικές σελίδες της σύγχρονης ιστορίας. Διαδραματίστηκε κατά την περίοδο της κατάρρευσης της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας και της ανόδου του τουρκικού εθνικισμού στις αρχές του 20ού αιώνα.

Οι διώξεις του Ποντιακού Ελληνισμού ξεκίνησαν το 1914, κατά τη διάρκεια του Πρώτου Παγκοσμίου Πολέμου, και συνεχίστηκαν έως το 1923. Περιλάμβαναν εκτοπίσεις, καταναγκαστικά τάγματα εργασίας, πορείες θανάτου και μαζικές εκτελέσεις. Υπολογίζεται ότι περίπου 353.000 Έλληνες του Πόντου έχασαν τη ζωή τους, αν και ο ακριβής αριθμός των θυμάτων παραμένει δύσκολο να προσδιοριστεί λόγω των ελλιπών καταγραφών και της καταστροφής πολλών αρχείων της εποχής.

Τα καταναγκαστικά έργα στα "Αμελέ Ταμπουρού"

Η τουρκική ονομασία "Αμελέ Ταμπουρού" σημαίνει "Τάγματα Εργασίας". Δημιουργήθηκαν κυρίως κατά τη διάρκεια του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και χρησιμοποιήθηκαν από τις οθωμανικές αρχές για την εξόντωση χιλιάδων Ποντίων. Στα τάγματα αυτά οδηγήθηκαν αναγκαστικά, άνδρες ηλικίας από 15 έως 60 ετών.

Επίσημα παρουσιάζονταν ως μονάδες εργασίας για στρατιωτικές ανάγκες, όμως στην πραγματικότητα λειτουργούσαν ως στρατόπεδα εξόντωσης μέσω καταναγκαστικής εργασίας. Η τούρκικη αστυνομία πήγαινε στα ελληνικά χωριά και έδινε το περιθώριο λίγων ωρών στους "στρατεύσιμους" να προετοιμαστούν.

Οι άνδρες εφοδιάζονταν με τα απολύτως απαραίτητα ρούχα, παπούτσια, τρόφιμα και χρήματα. Όταν έφθαναν στα "Αμελέ Ταμπουρού", ήταν κρατούμενοι, που περπατούσαν εκατοντάδες χιλιόμετρα για να εργαστούν σε δρόμους, ορυχεία και μεταφορές πολεμικού υλικού. Υπέφεραν από πείνα, ξυλοδαρμούς, και ακραίο ψύχος. Πολλοί πέθαιναν καθημερινά από τύφο και άλλες ασθένειες και τα σώματά τους εγκαταλείπονταν άταφα, ενώ όσοι από εξάντληση δεν μπορούσαν να συνεχίσουν να εργάζονται εκτελούνταν επί τόπου.

Ο Ηλίας Βενέζης, στο βιβλίο του "Το νούμερο 31328" (υπότιτλος Το βιβλίο της σκλαβιάς) εξιστορεί τις κακουχίες και τις περιπέτειες που έζησε ο ίδιος όταν στα 18 του πιάστηκε αιχμάλωτος από τους Τούρκους και οδηγήθηκε στα "Αμελέ Ταμπουρού". Συνολικά ο Βενέζης πέρασε 14 μήνες στα τάγματα εργασίας. Ελευθερώθηκε το 1923 και πέρασε στην Μυτιλήνη. Ήταν ένας από τους ελάχιστους αιχμαλώτους που κατόρθωσαν να επιζήσουν, χάνοντας όμως όλους τους φίλους του. Ο αριθμός του στο Αμελέ Ταμπουρού, ήταν 31328.

Ο Ξεριζωμός από τις Πατρογονικές Εστίες και η Προσφυγιά στην Ελλάδα

Στις ακτές του Εύξεινου Πόντου, οι Έλληνες ζούσαν αδιάκοπα επί σχεδόν 3.000 χρόνια. Οι πόλεις της περιοχής είχαν ανεπτυγμένο εμπόριο, σχολεία, μοναστήρια και έντονη πνευματική δραστηριότητα. Η ελληνική παρουσία αποτελούσε βασικό κομμάτι της οικονομικής και πολιτιστικής ζωής της περιοχής. Μετά τις διώξεις και ιδιαίτερα μετά τη Συνθήκη της Λωζάννης το 1923, ο ελληνικός πληθυσμός υποχρεώθηκε να εγκαταλείψει οριστικά την περιοχή.

Χιλιάδες πρόσφυγες έφτασαν στην Ελλάδα, άρρωστοι, υποσιτισμένοι, χωρίς περιουσία, έχοντας χάσει συγγενείς και σπίτια.

Πολλοί εγκαταστάθηκαν στη Μακεδονία, τη Θράκη, την Αττική και τη Θεσσαλία, αντιμετωπίζοντας δύσκολες συνθήκες ζωής, φτώχεια και κοινωνικές δυσκολίες. Παρ’ όλα αυτά, κατάφεραν να ξαναχτίσουν τη ζωή τους και να διατηρήσουν ζωντανή την ποντιακή γλώσσα, τις παραδόσεις και τη μνήμη των χαμένων πατρίδων.

Η 19η Μαΐου δεν είναι μόνο ημέρα ιστορικής μνήμης. Είναι ημέρα τιμής για τις χιλιάδες αθώες ψυχές που χάθηκαν, αλλά και υπενθύμιση της ανάγκης να μην επιτρέψουμε ποτέ ξανά στον φανατισμό, το μίσος και τη βία να οδηγήσουν σε παρόμοια εγκλήματα κατά της ανθρωπότητας.

Δεν ξεχνάμε.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr