Πέντε μεγάλα ζητήματα αναμένεται να καθορίσουν τον νέο σχεδιασμό του NATO απέναντι στη Ρωσία. Οι 32 χώρες της Συμμαχίας ξεκινούν συζητήσεις για τις δυνάμεις, τα οπλικά συστήματα και τις επιχειρησιακές δυνατότητες που πρέπει να διαθέτουν έως το 2029, όπως αναφέρει το Politico.
Σύμφωνα με το Politico, οι συνομιλίες γίνονται καθώς μεγαλώνει ο φόβος για μια μελλοντική σύγκρουση με τη Ρωσία. Την ίδια ώρα, η κυβέρνηση Τραμπ εξετάζει σημαντική μείωση της αμερικανικής στρατιωτικής παρουσίας στην Ευρώπη. Οι διαπραγματεύσεις θα δοκιμάσουν την προθυμία των κρατών-μελών να αυξήσουν τις αμυντικές δαπάνες και την ικανότητα της Ευρώπης να καλύψει τα κενά που θα αφήσουν οι ΗΠΑ. Θα φανεί επίσης αν η Συμμαχία θα προσαρμόσει το δόγμα της στις τεχνολογικές αλλαγές που φέρνει ο πόλεμος στην Ουκρανία.
Διαβάστε Επίσης
Η διαδικασία εντάσσεται στον Μηχανισμό Αμυντικού Σχεδιασμού του ΝΑΤΟ (NATO Defence Planning Process – NDPP), που ορίζει τις απαιτούμενες στρατιωτικές δυνατότητες και τις υποχρεώσεις των κρατών-μελών. Πρώτο βήμα είναι η πολιτική κατεύθυνση που θα θέσει τους νέους στόχους. Ο Γάλλος ναύαρχος Πιερ Βαντιέ, ανώτατος συμμαχικός διοικητής Μετασχηματισμού του ΝΑΤΟ, χαρακτήρισε τον νέο κύκλο ουσιαστικό μετασχηματισμό και όχι απλή επανάληψη των υφιστάμενων σχεδίων.
1. Πόσο φιλόδοξος θα είναι ο νέος στρατιωτικός σχεδιασμός του ΝΑΤΟ
Το πρώτο ερώτημα αφορά το μέγεθος των δυνάμεων που θα δεσμευτούν για την άμυνα της Συμμαχίας. Μέχρι σήμερα, εκτός από τις δυνάμεις για μεγάλες επιχειρήσεις, οι σύμμαχοι διατηρούν 18 επιπλέον ταξιαρχίες των 5.000 στρατιωτών περίπου. Προορίζονταν για μικρότερες αποστολές διαχείρισης κρίσεων εκτός επικράτειας του ΝΑΤΟ, όπως στο Αφγανιστάν και στο Κόσοβο. Η αμερικανική πίεση για μεταφορά μεγαλύτερου βάρους στους Ευρωπαίους μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό ή ακόμη και κατάργηση αυτών των προβλέψεων.
Στο τραπέζι βρίσκεται και η επιτάχυνση του ίδιου του σχεδιασμού, ώστε να ακολουθεί ταχύτερα τις εξελίξεις στο πεδίο της μάχης, από την τεχνητή νοημοσύνη έως τα επίγεια ρομποτικά συστήματα. Θα εξεταστεί επίσης η υποστήριξη των πυρηνικών δυνάμεων της Συμμαχίας, όπως του Ηνωμένου Βασιλείου και των ΗΠΑ, με συμβατικές δυνάμεις, αεροσκάφη και άλλα μέσα.
2. Πώς θα καλυφθεί το κενό από μια πιθανή αποχώρηση αμερικανικών δυνάμεων
Το δεύτερο και πιο δύσκολο ζήτημα είναι ποιες δυνατότητες θα χρειαστεί να αναπτύξουν οι Ευρωπαίοι, αν μειωθεί η αμερικανική παρουσία. Το Πεντάγωνο αναμένεται να ολοκληρώσει τον επανέλεγχο των δυνάμεών του στην Ευρώπη τον Δεκέμβριο, την ώρα που θα βρίσκονται σε εξέλιξη οι διαπραγματεύσεις του ΝΑΤΟ. Υπάρχει έτσι ανησυχία για καθυστερήσεις ή για προσαρμογές σε νέες αποφάσεις της Ουάσιγκτον.
