Νέα ένταση στις σχέσεις Ελλάδας και Λιβύης δημιουργείται με φόντο τον ενεργειακό σχεδιασμό της Αθήνας, νότια της Κρήτης. Η λιβυκή πλευρά αμφισβητεί τις ελληνικές πρωτοβουλίες για την έρευνα και αξιοποίηση υδρογονανθράκων, ενώ προειδοποιεί ότι η συνέχισή τους θα μπορούσε να οδηγήσει ακόμη και σε αναστολή των διμερών διαπραγματεύσεων.
Η εξέλιξη καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία η αμερικανική ενεργειακή εταιρεία Chevron προετοιμάζεται για τη δραστηριοποίησή της στις θαλάσσιες περιοχές που έχουν ενταχθεί στον ελληνικό σχεδιασμό. Παράλληλα, το τουρκολιβυκό μνημόνιο εξακολουθεί να αποτελεί βασικό σημείο τριβής, καθώς οι διεκδικήσεις που συνδέονται με αυτό επηρεάζουν τις συζητήσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών στην Ανατολική Μεσόγειο.
Η ρηματική διακοίνωση και οι αιτιάσεις της Τρίπολης
Σύμφωνα με δημοσιεύματα, η Λιβύη απέστειλε στις 24 Αυγούστου 2026 ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα, με την οποία διαμαρτύρεται για τις σχεδιαζόμενες ελληνικές έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών. Στο ίδιο πλαίσιο, εκφράζει την αντίθεσή της στην πρόσκληση για την υποβολή προσφορών για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026.
Η Τρίπολη υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες αφορούν περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη λιβυκή υφαλοκρηπίδα. Μάλιστα, επικαλείται τις μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις της, όπως αυτές αποτυπώθηκαν σε χάρτη που κατατέθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 27 Μαΐου 2025.
Στη διακοίνωση διατυπώνεται, σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, η προειδοποίηση ότι η συνέχιση των ελληνικών ενεργειών ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών, οι οποίες βρίσκονται σε εξέλιξη παρά τις δυσκολίες και τους αργούς ρυθμούς τους.
Η ελληνική πρόσκληση αφορά τη χορήγηση αδειών για τη συλλογή σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει οκτώ περιοχές, μεταξύ των οποίων τις ζώνες "Νότια της Κρήτης 1", "Νότια της Κρήτης 2" και "Νοτιοδυτικά της Κρήτης", με προβλεπόμενες σεισμικές έρευνες δύο και τριών διαστάσεων (2D και 3D).
Η ελληνική πλευρά στηρίζει τον σχεδιασμό της στον νόμο 4001/2011, ο οποίος προβλέπει τη χρήση της μέσης γραμμής ως σημείου αναφοράς για τον καθορισμό των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με τα γειτονικά κράτη.
Από την πλευρά της, η Λιβύη προβάλλει αξιώσεις που σε ορισμένα σημεία επικαλύπτονται με τις περιοχές τις οποίες εντάσσει η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό της. Οι διαφωνίες συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την προσέγγιση που υιοθετεί η Τρίπολη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και με τη θέση της απέναντι στην επήρεια των ελληνικών νησιών.
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι διεκδικήσεις στη Μεσόγειο
Το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης, καθώς αποτελεί τη βάση σημαντικού μέρους των θαλάσσιων αξιώσεων που προβάλλουν η Τουρκία και η Λιβύη. Η Αθήνα απορρίπτει τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις, υποστηρίζοντας ότι παραβλέπουν τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.
Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται, επομένως, στο ζήτημα των ερευνών υδρογονανθράκων, αλλά συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενεργειακή διάσταση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στις διπλωματικές ισορροπίες, καθώς η προοπτική αξιοποίησης κοιτασμάτων αυξάνει τη σημασία των περιοχών που διεκδικούνται από τις δύο πλευρές.

Νέα δεδομένα στην Ανατολική Λιβύη
Την ίδια ώρα, ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι πολιτικές εξελίξεις στην Ανατολική Λιβύη. Η ανακοίνωση της αποχώρησης του Αγκίλα Σάλεχ από την προεδρία της Βουλής, έπειτα από περίπου 12 χρόνια, και η αντικατάστασή του από πολιτικό που συνδέεται με το περιβάλλον του Σαντάμ Χαφτάρ δημιουργούν νέα δεδομένα.
Ο Σάλεχ είχε αντιταχθεί στο παρελθόν στην υπογραφή του τουρκολιβυκού μνημονίου και διατηρούσε διαύλους επικοινωνίας με την ελληνική πλευρά. Η αποχώρησή του επαναφέρει στο προσκήνιο το ερώτημα εάν θα υπάρξει αλλαγή στάσης στη λιβυκή Βουλή ως προς την πιθανή επικύρωση του μνημονίου.
Μια τέτοια εξέλιξη δεν θα άλλαζε αυτομάτως τα δεδομένα στις θαλάσσιες διεκδικήσεις, θα μπορούσε ωστόσο να προσδώσει διαφορετικό πολιτικό βάρος στη συμφωνία και να επηρεάσει τις μελλοντικές διαπραγματεύσεις.
Σε αυτό το σύνθετο περιβάλλον, η πορεία των ερευνών νότια της Κρήτης, οι αντιδράσεις της Τρίπολης και οι εσωτερικές ισορροπίες στη Λιβύη αποτελούν παράγοντες που αναμένεται να επηρεάσουν το επόμενο διάστημα τις ελληνολιβυκές σχέσεις.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

