Σεραφείμ Φυντανίδης: Σε πρώτο πρόσωπο μέσα από το βιβλίο μου

Η μητέρα του, το προσωνύμιο «Σερ», ο Κίτσος Τεγόπουλος και η κουβέντα του «Apres moi, le deluge» (μετά από μένα, κατακλυσμός!), οι εκδότες, οι πολιτικοί και τα επιχειρηματικά συμφέροντα, οι φίλοι από τον χώρο της Τέχνης.

Το βιβλίο εκδόθηκε τον περασμένο Οκτώβριο και κάπου στα μέσα Νοεμβρίου, ο δημοσιογράφος Σεραφείμ Φυντανίδης, ο ιστορικός διευθυντής της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία», διάβαινε το κατώφλι του TheTOC.gr.

Ανταποκρινόμενος στην πρόσκληση για συνέντευξη -λίγες ημέρες πριν, είχε γίνει η «επίσημη» παρουσίαση- ο Φυντανίδης ερχόταν για να μοιραστεί την ιστορία του.

Η είδηση του θανάτου του, ανήμερα Χριστουγέννων, έφερε θλίψη. Ο βετεράνος «έφυγε», πρόλαβε ωστόσο, να γράψει το ρεπορτάζ της ζωής του. Σεραφείμ Φυντανίδης σε πρώτο πρόσωπο μέσα από το βιβλίο του.

Στον Κίτσο

Στα «31 Αξέχαστα Χρόνια» ο Σεραφείμ Φυντανίδης επιχείρησε να συνοψίσει την περιπέτεια του ως διευθυντής της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία». Και μέσα από αυτήν, ένα σημαντικό κομμάτι της ιστορίας του ελληνικού Τύπου από την εποχή της Μεταπολίτευσης. Και πριν από όλα, δυσκολίες, χαρές, κρίσιμες αποφάσεις, συναντήσεις, παραλειπόμενα συναντήσεων.

Η ερώτηση, γιατί ειδικά αυτά τα χρόνια, δεν χρειάστηκε να τεθεί σε εκείνη τη συνέντευξη. Η καταγραφή ήταν σαφής: «… Αυτή η 30χρονη περιπέτεια είναι ό,τι καλύτερο έζησα στη δημοσιογραφική μου πορεία. Με απέραντη ελευθερία και μακριά από επιχειρηματικά και άλλα συμφέροντα. Με πολύ κέφι, δημιουργία και … τραγούδι…».

Το βιβλίο ήταν / είναι αφιερωμένο στον Κίτσο Τεγόπουλο, εκδότη της εφημερίδας «Ελευθεροτυπία».

Σε 17 κεφάλαια

«Κοινώνησα τη δημοσιογραφία από τα δεκαεννιά μου χρόνια, όταν αν και ήμουν φοιτητής στην ΑΣΟΕΕ, με δέχτηκαν στο ‘Έθνος’… Το 1968 με προσέλαβε στην ‘Απογευματινή’ ο Αλέκος Φιλιππόπουλος. Με έκανε για εφτά χρόνια το δεξί του χέρι και μου έδωσε τριπλάσιο μισθό από ό,τι έπαιρνα στο ‘Εθνος’. Αργότερα, αφού πέρασα για οκτώ μήνες από τη διεύθυνση σύνταξης στην ‘Ακρόπολη’, βρέθηκα τον Απρίλιο του 1976 στη διεύθυνση της ‘Ελευθεροτυπίας’ και το 1987 και της ‘Κυριακάτικης Ε’ ως το 2007…»

Το βιβλίο είναι χωρισμένο σε 17 κεφάλαια, με τίτλους όπως «Δίκες με νόημα», «Η θύελλα Κοσκωτά», «Τρομονόμος και Κορυδαλλός».

Αρχίζει με τη «Γέννηση της Ελευθεροτυπίας» και καταλήγει με «Το τέλος του Κίτσου» (29 Νοεμβρίου 2006, σε ηλικία 86 ετών).

Εθνική Ελλάδος

Από τον Κωνσταντίνο Καραμανλή και τον Ανδρέα, τον Ηλία Ηλιού και τον Βαγγέλη Γιαννόπουλο, μέχρι τον Πούτιν και τον Φιντέλ Κάστρο. Από τον Μάνο Χατζιδάκι, την Αλίκη Βουγιουκλάκη και τη Τζένη Καρέζη μέχρι τον Διονύση Σαββόπουλο. Όπως γράφει ο Φυντανίδης «Θα μάθετε πολλά, θα θυμώσετε, αλλά και θα γελάσετε πολύ».