Οι σύμμαχοι φοβούνται κυρίως την απόσυρση μέσων που δύσκολα αντικαθίστανται. Πρόκειται για τα βαρέα μεταγωγικά και τα αεροσκάφη εναέριου ανεφοδιασμού, τους πυραύλους μεγάλου βεληνεκούς και τα συστήματα πληροφοριών, επιτήρησης και αναγνώρισης. Η αλλαγή ανατρέπει μια βασική παραδοχή: ότι οι ΗΠΑ θα κάλυπταν το έλλειμμα όταν οι Ευρωπαίοι δεν είχαν όλα τα μέσα. Ο Καμίλ Γκραν, επικεφαλής της ευρωπαϊκής ένωσης αμυντικών βιομηχανιών ASD και πρώην ανώτατο στέλεχος του ΝΑΤΟ, επισημαίνει ότι κάτι τέτοιο δεν μπορεί πλέον να θεωρείται δεδομένο.
Μία από τις προτάσεις που συζητούνται είναι να τεθούν στόχοι επιχειρησιακού αποτελέσματος αντί για συγκεκριμένα οπλικά συστήματα. Για παράδειγμα, ο στόχος θα ήταν η δυνατότητα εξουδετέρωσης ρωσικών κέντρων διοίκησης και όχι η προμήθεια ενός συγκεκριμένου τύπου πυραύλου. Έτσι οι ευρωπαϊκές χώρες θα αποκτούσαν ευελιξία και θα μπορούσαν να στραφούν σε φθηνότερες λύσεις από τους αμερικανικούς πυραύλους κρουζ Tomahawk.
3. Οι διαφορετικές απειλές και οι γεωγραφικές διαφωνίες στο εσωτερικό της Συμμαχίας
Η μεγαλύτερη έμφαση στη Ρωσία ίσως προκαλέσει αντιδράσεις από χώρες που θεωρούν ότι οι απειλές στη νότια και νοτιοανατολική πτέρυγα δεν παίρνουν αρκετή προσοχή. Επισήμως, το ΝΑΤΟ ακολουθεί προσέγγιση ασφάλειας 360 μοιρών. Στην πράξη, το επίκεντρο μετατοπίστηκε προς την ανατολική Ευρώπη μετά τη ρωσική εισβολή στην Ουκρανία το 2022, ενώ τον τελευταίο χρόνο ενισχύθηκε και η έμφαση στην Αρκτική, με τη δημιουργία σχετικής αποστολής.
Ορισμένοι σύμμαχοι ζητούν πλέον περισσότερη προσοχή στον νότο. Επισημαίνουν την παρουσία Ρώσων μισθοφόρων στη Λιβύη, τον κίνδυνο εργαλειοποίησης των μεταναστευτικών ροών και την αυξημένη δραστηριότητα υποβρυχίων. Προστίθενται οι επιθέσεις με drones σε πλοία στη Μαύρη Θάλασσα, κοντά στις ακτές της Ρουμανίας και της Βουλγαρίας. Οι διαφορετικές προτεραιότητες μπορεί να δυσκολέψουν τη συμφωνία για την κατανομή των πόρων. Διπλωμάτης του ΝΑΤΟ δήλωσε στο Politico ότι κατά μία άποψη η Συμμαχία δίνει υπερβολική έμφαση στον βορρά και πρέπει να επανεξετάσει τις ισορροπίες της.
4. Περισσότερα drones ή περισσότερα άρματα μάχης
Ο πόλεμος στην Ουκρανία ανέδειξε τον ρόλο των μη επανδρωμένων συστημάτων και άνοιξε μια δύσκολη συζήτηση για το οπλοστάσιο του ΝΑΤΟ. Το δίλημμα είναι αν θα επενδυθούν περισσότερα σε drones και αυτόνομα συστήματα ή αν θα ενισχυθούν παράλληλα τα παραδοσιακά μέσα, όπως τα άρματα μάχης και το πυροβολικό.
Αρκετές ευρωπαϊκές χώρες έχουν ήδη ανακοινώσει σχέδια. Το Ηνωμένο Βασίλειο προωθεί έναν υβριδικό στόλο με αυτόνομα υποβρύχια οχήματα και η Γαλλία έχει προβλέψει περίπου 8,4 δισ. ευρώ για drones και περιφερόμενα πυρομαχικά. Η Γερμανία σχεδιάζει το πρώτο εξειδικευμένο σύνταγμα drones το 2027. Ρόλο παίζει και η δυσκολία στρατολόγησης, καθώς οι γηράσκουσες κοινωνίες και οι ελλείψεις προσωπικού αυξάνουν το ενδιαφέρον για συστήματα με μικρότερη ανθρώπινη συμμετοχή.
Η πρόκληση είναι και η παραγωγή σε μεγάλη κλίμακα χωρίς να εκτροχιαστούν οι αμυντικοί προϋπολογισμοί. Ο Βαντιέ ανέφερε ότι η Ρωσία παράγει περίπου 9 εκατομμύρια drones τον χρόνο, κάτι που απαιτεί ριζική προσπάθεια από τη Συμμαχία. Εξετάζονται και μοντέλα συνεχούς αναβάθμισης του εξοπλισμού, ώστε τα οπλικά συστήματα να μην παλιώνουν γρήγορα.
5. Τα διδάγματα από την Ουκρανία και τα όρια της μεταφοράς τους στο ΝΑΤΟ
Η πέμπτη συζήτηση αφορά το πώς θα αξιοποιήσει η Συμμαχία την πολεμική εμπειρία της Ουκρανίας. Η χώρα έχει αναπτύξει σημαντικές δυνατότητες σε drones αέρος, ξηράς και θάλασσας, στην αεράμυνα, στους πυραύλους και στη διαχείριση δεδομένων στο πεδίο της μάχης. Χαρακτηριστικό παράδειγμα είναι το ουκρανικό σύστημα Delta, που υποστηρίζει την επιχειρησιακή εικόνα και τον συντονισμό των δυνάμεων. Αρκετά κράτη-μέλη θέλουν στενότερη στρατιωτική και βιομηχανική συνεργασία με το Κίεβο, για να επιταχυνθεί η ανάπτυξη νέων συστημάτων.
Υπάρχει όμως επιφύλαξη, γιατί ο πόλεμος στην Ουκρανία δεν ταυτίζεται με τον τρόπο που σχεδιάζει το ΝΑΤΟ να διεξαγάγει μια μεγάλης κλίμακας σύγκρουση. Το συμμαχικό δόγμα δίνει έμφαση στην ταχεία κίνηση δυνάμεων, στην αεροπορική υπεροχή και στα πλήγματα ακριβείας από απόσταση. Ο ανώτατος στρατιωτικός διοικητής του ΝΑΤΟ, ο Αμερικανός στρατηγός Άλεξους Γκρίνκεβιτς, δήλωσε πρόσφατα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ότι η Συμμαχία πρέπει να αντλήσει τα διδάγματα της σύγκρουσης, αλλά δεν θέλει να πολεμήσει με τον ίδιο τρόπο. Στόχος είναι να ενσωματωθούν οι τεχνολογικές και επιχειρησιακές καινοτομίες της Ουκρανίας, χωρίς να μεταφερθεί αυτούσιο κάθε στοιχείο του πολέμου.
Το μεγάλο στοίχημα του ΝΑΤΟ έως το 2029
Οι πέντε διαπραγματεύσεις δείχνουν το εύρος της αλλαγής που πρέπει να διαχειριστεί η Συμμαχία. Εκτείνονται από το μέγεθος των δυνάμεων και την κάλυψη των αμερικανικών κενών έως την επιλογή τεχνολογιών, την κατανομή των πόρων και την ισορροπία ανάμεσα στις γεωγραφικές απειλές. Το αποτέλεσμα θα εξαρτηθεί από το αν τα 32 κράτη-μέλη θα συμφωνήσουν όχι μόνο στους στόχους, αλλά και στο ποιος θα τους χρηματοδοτήσει και θα τους υλοποιήσει.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Ουκρανία: Ιστορική πρώτη διάσωση τραυματία με drone - Τον σηκώνει από ναρκοπέδιο και τον μεταφέρει μακριά [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x348/0,1,608,342/crop/both/32/32b79fca90aa4c99bd08001e46aea8c5.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Χίος: Διαμαρτυρία για το αιφνιδιαστικό τετράμηνο κλείσιμο του αεροδρομίου - Συμμετείχαν χιλιάδες πολίτες [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x358/0,11,608,352/crop/both/99/99625b7f512148f395549c40355d5147.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ουκρανία: Ιστορική πρώτη διάσωση τραυματία με drone - Τον σηκώνει από ναρκοπέδιο και τον μεταφέρει μακριά [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x348/0,1,608,342/crop/both/32/32b79fca90aa4c99bd08001e46aea8c5.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Παλινωδία από τον Τραμπ: Απέλυσε και τη Ζακαράια μετά από μόλις 5 μέρες - "Ίσως τελικά να μην της ταιριάζει" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,6,608,347/crop/both/fd/fd841262c6db464799e5e2a6c3de26dc.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Βόμβες" Ζελένσκι: "Με πρόδωσε ο Τραμπ - Είναι οδυνηρό ότι πήρε το μέρος της Ρωσίας" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x496/0,71,608,312/crop/both/cf/cf7d577366bd4eeeb67b268d729c3f36.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Από καγκελάριος… σε σούπερ μάρκετ στη Ρωσία: Ο Σρέντερ επισκέφθηκε κατάστημα στη Μόσχα και καταχειροκροτήθηκε [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x342/0,0,608,341/crop/both/40/40ce9be70bd346239b83bf20c0f1583a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
