Κατηγορηματική παραμένει η στάση της βρετανικής κυβέρνησης απέναντι στο ενδεχόμενο οριστικής επιστροφής των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα, καθώς το Λονδίνο ξεκαθαρίζει ότι δεν προτίθεται να προχωρήσει σε νομοθετική αλλαγή που θα επέτρεπε την επανένωσή τους στην Αθήνα.
Το ζήτημα επανήλθε στο προσκήνιο την Τρίτη (3/11), κατά τη διάρκεια συζήτησης στη Βουλή των Λόρδων, όπου εκπρόσωποι διαφορετικών πολιτικών παρατάξεων άσκησαν πιέσεις στην κυβέρνηση, ζητώντας να αρθούν τα νομικά εμπόδια που διατηρούν τα Γλυπτά στο Βρετανικό Μουσείο.
Η υφυπουργός Πολιτισμού, βαρόνη Τουάικρος, ξεκαθάρισε ότι δεν υπάρχει κυβερνητικός σχεδιασμός για την τροποποίηση του νόμου του 1963, παραπέμποντας στις συζητήσεις που διεξάγονται μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής πλευράς για την εξεύρεση μιας αμοιβαία αποδεκτής λύσης.
"Η κυβέρνηση δεν έχει σχέδια να αλλάξει τον νόμο ή να εισαγάγει νομοθεσία που θα επέτρεπε τη μόνιμη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Το νομικό εμπόδιο που κρατά τα Γλυπτά στο Λονδίνο
Η συζήτηση ξεκίνησε έπειτα από ερώτηση του ανεξάρτητου κόμη του Κλάνκαρτι, ο οποίος ζήτησε να μάθει εάν η κυβέρνηση έχει εξετάσει προτάσεις για την οριστική επιστροφή των Γλυπτών στην Ελλάδα.
Η απάντηση της Τουάικρος ήταν αρνητική, καθώς, όπως εξήγησε, δεν έχει πραγματοποιηθεί σχετική αξιολόγηση.
Στο επίκεντρο βρίσκεται ο νόμος περί Βρετανικού Μουσείου του 1963, ο οποίος περιορίζει τη δυνατότητα οριστικής απομάκρυνσης αντικειμένων από τις συλλογές του. Οι εξαιρέσεις αφορούν συγκεκριμένες κατηγορίες, όπως διπλά αντικείμενα ή εκθέματα που κρίνονται ακατάλληλα για διατήρηση, ενώ ειδικές νομοθετικές προβλέψεις επιτρέπουν την επιστροφή ορισμένων αντικειμένων που αφαιρέθηκαν κατά τη ναζιστική περίοδο και ανθρώπινων λειψάνων ηλικίας μικρότερης των 1.000 ετών.
Η βρετανική κυβέρνηση υποστηρίζει ότι το Μουσείο λειτουργεί ανεξάρτητα, ωστόσο οι αποφάσεις του πρέπει να κινούνται εντός του ισχύοντος νομοθετικού πλαισίου.
Στο τραπέζι ο δανεισμός – Το "αγκάθι" της κυριότητας
Παρά την άρνηση για νομοθετική παρέμβαση, οι επαφές μεταξύ του Βρετανικού Μουσείου και της ελληνικής πλευράς συνεχίζονται, με το ενδεχόμενο μιας συμφωνίας δανεισμού να παραμένει ανοιχτό.
Ο πρόεδρος του Μουσείου, Τζορτζ Όσμπορν, έχει προωθήσει την προοπτική μιας μακροχρόνιας συμφωνίας, στο πλαίσιο της οποίας τα Γλυπτά θα μπορούσαν να εκτεθούν στην Αθήνα, ενώ σημαντικές ελληνικές αρχαιότητες θα παρουσιάζονταν περιοδικά στη Βρετανία.
Ωστόσο, το μεγαλύτερο εμπόδιο εξακολουθεί να είναι το ιδιοκτησιακό καθεστώς των Γλυπτών.