Κωνσταντίνος Καραμανλής

«… Του είχε πει ο Μάνος Χατζιδάκις, ότι τον θυμόταν στη διάρκεια της Κατοχής να τρώει τα μεσημέρια στου «Απότσου» με μια πανέμορφη Πολωνορουμάνα, που έμενε στο Παγκράτι και λεγόταν Λιλή Μακ. ‘Εμείς, κύριε πρόεδρε, με τον Τσαρούχη, τον Κουν και τον Γκάτσο, πίναμε ούζα απέναντι σας και σας καμαρώναμε καθώς ήσασταν πολύ ωραίο ζευγάρι. Αλλά ένα μεσημέρι σας είδαμε να μαλώνετε και να φεύγετε συγχυσμένος’.

Ενοχλήθηκε ο Καραμανλής. ‘Εγώ δεν ξέρω καμιά Λιλή Μακ. Τι είναι αυτά που λες;’

Αργότερα, μας είπε ο Χατζιδάκις: ‘Θέλω να γράψω ένα βιβλίο με τίτλο ‘Η Λιλή Μακ δεν υπήρξε ποτέ. Αλλά υπήρξε’.

Όταν το έγραψα αυτό στην εφημερίδα, ο Νίνος Μικελίδης μου έφερε μία φωτογραφία. Όντως, η Λιλή Μακ είχε παίξει έναν μικρό ρόλο στην ταινία ‘Η βίλα με τα νούφαρα’ που είχε γυριστεί επί Κατοχής. Άρα, η Λιλή Μακ πράγματι υπήρξε. Ο Καραμανλής όμως προστάτευε αυστηρά την ιδιωτική του ζωή και δεν συμπαθούσε καθόλου τις φήμες και τα κουτσομπολιά.

Ο ίδιος πάντως σε έναν ρόλο δεν διακρίθηκε ποτέ: Του αντιπολιτευόμενου. Ποτέ δεν κάθησε στα έδρανα της αντιπολίτευσης. Έδρασε μόνο ως πρωθυπουργός και ως Πρόεδρος της Δημοκρατίας. Όταν έχασε τις εκλογές το 1963 από την Ένωση Κέντρου του Γεωργίου Παπανδρέου, έφυγε στο Παρίσι με το όνομα μάλιστα Τριανταφυλλίδης…»

Ανδρέας Παπανδρέου

«… Ένα άλλο που θυμάμαι από τον Ανδρέα Παπανδρέου ήταν η ειλικρίνεια που τον χαρακτήριζε σε κάποιες περιπτώσεις. Όταν βρεθήκαμε στο Λονδίνο, τον Νοέμβριο του 1981, για τη Σύνοδο Κορυφής της ΕΟΚ, η εκεί πρεσβεία μας οργάνωσε μία βραδιά για τον Οδυσσέα Ελύτη, που μόλις είχε τιμηθεί με το Νόμπελ Λογοτεχνίας. Ήρθε και ο Ανδρέας.

Σε μία στιγμή, ο απεσταλμένος της ΕΡΤ ρώτησε τον Ανδρέα, μπροστά στην τηλεοπτική κάμερα, παρόντος του Ελύτη, αν διαβάζει ποίηση. Η απάντηση ήταν αυτή που δεν περιμέναμε: ‘Όχι, δεν διαβάζω ποίηση. Αυτή ήταν μία προτίμηση του πατέρα μου. Εγώ διαβάζω οικονομικά και πολιτικά βιβλία και κάπου - κάπου κανένα ‘Βίπερ’ για να ξεχνιέμαι’. Ο Ελύτης έμεινε κάγκελο, αλλά εκτίμησε την ειλικρίνεια του αρχηγού του ΠΑΣΟΚ…»

Μάνος Χατζιδάκις

«…Ειδικά με τον Μάνο Χατζιδάκι αναπτύξαμε μια πολύ στενή φιλία. Κάποτε μου ζήτησε να συναντηθούμε τον Τεγόπουλο για να του πει ότι ήθελε να βγάλει ένα περιοδικό. Συναντηθήκαμε ένα βράδυ οι τρεις μας σε ένα μπαρ στο Παγκράτι.

Ποια ήταν η ιδέα του: Ένα πρωτότυπο περιοδικό, σε πολύ φτηνό χαρτί, χωρίς χρώματα, αλλά με ανατρεπτικό περιεχόμενο. ‘Θα βάλω τον Κωνσταντίνο Καραμανλή να μιλάει για ποίηση και ποδόσφαιρο και τον ποδοσφαιριστή Δημήτρη Σαραβάκο για πολιτική και τέχνη’.

Γέλασε ο Κίτσος. ‘Σύμφωνοι’ του είπε. ‘Και θα πάρεις ό,τι μισθό ζητήσεις, αλλά με έναν όρο: Όταν θα βαρεθείς να κάνεις αυτή τη δουλειά, θα έρχεσαι επί τρία χρόνια στο γραφείο, θα πίνεις καφέ, θα καπνίζεις, δεν θα δουλεύεις, αλλά θα κλείνεις ένα πεντάωρο’.

‘Τι είναι αυτά που λες, βρε Κίτσο;’

‘Σε ξέρω καλά. Βαριέσαι εύκολα και τα παρατάς. Αλλά εγώ θέλω να σε βλέπω κάθε μέρα!’

Φυσικά χάλασε η συμφωνία, όμως παρέμεινε η φιλία…

… Μια άλλη μέρα, με πήρε τηλέφωνο και μου είπε να πάμε το βράδυ στο ‘Μπαλτάζαρ’ με τη σύζυγο μου για να φάμε και να τα πούμε. Ήρθε ως συνήθως καθυστερημένος, αλλά ήταν πολύ ευδιάθετος. ‘Είμαι πολύ χαγούμενος’ μας είπε (όπως ξέρετε, το ‘ρ’ δεν μπορούσε να το προφέρει). ‘Γιατί, Μάνο;’ ‘Γιατί βγήκα ωγαίο τάφο για να με θάψετε’.

‘Τι είναι αυτά που λες;’

‘Κοιτάξτε. Εγώ έχω τελειώσει. Είμαι πολύ άγωστος. Αλλά και τι να κάνω σε αυτή τη ζωή; Πέθανε ο Κουν, πέθανε ο Γκάτσος, πέθανε ο Τσαγούχης. Εκτός του ότι μας κυβεγνάει και το ΠΑΣΟΚ’

‘Πάλι Νέα Δημοκρατία ψήφισες στις εκλογές;’

‘Ναι, γιατί είναι το μόνο κόμμα που μου επιτρέπει να το βγίζω’.

Επίλογος

«… Μολονότι έχω σπουδάσει οικονομικές επιστήμες, δεν ήμουν ποτέ «homo economicus». Ζούσα μόνο από τον μισθό μου και χωρίς μαύρα. Μου αρέσει πολύ η ποίηση -ξέρω απ’ έξω πάνω από 100 ποιήματα, κυρίως Καβάφη, Ελύτη, Σεφέρη, Παλαμά, Ρίτσο, Καρυωτάκη- διάβασα πολλή λογοτεχνία, ιστορία και γλωσσολογία. Λατρεύω, επίσης, τη μουσική (ξέρω απ’ έξω πάνω από 1.000 τραγούδια) και στα 50 μου κάθισα να μάθω να παίζω κιθάρα.

Κάποτε, μου κόλλησαν το παρατσούκλι ‘Σερ’, προφανώς γιατί λέγομαι Σεραφείμ. Η μακαρίτισσα η μητέρα μου η κυρά - Κούλα, καθότι Κωνσταντινουπολίτισσα, ήξερε κάμποσα τούρκικα και, όταν με μάλωνε χαϊδευτικά, με φώναζε ‘σερσερί’, δηλαδή βλάκα. Έτσι, από βλάκας κατάντησα Σερ.

Δεν ζήτησα ποτέ τίποτα από τους πολιτικούς. Τις δύο μου κόρες δεν τις διόρισα σε καμιά δημόσια υπηρεσία. Αλλά σε όλα αυτά με βοήθησε πολύ ο Κίτσος, ο οποίος δεν είχε επιχειρηματικά συμφέροντα. Ούτε δημόσια έργα έκανε, ούτε αμυντικές προμήθειες. Μόνο εκδόσεις. Τον αγάπησα πολύ και τον ευχαριστώ για όσα πέρασα κοντά του επί 30 χρόνια. Αλλά να προσθέσω και ένα μικρό παράπονο. Πάντα μου έλεγε: ‘Αυτά τα λεφτά θα τα παίρνεις όσο ζεις’. Όμως, όταν έφυγε από τη ζωή, έφυγε και η υπόσχεση του. Τα έχασα όλα. Ούτε διαθήκη άφησε, καθώς, απογοητευμένος όπως ήταν, έλεγε «Apres moi, le deluge» (μετά από μένα, κατακλυσμός!).

Στις μέρες μας δεν υπάρχουν εκδότες σαν τον Τεγόπουλο, τη Βλάχου, τον Μπότση, τον Βελίδη, τον Αθανασιάδη, τον Λαμπράκη, που μόνο με εκδόσεις ασχολούνταν.

Τώρα, στον χώρο των ΜΜΕ έχουν εισβάλλει κυρίως επιχειρηματίες που θέλουν να έχουν μοχλούς πίεσης και ασπίδες άμυνας για τις δουλειές τους. Στους νέους δημοσιογράφους πέφτει η ευθύνη να ανατρέψουν –ή, έστω, να περιορίσουν αυτό το φαινόμενο. Και τους εύχομαι να περάσουν κι εκείνοι κάμποσα αξέχαστα χρόνια».

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr