Ένα γιαούρτι με γεύση φρούτων, έτοιμη γκρανόλα και ένα ποτήρι έτοιμου χυμού μπορεί να μοιάζει με ένα θρεπτικό και υγιεινό ξεκίνημα της ημέρας. Ωστόσο, αν όλα αυτά τα προϊόντα είναι υπερεπεξεργασμένα, αυξάνουν σημαντικά τον κίνδυνο σοβαρών καρδιαγγειακών προβλημάτων.
Αυτό προκύπτει από πρόσφατη μελέτη που δημοσιεύθηκε στο European Heart Journal, σύμφωνα με την οποία όσοι κατανάλωναν τις μεγαλύτερες ποσότητες συντηρητικών- που συχνά προστίθενται στα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα (Ultra-Processed Foods – UPFs) για να παρατείνεται η διάρκεια ζωής τους- εμφάνιζαν κατά 29% αυξημένο κίνδυνο υπέρτασης και έως 22% μεγαλύτερο κίνδυνο εμφράγματος ή εγκεφαλικού επεισοδίου, σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν τις μικρότερες ποσότητες, όπως μεταδίδει η Telegraph.
Οι επιστήμονες εκτιμούν ότι τα συντηρητικά ενδέχεται να προκαλούν οξειδωτικό στρες, μια διαδικασία που φθείρει τα κύτταρα και ανοίγει τον δρόμο για καρδιαγγειακές παθήσεις. Το εύρημα αυτό έρχεται να προστεθεί σε άλλη μελέτη, η οποία έδειξε ότι άτομα που κατανάλωναν εννέα μερίδες υπερεπεξεργασμένων τροφίμων ημερησίως είχαν κατά 67% υψηλότερο κίνδυνο εμφράγματος, εγκεφαλικού ή θανάτου από στεφανιαία νόσο, σε σύγκριση με όσους κατανάλωναν μόλις μία μερίδα, ακόμη και χωρίς αυξημένη πρόσληψη θερμίδων.
"Πιστεύω ότι δύο βασικοί μηχανισμοί ευθύνονται γι’ αυτό", αναφέρει ο Αμίρ Χαϊντάρ, γιατρός και ειδικευόμενος καρδιολογίας στο Πανεπιστήμιο του Τέξας, ο οποίος ηγήθηκε της σχετικής έρευνας. "Ο πρώτος είναι το σπλαχνικό λίπος, δηλαδή το λίπος που αποθηκεύεται γύρω από τα όργανα, και ο δεύτερος είναι η φλεγμονή. Και τα δύο σχετίζονται με την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων και με δυσμενέστερα καρδιαγγειακά αποτελέσματα".
Έξι απλές αλλαγές για λιγότερα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα και καλύτερη καρδιαγγειακή υγεία
Αντικαταστήστε τις έτοιμες σάλτσες με απλή ντομάτα
Οι έτοιμες σάλτσες του εμπορίου είναι συχνά υπερεπεξεργασμένες, καθώς περιέχουν πρόσθετα όπως τεχνητά αρώματα καπνού και συντηρητικά. Το νιτρώδες νάτριο (E250), για παράδειγμα, που συναντάται σε ορισμένες σάλτσες, έχει συσχετιστεί με αυξημένη αρτηριακή πίεση.
Παράλληλα, πολλά από αυτά τα προϊόντα έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και κορεσμένα λιπαρά· οι χειρότερες επιλογές μπορεί να καλύπτουν έως και το ένα πέμπτο της ημερήσιας πρόσληψης αλατιού και το ένα τέταρτο του ανώτατου ορίου κορεσμένων λιπαρών.
Αντικαταστήστε το ζαμπόν με φιλέτο κοτόπουλου
Σε αντίθεση με τα μη επεξεργασμένα κομμάτια κρέατος, αυτά τα προϊόντα υφίστανται πρόσθετη επεξεργασία, όπως παλαίωση ή κάπνισμα, και περιέχουν πρόσθετα συστατικά, όπως σταθεροποιητές. Το ζαμπόν συχνά περιέχει νιτρώδες νάτριο (E250), το οποίο η μελέτη του European Heart Journal συνέδεσε με την υπέρταση.
Έρευνες έχουν συνδέσει τα επεξεργασμένα κρέατα με αυξημένο κίνδυνο καρδιαγγειακών παθήσεων, κυρίως λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε αλάτι και κορεσμένα λιπαρά. Παράλληλα, είναι γνωστό ότι αυξάνουν και τον κίνδυνο καρκίνου του παχέος εντέρου.
Αντικαταστήστε το γιαούρτι με γεύση με σκέτο γιαούρτι και φρούτα
Ιδιαίτερη ανησυχία προκαλούν οι γαλακτωματοποιητές, που χρησιμοποιούνται για να μη διαχωρίζεται το γιαούρτι. Οι επιστήμονες θεωρούν ότι ενδέχεται να επηρεάζουν τη βλέννα που προστατεύει το έντερο, αποδυναμώνοντας τον εντερικό φραγμό. Επιπλέον, τα αρωματισμένα γιαούρτια περιέχουν συχνά μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, η οποία βλάπτει την καρδιά.
Η πιο απλή επιλογή, σύμφωνα με την ίδια, είναι το ελληνικό ή φυσικό γιαούρτι χωρίς πρόσθετα σάκχαρα και αρώματα. Συνιστά επίσης προσοχή στις ετικέτες, καθώς προϊόντα που διαφημίζονται ως "φυσικά" μπορεί να περιέχουν ζάχαρη.
Αντικαταστήστε τα πατατάκια και τις μπάρες σνακ με φρούτα, ξηρούς καρπούς και ελιές
Τα υπερεπεξεργασμένα τρόφιμα συχνά εισχωρούν στη διατροφή μας μέσα από τα αγαπημένα μας σνακ. Τα πατατάκια, για παράδειγμα, έχουν συνήθως υψηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και περιέχουν γλυκαντικά και ενισχυτικά γεύσης, γεγονός που τα καθιστά εύκολα στην υπερκατανάλωση και επιβαρυντικά για την καρδιά. Ορισμένα περιέχουν επίσης εκχύλισμα δεντρολίβανου (E392), το οποίο έχει συσχετιστεί με αυξημένη αρτηριακή πίεση.
Οι μπάρες δημητριακών ή πρωτεΐνης περιέχουν συχνά μεγάλες ποσότητες ζάχαρης, γλυκαντικών και γαλακτωματοποιητών. Οι ξηροί καρποί και οι σπόροι, αντίθετα, είναι από τις τροφές που λείπουν περισσότερο από τη σύγχρονη διατροφή, παρότι είναι εξαιρετικά ωφέλιμοι για την καρδιά.
Αντικαταστήστε τα δημητριακά πρωινού με βρώμη
Πολλά δημητριακά πρωινού περιέχουν γλυκαντικά, γαλακτωματοποιητές και τεχνητά αρώματα που τα καθιστούν υπερεπεξεργασμένα. Ακόμη και προϊόντα που θεωρούνται "υγιεινά", όπως ορισμένες γκρανόλες, μπορεί να περιέχουν τέτοια πρόσθετα. Οι νιφάδες βρώμης θεωρούνται λιγότερο επεξεργασμένες.
Αντικαταστήστε το λευκό ψωμί του εμπορίου με ψωμί με σπόρους ή γλυκοπατάτα
Το συσκευασμένο ψωμί του εμπορίου είναι συχνά υπερεπεξεργασμένο και μπορεί να περιέχει έως και 19 συστατικά, παρότι ένα παραδοσιακό ψωμί χρειάζεται μόλις τέσσερα: αλεύρι, νερό, αλάτι και μαγιά. Ορισμένα ψωμιά περιέχουν ασκορβικό οξύ (E300), συντηρητικό που έχει συσχετιστεί με υπέρταση και καρδιαγγειακά προβλήματα. Ωστόσο, το βασικό πρόβλημα είναι ότι αποτελούν πηγή επεξεργασμένων υδατανθράκων, οι οποίοι αυξάνουν τον κίνδυνο καρδιοπάθειας και υψηλής πίεσης.