Ένας ποινικός κώδικας, πολλαπλές αντιδράσεις και επιπτώσεις στο ποινικό καθεστώς της χώρας, σφοδρή κριτική από νομικούς και πολιτικά κόμματα, πολιτικές επιδράσεις μέχρι σήμερα.
Ο Ποινικός Κώδικας του 2019, ψηφίστηκε από την κυβέρνηση ΣΥΡΙΖΑ του Αλέξη Τσίπρα, στις 6 Ιουνίου του 2019, ενώ ο τότε πρωθυπουργός είχε προαναγγείλει την προκήρυξη εκλογών, και μάλιστα η Βουλή έμεινε ανοιχτή για να ψηφιστεί το νομοσχέδιο.
Ορισμένες όμως από τις διατάξεις που άλλαξαν δέχτηκαν σφοδρά πυρά που ακολουθούν μέχρι σήμερα το συγκεκριμένο πολιτικό χώρο, είναι δε πολλοί αυτοί που αναφέρονται ευθέως σε σκοπιμότητα συγκεκριμένων διατάξεων με τα βέλη να φτάνουν στον Αλέξη Τσίπρα.
Η κριτική που ακολουθεί μέχρι και σήμερα τον πρώην πρωθυπουργό αφορά π.χ τη διάταξη με την οποία "υποβιβάστηκε" ποινικά η δωροδοκία υπαλλήλου αλλά βέβαια και η προφανής -για μεγάλη μερίδα του νομικού κόσμου- επιεικέστερη αντιμετώπιση του βαρέως εγκλήματος.
Τσίπρας: Ολες οι αλλαγές που έκανε στον Ποινικό Κώδικα πριν τις εκλογές
Οι συγκεκριμένες διατάξεις (με επιμέρους αλλαγές μετά από σφοδρές αντιδράσεις) προωθήθηκαν και ψηφίστηκαν από την τότε κυβέρνηση λίγο πριν τερματιστεί η θητεία της. Μάλιστα ήταν η πρώτη –και επιβεβλημένη– αλλαγή στον Ποινικό Κώδικα από το 1950. Όμως τα αποτελέσματα του, φτάνουν από τις δικαστικές αίθουσες μέχρι και το πολιτικό σκηνικό έως και σήμερα. Κι αυτό γιατί ήδη, όπως τότε επισήμανε και η αντιπολίτευση αλλά και μεγάλη μεριδα του νομικου κόσμου, τα αποτελέσματα είναι μετρήσιμα έστω κι αν ο ποινικός κώδικας ισχυσει για μια μόνο ημέρα.
Γιατί απλώς υπερισχύει πάντα η αρχή της εφαρμογής του ευνοϊκότερου νόμου, συνεπώς η επίδραση ήταν προφανής και σε εκκρεμείς -και πολλές φορές- σοβαρές υποθέσεις.
- Μεγάλη αντίδραση είχε φέρει η διάταξη για τη δωροδοκία, καθώς προβλέφθηκε μεν κακουργηματική αντιμετώπιση για σοβαρές μορφές δωροληψίας πολιτικών προσώπων, ωστόσο η ενεργητική δωροδοκία υπαλλήλου μετατράπηκε από κακούργημα σε πλημμέλημα. Η αλλαγή είχε και πρακτικά αποτελέσματα καθώς η ποινική υποβάθμιση του αδικήματος αλλάζει και τα όρια της παραγραφής, γεγονός που με δεδομένο ότι (με την αρχή της εφαρμογής της ευνοϊκότερης διάταξης) οδήγησε σε παραγραφή σοβαρών υποθέσεων.
- Μειώθηκε η διαβάθμιση της προσκαιρης κάθειρξης για βαριά αδικήματα από τα 20 στα 15 χρόνια. Αυτό είχε ως αποτέλεσμα σε πολύκροτες δίκες εγκληματικής οργάνωσης να υπάρξει ανώτατη ποινή 15 ετών . Παράλληλα, κατάργησε ως γενικό θεσμό την αυτοδίκαιη στέρηση των πολιτικών δικαιωμάτων, αντικαθιστώντας το παλαιό σύστημα παρεπόμενων ποινών. Αυτό αργότερα τροφοδότησε πολιτική αντιπαράθεση για τις συνέπειες πιθανών καταδικών.
- Στην ανθρωποκτονία υπήρξε για πρώτη φορά πρόβλεψη διαζευκτικής ποινής πλην του ισοβίων, τουλάχιστον 10 ετών ανάλογα με τις περιστάσεις. Για την τυπική μορφή παρέμεινε η ισόβια κάθειρξη, ενώ για πράξη που αποφασίστηκε και εκτελέστηκε σε βρασμό ψυχικής ορμής προβλέφθηκε πρόσκαιρη κάθειρξη.
- Για το θέμα των μολότοφ η σχετική μεταχείριση ήταν επιεικέστερη, καθώς ορίστηκε ότι όσοι τις κατασκευάζουν ή τις προμηθεύονται ή τις κατέχουν τιμωρούνται με φυλάκιση τουλάχιστον τριών ετών αν προκαλείται κίνδυνος για ανθρώπινες ζωές, ενώ μέχρι τότε υπήρχε πρόβλεψη για τιμωρία με κάθειρξη μέχρι δέκα ετών.
Συγκεκριμένα αναφερόταν πως για το κακούργημα της κατασκευής και κατοχής εκρηκτικών υλών (272ΠΚ), που μέχρι τότε τιμωρούνταν με κάθειρξη έως 20 έτη, θα επιβάλλεται ποινή φυλάκισης έως τρία έτη. Σε άλλο σημείο προβλεπόταν ότι "ο δράστης δεν τιμωρείται αν πριν εξεταστεί από τις αρχές παρέδωσε με τη θέλησή του σ’ αυτές τα πιο πάνω υλικά ή αντικείμενα ή κατέστησε γι’ αυτές δυνατό να τα αποκτήσουν στην κατοχή τους ή απέτρεψε με άλλο τρόπο τον κίνδυνο να γίνει χρήση αυτών".
- Στο θέμα του βιασμού που αρχικά προβλεπόταν ηπιότερη αντιμετώπιση αλλά προκλήθηκαν σφοδρές αντιδράσεις σχεδόν από όλους, τελικά (λόγω των αντιδράσεων αυτών, ο υπουργός Δικαιοσύνης τροποποίησε τη διάταξη, χωρίς τις νέες (ευνοϊκές) διατάξεις) και η ποινική κύρωση του βιασμού διατηρήθηκε ως είχε. Ο ομαδικός βιασμός, που απειλείται με κάθειρξη τουλάχιστον δέκα ετών παρέμεινε , πάντως, ως διακεκριμένη μορφή του εγκλήματος, ενώ εάν το θύμα του βιασμού χάσει τη ζωή του, προβλεπόταν ισόβια κάθειρξη.
- Αλλαγές υπήρξαν και όσον αφορά στο αδίκημα της διακεκριμένης κλοπής. Στον τότε ισχύοντα Κώδικα όσοι έχουν δράσει ως μέλη συμμορίας ή κατ’ επάγγελμα κατηγορούνταν για διακεκριμένη κλοπή, όμως στον νέο Κώδικα του 2019 το έγκλημα "υποβαθμίστηκε" σε απλή κλοπή, που τιμωρούνταν με φυλάκιση έως τρία έτη.
- Προβλέφθηκε επίσης αυστηρότερη τιμώρηση του ρατσιστικού εγκλήματος (περιελήφθη ειδική διάταξη).
- Καταργήθηκε ο νόμος 1608/1950 περί καταχραστών του Δημοσίου ο οποίος προέβλεπε εξαιρετικά βαριές ποινές - ακόμη και ισόβια κάθειρξη - για σοβαρά οικονομικά εγκλήματα σε βάρος του Δημοσίου και άλλων δημόσιων φορέων.
Οι σχετικές πράξεις εξακολούθησαν να τιμωρούνται βάσει των γενικών διατάξεων για την απάτη, την υπεξαίρεση και την απιστία, με επιβαρυντικές προβλέψεις όταν θιγόταν δημόσια περιουσία. Η κατάργηση θεωρήθηκε από τους συντάκτες του Κώδικα αναγκαία για λόγους αναλογικότητας.
Οι περισσότερες από τις διατάξεις που θεσπίστηκαν τότε και συνάντησαν αντιδράσεις είτε από την (τοτε) αντιπολίτευση, είτε από νομικούς, τροποποιήθηκαν από την κυβέρνηση της ΝΔ επι το αυστηρότερον. Οι αλλαγές μάλιστα ήταν πολλαπλές αρχής γενομένης λίγους μήνες μετά από τον τότε υπουργό Κωστα Τσιάρα, ενώ ακολούθησαν κι άλλες, ενώ ολοκληρώθηκαν με ριζικό "λιφτινγκ" επι υπουργίας Γ.Φλωρίδη.
Πηγή: capital
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr


