Στη Γερμανία και εδώ

Η θεσμική συγκρότηση μιας κοινωνίας όμως είναι καθοριστικό στοιχείο.

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Στη Γερμανία και εδώ

Παρακολουθώντας τις διαβουλεύσεις για το σχηματισμό κυβέρνησης στη Γερμανία δεν μπορεί παρά να κάνεις τη σύγκριση για το πως λειτουργεί μια οργανωμένη κοινωνία και πόσο καθοριστικό στοιχείο για τη συγκρότησή της διαδραματίζει η ποιότητα των πολιτικών και οικονομικών θεσμών.

Τα κόμματα συζητούν επί 4 μήνες προκειμένου να δουν αν μπορούν να καταλήξουν στο σχηματισμό κυβέρνησης. Διαβουλεύονται στη βάση προγραμμάτων και διαπραγματεύονται σκληρά πάνω σε προτάσεις που θεωρούνται σημαντικές με βάση τις προτεραιότητες του καθενός.

Οι Φιλελεύθεροι αποχώρησαν από τις συνομιλίες,όχι επειδή δεν τα βρήκαν στα υπουργεία αλλά επειδή διαφώνησαν σε προγραμματικές θέσεις. Ξανακάθησε στο τραπέζι το SPD, έχοντας πολύ σαφή ατζέντα. Προτεραιότητες για τους Σοσιαλδημοκράτες είναι τα ζητήματα της ευρωπαϊκής ενοποίησης, της διατήρησης του κοινωνικού κράτους, τα εργασιακά, ενω αντίστοιχα οι Χριστιανοδημοκράτες και οι Χριστιανοκοινωνιστές δίνουν έμφαση σε ζητήματα που αφορούν στο μεταναστευτικό και στη φορολογία. Το κάθε κόμμα έχει το δικό του ακροατήριο και το δικό του πρόγραμμα και επ΄αυτών αναζητούνται συμβιβασμοί.

Το Σαββατοκύριακο το SPD έχει προκηρύξει έκτακτο συνέδριο προκειμένου να μέλη του να αποφασίσουν αν συμφωνούν ή όχι με την προτεινόμενη προγραμματική συμφωνία. Αν συμφωνήσουν θα προχωρήσει ο κυβερνητικός συνασπισμός, αν όχι η κ.Μέρκελ πρέπει να αναζητήσει άλλες λύσεις. Το κείμενο της προηγούμενης κυβερνητικής συμφωνίας είχε τυπωθεί και πωλούνταν στα βιβλιοπωλείο ώστε ο καθένας να μπορεί να το προμηθευτεί και να συγκρίνει τα κυβερνητικά πεπραγμένα.

Ολα αυτά είναι τόσο ξένα για τη λειτουργία του πολιτικού συστήματος στην Ελλάδα, όπου τα πάντα είναι “στο περίπου”. Τα προγράμματα των κομμάτων ισχύουν ως τη μέρα των εκλογών. Το γνωρίζουν και οι ψηφοφόροι. Η διαδεδομένη φράση “κι ένα στα δέκα από αυτά που λέει να κάνει καλά είναι” σημαίνει ότι “ξέρουμε ότι τα περισσότερα από αυτά που υπόσχεται ειναι αέρας κοπανιστός. Αρα δεν έχω καμιά εμπιστοσύνη σε προγράμματα και υποσχέσεις που δίνονται από τους πολιτικούς”. Αυτή η έλλειψη εμπιστοσύνης αντικατοπτρίζεται παντού. Σε όλες τις έρευνες οι πολίτες δείχνουν ότι δεν εμπιστεύονται τα κόμματα, τους πολιτικούς και τα ΜΜΕ ενω γενικότερα η εμπιστοσύνη στους θεσμούς είναι χαμηλή.

Η θεσμική συγκρότηση μιας κοινωνίας όμως είναι καθοριστικό στοιχείο για την πρόοδό της. Η έλλειψη εμπιστοσύνης είναι καθοριστικό στοιχείο γιατί οδηγεί τον κάθε πολίτη στην αναζήτηση τρόπων ατομικής επιβίωσης σε μια κοινωνία που είναι ζούγκλα και επιβιώνει αυτός που είναι προσκολημμένος σε κάποιο σύστημα (κόμμα, ομάδα συμφερόντων κλπ).

Στο βιβλίο «Why Nations Fail» (Γιατί Αποτυγχάνουν τα Εθνη), οι Ντ. Ατζέμογλου και Τζ.Ρόμπινσον αποδεικνύουν ότι κριτήριο για την επιτυχία ή την αποτυχία μιας χώρας είναι η θεσμική της συγκρότηση. Διακρίνουν τους θεσμούς σε δύο κατηγορίες: τους συμμετοχικούς, εκείνους δηλαδή που ανοίγουν το παιχνίδι σε κατά το δυνατόν μεγαλύτερα στρώματα της κοινωνίας και εξασφαλίζουν ίσους όρους ανταγωνισμού και στους «extractive» που λειτουργούν υπερ κάποιων τμημάτων της κοινωνίας σε βάρος κάποιων άλλων. Η χώρα μας ασφαλώς ανήκει στη δεύτερη κατηγορία.

Η χρεοκοπία της Ελλάδας οφείλεται σε μεγάλο βαθμό στην απουσία ισχυρής θεσμικής οργάνωσης και στην λειτουργία των θεσμών υπερ διαφόρων ομάδων. Από την οργάνωση του Δημοσίου και τον ρόλο του συνδικαλισμού ώς τη διαπλοκή επιχειρηματικότητας και πολιτικής. Η διατήρηση των επιμέρους προνομίων εξασφαλιζόταν από τον συνεχή δανεισμό.

Σήμερα, που βαδίζουμε στον 9ο χρόνο των μνημονίων, έχουν αποκατασταθεί σε μεγάλο βαθμό οι δημοσιονομικές ανισορροπίες, δύσκολα όμως μπορεί να πει κάποιος ότι έχουμε δημιουργήσει ένα ισχυρότερο θεσμικό υπόβαθρο. Ο πελατειασμός ζει και βασιλεύει, η ανεξαρτησία της Δικαιοσύνης αντί να ενισχύετει υπονομεύεται περαιτέρω, η παλιά διαπλοκή αντικαθίσταται με νέα. Σε πολιτικό επίπεδο συνεχίζεται το αλισβερίσι για τις καρέκλες. Το παιχνίδι “οι δικοί μας” και οι “'αλλοι” γνωρίζει νέες δόξες.

Πολύ πίστευαν στην αρχή της κρίσης, ότι δεν αρκεί για την υπέρβαση της η δημοσιονομική ισορροπία και ότι αυτό που χρειάζεται παράλληλα είναι η οικοδόμηση θεσμών (institution building). Δεν έγινε. Δεν πρόκειται όμως να κάνουμε σημαντικά βήματα προόδου αν δεν γίνει τώρα. Το τέλος του πελατειασμού, η σύγκρουση με ομάδες συμφερόντων, η δημιουργία ισχυρών θεσμών, ξεκινώντας από τη λειτουργία των κομμάτων και του πολιτικού συστήματος είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για να περάσουμε σε μια νέα εποχή.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

21 Ιαν 2021 | 08:42

Μέχρι το τέλος του κόσμου...

Σύμπασα η κοινωνία μοιάζει να είναι προσηλωμένη σε οθόνες που προβάλουν συνεχώς ασήμαντες λεπτομέρειες ασήμαντων βίων.

21 Ιαν 2021 | 07:55

Οι Κουφοντινίστας του ΣΥΡΙΖΑ

Σε μια φυσιολογική χώρα δεν θα έβγαζαν κείμενο… συμπαράστασης σε έναν φονιά 15 στελέχη πρώην κυβερνώντος κόμματος, μεταξύ των οποίων αρκετοί πρώην βουλευτές.

20 Ιαν 2021 | 12:13

Η συγγνώμη που δεν ζήτησε ο Κυριάκος Μητσοτάκης

Η αλήθεια είναι ότι δεν περιμέναμε τον Παύλο Πολάκη για να μάθουμε ότι ο ΣΥΡΙΖΑ @@@ τη μεσαία τάξη. Το νιώσαμε κι εμείς.

20 Ιαν 2021 | 09:39

Η Τουρκία δεν πρόκειται να επιστρέψει...

Οι αυταρχικοί ηγέτες όπως ο Ρετζέπ Ταγίπ Ερντογάν και ο Βλαδίμηρος Πούτιν σέβονται μόνο την απροκάλυπτη ισχύ.

19 Ιαν 2021 | 08:49

Το μεγαλύτερο κόμμα...

Δεν αποτελεί καμμιά έκπληξη το γεγονός πως το συνταξιοδοτικό εξελίσσεται σε έναν από τους τομείς... αδυναμίας της σημερινής κυβέρνησης.

18 Ιαν 2021 | 11:49

Η επόμενη ημέρα ίσως καθυστερήσει...

Η κατάρρευση της οικονομικής δραστηριότητας ήταν αναμενόμενη. Η ύφεση το 2020 που υπολογίζεται περί το 10% θα έχει και συνέχεια απ’ ό,τι φαίνεται τουλάχιστον στο α' τρίμηνο.

18 Ιαν 2021 | 11:49

Ντροπή που περνιέται για καμάρι

Όσοι διαπρέπουν στα στάδια -το καταθέτω με απόλυτη πεποίθηση- είναι φτιαγμένοι από μια πολύ ξεχωριστή στόφα. Το φως που τους λούζει δεν προέρχεται από τους προβολείς αλλά από μέσα τους.

16 Ιαν 2021 | 17:17

Πανεπιστήμια με αστυφύλακες;

Το ερώτημα είναι τι γίνεται όταν τα πανεπιστήμια έχουν ανάγκη από αστυφύλακες. Αναλαμβάνουν οι καθηγητές;

14 Ιαν 2021 | 19:07

Τραμπ: Ο μεγαλύτερος τουιτεράς όλων των εποχών

Το Twitter ήταν το "μαγικό" εργαλείο πολιτικής επικοινωνίας στα χέρια του Τραμπ

13 Ιαν 2021 | 10:14

Μόνο οι νεκροί δεν έχουν τίποτα να χάσουν...

Η Ελλάδα πάει σε διερευνητικές επαφές για διμερή διάλογο με στόχο αν αυτός δεν καταλήξει σε κάποια συμφωνία, οι συγκεκριμένες διαφορές να παραπεμφθούν στο διεθνές δικαστήριο.

13 Ιαν 2021 | 10:09

Διερευνητικές επαφές

Την ημέρα που κατατέθηκε στη Βουλή το νομοσχέδιο για την επέκταση της αιγιαλίτιδας ζώνης στο Ιόνιο στα 12 μίλια, η Άγκυρα ανακοίνωνε την πρόσκληση προς την Ελλάδα, για επανέναρξη των διερευνητικών επαφών μεταξύ των δυο χωρών.

12 Ιαν 2021 | 08:30

Ας ξυπνήσουμε πριν είναι αργά...

Η Ελλάδα αναμένεται να παρουσιάσει για το 2020 ύφεση περί το 10% η οποία θα είναι η μεγαλύτερη εδώ και αρκετά χρόνια.

11 Ιαν 2021 | 08:41

Το τρίτο και χειρότερο κύμα...

Με αυτό το πιθανό σενάριο ίσως θα πρέπει να σχεδιάσουμε και τις πιθανές διακοπές το ερχόμενο Καλοκαίρι και κυρίως από τα ερχόμενα Χριστούγεννα.