Πιερ Γκραμένια (ESM) στο Capital: Οι μεταρρυθμίσεις πρέπει να προχωρήσουν

Εύσημα στην Ελλάδα για το επίτευγμα της ανάκτησης της επενδυτικής βαθμίδας δίνει με αποκλειστική συνέντευξή του στον διευθυντή της εφημερίδας Κεφάλαιο και του Capital.gr Σπύρο Δημητρέλη, ο Πιερ Γκραμένια, διευθύνων σύμβουλος του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας (ESM). Ο Ευρωπαίος αξιωματούχος που ήρθε στην Αθήνα για να συμμετάσχει στο συνέδριο του Economist τόνισε ότι η μεταρρυθμιστική προσπάθεια της Ελλάδας πρέπει να συνεχιστεί καθώς "η επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας είναι μια αρχή για την Ελλάδα, αλλά δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Ο στόχος θα πρέπει να είναι, βήμα προς βήμα, η φιλοδοξία για έναν ακόμη καλύτερο επενδυτικό βαθμό". Και προσθέτει: "Και για να τονώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις".

Σημαντικές μεταρρυθμίσεις που, σύμφωνα με τον κ. Γκραμένια, πρέπει να συνεχιστούν είναι η αναμόρφωση του δικαστικού συστήματος (εννοώντας προφανώς την επιτάχυνση της απονομής της δικαιοσύνης) και η διαρθρωτική βελτίωση του πλαισίου λειτουργίας των κρατικών επιχειρήσεων. Τονίζει ακόμη ότι το ελληνικό χρέος παραμένει σε πολύ υψηλά επίπεδα, αλλά "ευτυχώς, σημαντικό μέρος του χρέους της Ελλάδας κατέχεται από τον ESM -και τον προκάτοχό του το EFSF- με ευνοϊκούς όρους, χρηματοδοτούμενο με πολύ χαμηλά επιτόκια και με πολύ μεγάλες λήξεις. Αυτό παρέχει ένα επίπεδο προστασίας στο τρέχον οικονομικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από υψηλότερα επιτόκια"

- Η Ελλάδα πρόσφατα ανέκτησε το καθεστώς επενδυτικής βαθμίδας στην πιστοληπτική της ικανότητα από τον Standard & Poor's ύστερα από 13 χρόνια. Θα μπορούσατε να εξηγήσετε τη σημασία τόσο για τις αγορές όσο και για τον ελληνικό λαό; Κι επίσης, είναι ο τελικός στόχος ή χρειάζεται να γίνουν περισσότερα;

-Είναι σημαντικό να θυμηθούμε την Ελλάδα το 2015, όταν ξεκίνησε το πρόγραμμα στήριξης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Σταθερότητας. Πολύ λίγοι θα περίμεναν το αποτέλεσμα που βλέπουμε σήμερα. Το συναίσθημα ήταν ότι η Ελλάδα δε θα μπορούσε ποτέ να τα καταφέρει. Αυτό λοιπόν το επίτευγμα είναι ουσιαστικό και είναι αποτέλεσμα διαρθρωτικών μεταρρυθμίσεων και συνετών δημοσιονομικών πολιτικών.

Η επενδυτική βαθμίδα είναι σημαντική για την κυβέρνηση επειδή μειώνει το κόστος δανεισμού της. Αυτό ισχύει και για επιχειρήσεις και νοικοκυριά. Αυτό υποστηρίζει τις επενδύσεις και προωθεί την οικονομική ανάπτυξη, η οποία τελικά ωφελεί ολόκληρο τον πληθυσμό.

Σε περιόδους υψηλών επιτοκίων και πληθωρισμού, αυτά τα πλεονεκτήματα είναι ιδιαίτερα πολύτιμα. Επομένως, αυτό δεν είναι σημαντικό μόνο για τον χρηματοπιστωτικό κόσμο αλλά για όλους τους Έλληνες μακροπρόθεσμα.

- Θα μπορούσατε να επισημάνετε τις συγκεκριμένες μεταρρυθμίσεις που πιστεύετε ότι πρέπει να συνεχίσει η Ελλάδα;

- Η επίτευξη επενδυτικής βαθμίδας είναι μια νέα αρχή για την Ελλάδα, αλλά δεν είναι το τέλος της διαδρομής. Η Ελλάδα έχει το χαμηλότερο επίπεδο επενδυτικής βαθμίδας. Ο στόχος θα πρέπει να είναι, βήμα προς βήμα, η φιλοδοξία για έναν ακόμη καλύτερο επενδυτικό βαθμό. Και για να τονώσει την εμπιστοσύνη των επενδυτών, η Ελλάδα θα πρέπει να συνεχίσει τις μεταρρυθμίσεις.

Ήδη έχουν εφαρμοστεί αρκετές μεταρρυθμίσεις σε διάφορους τομείς, όπως η το δικαστικό σύστημα και φορολογική διοίκηση, η οποία έχει εκσυγχρονιστεί και έχει αυξήσει τα κρατικά έσοδα.

Η διατήρηση της δημοσιονομικής σύνεσης και η δημιουργία πρωτογενών πλεονασμάτων είναι ζωτικής σημασίας για τη μείωση του υψηλού δείκτη χρέους προς το ΑΕΠ της Ελλάδας.

Πρέπει να ολοκληρωθούν οι διαρθρωτικές μεταρρυθμίσεις, ιδίως στον τραπεζικό τομέα και στον τομέα των κρατικών επιχειρήσεων, για την προσέλκυση ξένων επενδυτών.

Οι διεθνείς παίκτες σε ξένες τράπεζες έχουν αρχίσει πρόσφατα να ενδιαφέρονται να αγοράσουν μερίδια σε ελληνικές τράπεζες. Αυτό είναι ένα καλό σήμα.

Η Ελλάδα έχει επίσης επιδιώξει να εκσυγχρονίσει ορισμένες κρατικές επιχειρήσεις και ορισμένες από αυτές τις εταιρείες αναφέρουν τώρα κέρδη για πρώτη φορά εδώ και χρόνια. Οι κρατικές εταιρείες με καλύτερη διαχείριση μπορούν να προσφέρουν καλύτερες υπηρεσίες και αυτό είναι καλό για τον ελληνικό λαό.

- Αν και ο ESM έχει βοηθήσει πολύ την Ελλάδα με την οικονομική του βοήθεια, το χρέος της Ελλάδας εξακολουθεί να είναι υψηλό. Είναι η συνετή δημοσιονομική πολιτική η μόνη λύση ή υπάρχουν πρόσθετα μέτρα που πρέπει να γίνουν;

- Το δημόσιο χρέος της Ελλάδας είναι ακόμα πολύ υψηλό. Ευτυχώς, σημαντικό μέρος του χρέους της Ελλάδας κατέχεται από τον ESM –και τον προκάτοχό του το EFSF– με ευνοϊκούς όρους, χρηματοδοτούμενο με πολύ χαμηλά επιτόκια και με πολύ μεγάλες λήξεις.

Αυτό παρέχει ένα επίπεδο προστασίας στο τρέχον οικονομικό περιβάλλον, το οποίο χαρακτηρίζεται από υψηλότερα επιτόκια. Εκτός από την πρόοδο στη μεταρρύθμιση του τραπεζικού τομέα και των κρατικών επιχειρήσεων, την οποία ανέφερα προηγουμένως και πρέπει να συνεχιστεί, απαιτούνται ακόμη βελτιώσεις στο δικαστικό σύστημα και περαιτέρω μέτρα που μπορούν να ληφθούν για την ενίσχυση της αποτελεσματικότητας της οικονομίας.

- Υπάρχουν ανησυχίες το τελευταίο διάστημα λόγω της αύξησης των επιτοκίων στην Ιταλία, που ξεπερνούν αυτά της Ελλάδας. Βλέπετε κίνδυνο πιθανής κρίσης χρέους στην Ευρωζώνη, δεδομένων των σημερινών υψηλών επιτοκίων;

- Δεν πρέπει να δούμε αυτό το θέμα με υπερβολική απαισιοδοξία. Το 2023, παρά την οικονομική αναταραχή στις Ηνωμένες Πολιτείες και την Ελβετία, το τραπεζικό σύστημα της Ευρωπαϊκής Ένωσης παρέμεινε ανθεκτικό.

Τα νοικοκυριά έχουν συσσωρεύσει αποταμιεύσεις κατά τη διάρκεια της πανδημίας, γεγονός που μπορεί να βοηθήσει στην αντιμετώπιση των υψηλότερων επιτοκίων. Επιπλέον, οι ευρωπαϊκές χώρες μπορούν να επωφεληθούν από το ταμείο ανάκαμψης της ΕΕ NGEU, υποστηρίζοντάς τις να επενδύσουν περισσότερο στην ψηφιοποίηση και τον οικολογικό χαρακτήρα της οικονομίας. Λαμβάνοντας υπόψη αυτούς τους παράγοντες, η ζώνη του ευρώ τα κατάφερε καλά εν μέσω διαφόρων κρίσεων.

Το πρόσθετο κόστος χρηματοδότησης είναι διαχειρίσιμο, αλλά οι κυβερνήσεις θα πρέπει να λάβουν σαφέστερες αποφάσεις σχετικά με τις δημοσιονομικές τους προτεραιότητες για να δημιουργήσουν αποθέματα ασφαλείας και να είναι προετοιμασμένες για προκλήσεις μεσοπρόθεσμα έως μακροπρόθεσμα, καθώς η ανάπτυξη επιβραδύνεται και προκύπτουν περισσότερες προκλήσεις.

- Με την πρόσφατη γεωπολιτική αστάθεια στη Μέση Ανατολή, υπάρχουν πιθανοί κίνδυνοι για την ευρωπαϊκή και την παγκόσμια οικονομία;

- Είναι δύσκολο να προβλέψει κανείς τη διάρκεια της σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή. Οι γεωπολιτικές συγκρούσεις έχουν πολλαπλασιαστεί μετά τον πόλεμο στην Ουκρανία, εισάγοντας ένα στοιχείο αβεβαιότητας στις αγορές. Ενώ μεμονωμένες χώρες έχουν περιορισμένη επιρροή, η ανησυχία για τους πολέμους αυξάνεται, όπως συζητήθηκε στις πρόσφατες ετήσιες συνεδριάσεις του Διεθνούς Νομισματικού Ταμείου.

- Υπάρχει πολλή συζήτηση γύρω από τη μεταρρύθμιση του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης. Κατά τη γνώμη σας, θα πρέπει η Ευρώπη να επιστρέψει σε αυστηρότερους κανόνες όπως προτείνονται από τις βόρειες χώρες ή να επιλέξει μια πιο ευέλικτη προσέγγιση όπως υποστηρίζει η Νότια Ευρώπη; Προβλέπετε συμφωνία πριν από το τέλος του 2023;

- Υπάρχει κοινή συναίνεση ότι οι υφιστάμενοι κανόνες του Συμφώνου Σταθερότητας και Ανάπτυξης δεν είναι πλέον κατάλληλοι για το σκοπό τους. Οι μεταρρυθμίσεις θα πρέπει να επικεντρώνονται σε σαφείς, διαφανείς και παρατηρήσιμες μεταβλητές και να διασφαλίζουν τη βιωσιμότητα του χρέους. Η ίση μεταχείριση μεταξύ των χωρών είναι ζωτικής σημασίας, αλλά το πιο σημαντικό, το νέο πλαίσιο πρέπει να είναι αξιόπιστο τόσο για τις χώρες όσο και για τις χρηματοπιστωτικές αγορές.

Ένα αξιόπιστο πλαίσιο που να λειτουργεί και σε περιόδους κρίσης είναι απαραίτητο. Ενθαρρύνω τις χώρες να βρουν λύσεις γρήγορα. Εάν μια απόφαση δεν υλοποιηθεί, θα πρέπει να εφαρμοστούν οι ισχύοντες κανόνες.