Το Βρετανικό Μουσείο έχει καταστήσει σαφές ότι θα εξέταζε αίτημα δανεισμού υπό την προϋπόθεση της αναγνώρισης της κυριότητάς του και της παροχής δεσμευτικής εγγύησης για την επιστροφή τους.
Η συγκεκριμένη προϋπόθεση δεν γίνεται αποδεκτή από την Αθήνα, η οποία διεκδικεί την οριστική επανένωση των Γλυπτών και όχι μια προσωρινή παραχώρησή τους.
Η Ταπισερί της Μπαγιέ και η απάντηση που προκάλεσε αίσθηση
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στην Ταπισερί της Μπαγιέ, το ιστορικό γαλλικό έργο τέχνης που παραχωρήθηκε προσωρινά στη Βρετανία και παρουσιάζεται ως πιθανό πρότυπο συμφωνίας για τα Γλυπτά του Παρθενώνα.
Ο Φιλελεύθερος Δημοκράτης λόρδος Άντινγκτον ζήτησε να διευκρινιστεί εάν η κυβέρνηση θα προχωρούσε στις απαραίτητες νομοθετικές ενέργειες, εφόσον επιτυγχανόταν συμφωνία με την ελληνική πλευρά.
Η Τουάικρος απέφυγε να αναλάβει σχετική δέσμευση, επισημαίνοντας ότι δεν υπάρχει ακόμη συμφωνία και ότι το Βρετανικό Μουσείο καταβάλλει προσπάθειες να βρεθεί λύση εντός του υφιστάμενου πλαισίου.
Η συζήτηση πήρε ιδιαίτερη τροπή όταν ο ανεξάρτητος λόρδος Ρίκετς ζήτησε διαβεβαιώσεις ότι η Ταπισερί θα επιστραφεί στη Γαλλία μετά την ολοκλήρωση της έκθεσής της.
Η απάντηση της υφυπουργού ήταν απόλυτη: "Δεν υπάρχει καμία πρόθεση να κρατήσουμε την Ταπισερί της Μπαγιέ σε αυτή τη χώρα. Θα έπρεπε να περάσουν πάνω από το πτώμα μου".
Η τοποθέτηση ανέδειξε την αντίθεση ανάμεσα στις δύο υποθέσεις, καθώς η επιστροφή του γαλλικού έργου θεωρείται αυτονόητη από τη βρετανική κυβέρνηση, την ώρα που για τα Γλυπτά του Παρθενώνα εξακολουθεί να προκρίνεται η λύση της προσωρινής παραχώρησης.
"Αν η Γκερνίκα του Πικάσο είχε κοπεί σε κομμάτια"
Ένα από τα πιο χαρακτηριστικά επιχειρήματα υπέρ της επανένωσης των Γλυπτών διατύπωσε ο κόμης του Κλάνκαρτι, ο οποίος συνέκρινε τον διαμελισμό του γλυπτού διάκοσμου του Παρθενώνα με μια υποθετική διάσπαση της "Γκερνίκα" του Πικάσο.
Όπως ανέφερε, εάν ο εμβληματικός πίνακας είχε χωριστεί σε τμήματα και εκτίθετο σε διαφορετικά μουσεία, θα υπήρχαν έντονες αντιδράσεις με αίτημα την επανένωσή του.
"Δεν θα έπρεπε να αντιμετωπίσουμε με τον ίδιο τρόπο και το αριστούργημα του Φειδία;", διερωτήθηκε, ζητώντας μια περιορισμένη τροποποίηση του νόμου που θα έδινε στο Βρετανικό Μουσείο τη δυνατότητα να αποφασίσει για την οριστική επιστροφή.
Στο ίδιο μήκος κύματος κινήθηκε η Εργατική βαρόνη Τσακραμπάρτι, η οποία αμφισβήτησε τη λογική μιας συμφωνίας δανεισμού.
"Εάν κάποιος είχε αρπάξει ορισμένα από τα Κοσμήματα του Στέμματος, δεν νομίζω ότι θα ήμασταν τόσο ευχαριστημένοι με μια συμφωνία δανεισμού", σχολίασε.
Αντίθετα, ο Συντηρητικός υποκόμης Χέιλσαμ προειδοποίησε ότι η οριστική επιστροφή θα δημιουργούσε ένα "εξαιρετικά ατυχές προηγούμενο", δεδομένου ότι πολλά βρετανικά μουσεία φιλοξενούν αντικείμενα που αποκτήθηκαν στο εξωτερικό υπό αμφισβητούμενες συνθήκες.
"Υπάρχουν γυμνά σημεία στον Παρθενώνα" – Οι παρεμβάσεις υπέρ της Ελλάδας
Υπέρ της ελληνικής διεκδίκησης τοποθετήθηκε και η βαρόνη Τζόουνς του Μούλσκομπ, μέλος των Πρασίνων και πρώην αρχαιολόγος.
Η ίδια υπενθύμισε ότι η απόκτηση των Γλυπτών συνδέεται με την περίοδο της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας, επισημαίνοντας ότι αυτό ενισχύει τα επιχειρήματα υπέρ της επιστροφής τους.
"Έχω επισκεφθεί τον Παρθενώνα και υπάρχουν ορισμένα εμφανώς γυμνά σημεία, όπου θα έπρεπε να βρίσκονται τα Γλυπτά", ανέφερε χαρακτηριστικά.
Από την πλευρά της, η Φιλελεύθερη Δημοκράτισσα βαρόνη Χουσεΐν-Ετζέ υπενθύμισε ότι η Ελλάδα διεκδικεί εδώ και δεκαετίες την επιστροφή των Γλυπτών, έχοντας κατασκευάσει το Μουσείο της Ακρόπολης, το οποίο μπορεί να τα φιλοξενήσει κοντά στον αρχικό τους χώρο.
Παράλληλα, επισήμανε ότι το Βρετανικό Μουσείο διαθέτει μεγάλο αριθμό εκθεμάτων στις αποθήκες του, τα οποία θα μπορούσαν να παρουσιαστούν στο κοινό εφόσον τα Γλυπτά επέστρεφαν στην Ελλάδα.
Η αλλαγή στάσης του Άντι Μπέρναμ και το μήνυμα προς την Αθήνα
Η θέση της βρετανικής κυβέρνησης αποκτά πρόσθετη πολιτική σημασία λόγω της προηγούμενης στάσης του σημερινού πρωθυπουργού, Άντι Μπέρναμ, ο οποίος στο παρελθόν είχε ταχθεί υπέρ της επιστροφής των Γλυπτών χωρίς όρους και είχε στηρίξει πρωτοβουλία για την τροποποίηση του νόμου του 1963.
Μετά την ανάληψη της πρωθυπουργίας, ωστόσο, η κυβερνητική γραμμή παραμένει προσανατολισμένη στην αναζήτηση συμφωνίας μέσω του Βρετανικού Μουσείου, χωρίς δέσμευση για αλλαγή της νομοθεσίας.
Η βαρόνη Τουάικρος επανέλαβε ότι η Βρετανία διατηρεί ισχυρούς δεσμούς με την Ελλάδα, στηριγμένους σε κοινές αξίες και ιστορικές σχέσεις, υπογραμμίζοντας ότι η κυβέρνησή της αναγνωρίζει την ιδιαίτερη σημασία που έχει το ζήτημα για την ελληνική πλευρά.
Ωστόσο, παρά τις διακομματικές παρεμβάσεις υπέρ της επιστροφής, το Λονδίνο δεν εμφανίζεται διατεθειμένο να άρει το βασικό νομικό εμπόδιο.
Έτσι, η προοπτική οριστικής επανένωσης των Γλυπτών του Παρθενώνα παραμένει ανοιχτό διπλωματικό ζήτημα, με τη βρετανική πλευρά να επιμένει στο ενδεχόμενο δανεισμού και την Αθήνα να διεκδικεί την επιστροφή τους χωρίς αναγνώριση της κυριότητας του Βρετανικού Μουσείου.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr




