Η χοληστερίνη αποτελεί απαραίτητο συστατικό του οργανισμού, καθώς συμμετέχει στη λειτουργία των κυττάρων και στην παραγωγή ορισμένων ορμονών. Όταν, όμως, τα επίπεδά της στο αίμα διαταράσσονται, μπορεί να συμβάλει στην ανάπτυξη αθηροσκλήρωσης και να αυξήσει τον κίνδυνο καρδιαγγειακών νοσημάτων.
Στις εξετάσεις αίματος συναντάμε συνήθως δύο βασικές μορφές λιποπρωτεϊνών που
μεταφέρουν χοληστερόλη: την LDL, που συχνά αποκαλείται "κακή" χοληστερόλη, και την HDL, γνωστή ως "καλή" χοληστερόλη. Οι δύο αυτές μορφές δεν έχουν την ίδια λειτουργία και η κατανόηση της διαφοράς τους είναι σημαντική για την αξιολόγηση της καρδιαγγειακής υγείας.
Η HDL, ή λιποπρωτεΐνη υψηλής πυκνότητας, συμμετέχει στη μεταφορά της χοληστερόλης από τους περιφερικούς ιστούς και τα αγγεία προς το ήπαρ, όπου μπορεί να υποστεί επεξεργασία και να απομακρυνθεί από τον οργανισμό. Τα υψηλότερα επίπεδα HDL έχουν συσχετιστεί με χαμηλότερο κίνδυνο καρδιαγγειακής νόσου.
Ωστόσο, το γεγονός ότι τα άτομα με υψηλότερη HDL εμφανίζουν συχνά μικρότερο καρδιαγγειακό κίνδυνο δεν σημαίνει ότι η τεχνητή αύξηση της HDL οδηγεί από μόνη της σε προστασία της καρδιάς. Παρότι ορισμένα φάρμακα μπορούσαν να αυξήσουν τις τιμές της, η αύξηση αυτή δεν συνοδευόταν απαραίτητα από αντίστοιχη μείωση των καρδιαγγειακών επεισοδίων. Συνεπώς, το ενδιαφέρον θα πρέπει να επικεντρώνεται και στη συνολική μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Πώς θα αυξήσουμε τις τιμές
Η σωματική δραστηριότητα αποτελεί έναν από τους παράγοντες του τρόπου ζωής που μπορούν να επηρεάσουν θετικά το λιπιδαιμικό προφίλ. Η συστηματική αερόβια άσκηση, όπως το γρήγορο περπάτημα, το τρέξιμο, η ποδηλασία ή η κολύμβηση, μπορεί να συμβάλει στην αύξηση της HDL. Ακόμη και όταν η άσκηση δεν είναι υψηλής έντασης, η συστηματική αύξηση της σωματικής δραστηριότητας είναι σημαντική για τη συνολική καρδιαγγειακή υγεία.
Η διατήρηση ενός υγιούς σωματικού βάρους αποτελεί επίσης σημαντικό παράγοντα. Ακόμη και μια μέτρια απώλεια βάρους μπορεί να βελτιώσει το μεταβολικό προφίλ και να επηρεάσει θετικά την HDL, ενώ παράλληλα μπορεί να συμβάλει στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και στη βελτίωση του ελέγχου του σακχάρου.
Ένας ακόμη σημαντικός παράγοντας είναι το κάπνισμα. Η διακοπή του μπορεί να βελτιώσει την HDL, αλλά κυρίως έχει ευρύτερα και σημαντικά οφέλη για το καρδιαγγειακό σύστημα. Η αποφυγή του καπνίσματος αποτελεί μία από τις ουσιαστικότερες παρεμβάσεις για τη μείωση του καρδιαγγειακού κινδύνου.
Δεν αρκεί μόνο η HDL
Η αξιολόγηση της καρδιαγγειακής υγείας δεν μπορεί να βασιστεί αποκλειστικά στην HDL. Η LDL χοληστερόλη, τα τριγλυκερίδια, η αρτηριακή πίεση, το σάκχαρο, το σωματικό βάρος, το κάπνισμα, η φυσική δραστηριότητα και το ατομικό και οικογενειακό ιστορικό συνθέτουν συνολικά το προφίλ καρδιαγγειακού κινδύνου.
Για τον λόγο αυτό, ο στόχος δεν είναι απλώς να αυξηθεί η "καλή" χοληστερόλη, αλλά να βελτιωθεί συνολικά το λιπιδαιμικό και μεταβολικό προφίλ και να περιοριστούν οι παράγοντες που επιβαρύνουν την καρδιά και τα αγγεία.