- Μπορούμε να περιμένουμε μια συμφωνία για αυτές τις μεταρρυθμίσεις μέχρι το τέλος του έτους;

- Βασιζόμενος στη μακρόχρονη ευρωπαϊκή εμπειρία μου, είμαι βέβαιος και ελπίζω ότι μπορούμε να επιτύχουμε συμφωνία μέχρι το τέλος του έτους. Η Ευρώπη έχει αποδείξει την ικανότητα να λαμβάνει γρήγορες αποφάσεις υπό χρονικούς περιορισμούς ή κατά τη διάρκεια κρίσεων, όπως φάνηκε κατά τη διάρκεια της πανδημίας και του πολέμου στην Ουκρανία. Αν και η διαδικασία μπορεί να είναι μακρά, η προοπτική της λήξης της ρήτρας διαφυγής θα πρέπει να παρακινήσει τις χώρες να καταλήξουν σε συμφωνία.

- Ο πληθωρισμός έχει γίνει ένα σημαντικό ζήτημα, τόσο στην Ευρώπη όσο και παγκοσμίως. Ποια είναι η άποψή σας για τις πολιτικές της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας για την αντιμετώπιση του πληθωρισμού, δεδομένης της κριτικής ότι ενήργησαν πολύ αργά και τώρα κάνουν πάρα πολλά;

- Η εκ των υστέρων αντίληψη οδηγεί συχνά σε κριτική κατά των κεντρικών τραπεζών και των κυβερνήσεων. Είναι πιο παραγωγικό να εστιάζεις σε αυτό που έχει συμβεί. Ύστερα από μια δεκαετία χαμηλού πληθωρισμού, οι κεντρικές τράπεζες, συμπεριλαμβανομένης της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας, έδρασαν αποφασιστικά όταν ο υψηλός πληθωρισμός έγινε εμφανής.

Ο πληθωρισμός μειώνεται τώρα εξαιτίας των συνολικών παγκόσμιων εξελίξεων –ιδιαίτερα εκείνες που ανακουφίζουν τις ελλείψεις ενέργειας και τους περιορισμούς εφοδιασμού– ενώ η δράση της ΕΚΤ και άλλων κεντρικών τραπεζών είναι η επικρατούσα.

Και παρόλο που τα επιτόκια έχουν αυξηθεί ραγδαία, εξακολουθούν να είναι σχετικά χαμηλά σε σύγκριση με τις προηγούμενες δεκαετίες. Η γρήγορη προσέγγιση από τις κεντρικές τράπεζες ήταν απαραίτητη επειδή ο πολύ υψηλός πληθωρισμός αποδυναμώνει την αγοραστική δύναμη των ανθρώπων, αποδυναμώνει τις εταιρείες και δημιουργεί αβεβαιότητα.

Τα αποτελέσματα μέχρι στιγμής ήταν θετικά όσον αφορά τη συγκράτηση του πληθωρισμού, αν και ο δομικός πληθωρισμός παραμένει πιο επίμονος.

- Πόσο κοντά είμαστε σε τραπεζική Ένωση; Έχουμε κάνει πολλά βήματα, αλλά πόσο κοντά είμαστε σε μια πλήρη τραπεζική ένωση στην Ευρωζώνη;

Μια τραπεζική ένωση έχει πολλές πτυχές. Μπορούμε να δούμε πάντα ότι ένα ποτήρι είναι μισογεμάτο ή μισοάδειο. Το επόμενο βήμα είναι η εισαγωγή του backstop για το ενιαίο ταμείο εξυγίανσης για τις τράπεζες, που είναι η νέα αναθεωρημένη συνθήκη του ESM. Όταν αυτό τεθεί σε ισχύ, θα έχουμε ένα πρόσθετο δίχτυ ασφαλείας που θα είναι πραγματικά καλά νέα. Υπάρχουν και άλλα θέματα και οι υπουργοί Οικονομικών της ευρωζώνης εργάζονται σκληρά για να τα προωθήσουν.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr