Ανάλυση: Πόσo μοιάζει με τον Καλιγούλα ο Ντόναλντ Τραμπ- Δείχνει ότι πιθανώς οι ΗΠΑ έχουν μπει σε φάση παρακμής

"Η ΕΙΡΗΝΗ στον κόσμο καταστρέφεται από ανόητους", γράφει στην ανάλυσή του το περιοδικό Economist, εξηγώντας ότι είναι τρομακτικό να βλέπει κανείς ότι ζωές χάνονται και οικονομίες καταστρέφονται, από λάθος αποφάσεις πολιτικών ηγετών που διατάζουν πολέμους, αδιαφορώντας όχι μόνο για την κοινή λογική και για την ευπρέπεια, αλλά και για τα μακροπρόθεσμα συμφέροντα του ίδιου του λαού τους.

Και στη συνέχεια δίνει ορισμένα παραδείγματα: Τον πόλεμο του Βλαντιμίρ Πούτιν για την εξάλειψη της Ουκρανίας ως κυρίαρχου κράτους. Μία σύγκρουση που οι Ρώσοι στρατηγοί υποσχέθηκαν ότι θα τελείωνε σε λίγες μέρες, και που τώρα βρίσκεται στον πέμπτο, αιματοβαμμένο χρόνο της. Οι απώλειες των Ρώσων, νεκροί και τραυματίες, υπερβαίνουν το ένα εκατομμύριο ανθρώπους.

Σκεφτείτε τις φρικαλεότητες στη Γάζα και τη φριχτή στρατηγική των ηγετών της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου 2023. Ο στόχος τους ήταν –μέσω της βάρβαρης επίθεσης που εξαπέλυσαν- ότι θα προκαλούσαν ένα πληγωμένο Ισραήλ να υπερβεί τα όρια. Στον φανατισμό τους, οι ηγέτες και οι μαχητές της Χαμάς δεν νοιάζονταν ότι οι Παλαιστίνιοι θα πλήρωναν το βαρύτερο τίμημα. Σε απάντηση, η κυβέρνηση του Μπενιαμίν Νετανιάχου επιδίωξε έναν σίγουρα καταδικασμένο από την αρχή πολεμικό στόχο: την πλήρη ειρήνευση της Γάζας και του λαού της μέσω της ανελέητης χρήσης ένοπλης βίας. Μέχρι σήμερα, η Γάζα δεν βρίσκεται σε ειρήνη, και η παγκόσμια φήμη του Ισραήλ έχει καταρρεύσει.

Ο κατάλογος των λαθών συνεχίζεται με το ισλαμικό καθεστώς του Ιράν. Όποια και αν είναι η κατάληξη του πολέμου στον Κόλπο, γράφει το περιοδικό, τα μέλη αυτής της φριχτής θεοκρατίας που επέζησαν έχουν συνειδητοποιήσει ότι το να έχουν όλα τα στοιχεία που απαιτούνται για μια πυρηνική βόμβα, χωρίς όμως να μπορούν να αποτρέψουν μια επίθεση όπως αυτή που δέχθηκαν από τις ΗΠΑ και το Ισραήλ, δεν ήταν η αλάνθαστη στρατηγική που πίστευαν.

Τα τραγικά λάθη του Ντόναλντ Τραμπ

Ας δούμε και τον Ντόναλντ Τραμπ. Οι απειλές του να καταλάβει τη Γροιλανδία και η αποξένωση των (ενίοτε ενοχλητικών) αλλά χρήσιμων συμμάχων του, από την Αμερική έως την Ασία και την Ευρώπη, του έχουν ήδη εξασφαλίσει μια θέση στα χρονικά της αυτοκαταστροφής. Τώρα έχει ξεκινήσει έναν πόλεμο στον Κόλπο. Αν οι σκεπτικιστές έχουν δίκιο, και οι ΗΠΑ και το Ισραήλ αποτύχουν να κάνουν το Ιράν πιο υποχωρητικό , αλλά αντίθετα πυροδοτήσουν έναν αγώνα εξοπλισμών "ο καθένας για τον εαυτό του" στη Μέση Ανατολή, τα "αυτοπροκαλούμενα" λάθη του κ. Τραμπ θα χρειαστούν ένα ξεχωριστό κεφάλαιο.

Η κακία του κόσμου (ή καλύτερα η βλακεία) δεν είναι είδηση. Η τρέχουσα ικανότητά του για ανοησία είναι σοκαριστική. Μετά από 80 χρόνια χωρίς άμεση, ολοκληρωτική σύγκρουση μεταξύ μεγάλων δυνάμεων, ένας απογοητευτικός αριθμός ηγετών φαίνεται να ψάχνει για καβγά, αδιαφορώντας για τα εθνικά συμφέροντα.

Ο αρθρογράφος του περιοδικού, αναζητώντας μια ερμηνεία, απευθύνθηκε σε μια ιστορικό που στη διάρκεια του βίου της ειδικεύθηκε στην "κακή διακυβέρνηση", την Μπάρμπαρα Τούκμαν. Το βιβλίο της "Η Πορεία της Τρέλας: Από την Τροία στο Βιετνάμ", που εκδόθηκε το 1984, εξετάζει αυτοκαταστροφικές αποφάσεις από την αρχαιότητα έως την εποχή του Νίξον.

Ορισμένες καταστροφές μπορούν να αποδοθούν σε ένα μεμονωμένο άτομο. Για παράδειγμα, ο αζτέκος αυτοκράτορας Μοντεζούμα του 16ου αιώνα, ηγέτης ισχυρών στρατών και μιας πόλης 300.000 κατοίκων, υπέκυψε παθητικά σε μερικές εκατοντάδες Ισπανούς στρατιώτες, παρά το γεγονός ότι οι σύμβουλοί του και τα μέλη της οικογένειάς του συνειδητοποιούσαν ότι οι εισβολείς ήταν ιδρωμένοι, διψασμένοι για χρυσό, άνθρωποι και όχι εκδικητικοί θεοί, όπως φοβόταν ο Μοντεζούμα.

Οι ηγέτες της Βρετανίας του 18ου αιώνα φέρουν συλλογική ευθύνη για την απώλεια των αμερικανικών αποικιών. Σύμφωνα με την αφήγηση της Τούκμαν, ο Γεώργιος Γ΄ και οι υπουργοί του "έκαναν επαναστάτες" τους Αμερικανούς, με τις σχέσεις τους να επιδεινώνονται για πολλά χρόνια. Οι αιτίες: Ο βρετανικός σνομπισμός, η αλαζονεία και η άγνοια των πραγματικοτήτων του νέου κόσμου. Αυτό θεωρήθηκε τρέλα ήδη από εκείνη την εποχή, με τους Βρετανούς πολιτικούς της αντιπολίτευσης να επισημαίνουν ότι η Αμερική άξιζε πολύ περισσότερο για τη μητέρα πατρίδα της από οποιονδήποτε φόρο θα μπορούσε ενδεχομένως να εισπραχθεί εκεί, ενώ ένας πόλεμος με την Αμερική θα ήταν καταστροφικός.

Δυστυχώς, οι ανόητοι κόμητες και δούκες που διοικούσαν τη Βρετανία τότε, ήταν περιφρονητικοί, συγκρίνοντας τους αποικιακούς υπηκόους με παιδιά που "έπρεπε να είναι υπάκουα". Ο Κόμης του Σάντουιτς, καλύτερος εφευρέτης σνακ παρά πολιτικός, διαβεβαίωσε τη Βουλή των Λόρδων ότι οι Αμερικανοί δεν θα πολεμούσαν, καθώς ήταν "ακατέργαστοι, απείθαρχοι και δειλοί άνδρες".

Διαβάστε Επίσης

Τραμπ: Διακόπτεται η "Επιχείρηση Ελευθερία" στα Στενά του Ορμούζ εν μέσω διαπραγματεύσεων με το Ιράν

Τα μαθήματα της ιστορίας

Οι ιστορικοί μπορούν να μάθουν όμως λίγα πράγματα από ανόητους μεμονωμένους ηγέτες, λέει η Tuchman. Τα λάθη τους είναι πολύ συχνά και επηρεάζονται υπερβολικά από τις προσωπικότητες και τις πεποιθήσεις τους για να αποτελέσουν χρήσιμα αντικείμενα μελέτης.

Με άλλα λόγια, εξηγεί ο Economist, η Τούκμαν ενδιαφέρεται για τις αυτοκαταστροφικές πράξεις που διαπράττει μια κυρίαρχη τάξη ή μια ομάδα και οι οποίες "επιμένουν πέρα από τη διάρκεια μιας πολιτικής θητείας". Δηλαδή ναι μεν μερικοί ανόητοι μπορούν να προκαλέσουν μεγάλη ζημιά, αλλά για να μιλήσουμε για καταστροφές που πραγματικά αλλάζουν τον κόσμο, αυτό που έχει σημασία είναι να υπάρχει "επιμονή στο λάθος". Αυτό είναι το καθοριστικό. Η ανικανότητα των βρετανικών κυβερνήσεων του 18ου αιώνα ήταν "μια τρέλα του συστήματος". Ο πόλεμος του Βιετνάμ παγίδευσε τρεις διαδοχικούς προέδρους των ΗΠΑ.

Η Τούχμαν έχει δίκιο. Μεταβαίνοντας στο σήμερα, έχει μεγάλη σημασία αν οι πολιτικές απόψεις του κ. Πούτιν, του κ. Νετανιάχου και του νέου ανώτατου ηγέτη του Ιράν, Μοτζτάμπα Χαμενεΐ, είναι ευρύτερες από ό,τι φαίνονται, και έτσι μπορεί να επιβιώσουν μετά την αποχώρησή τους από τα πολιτικά αξιώματα. Έπειτα, υπάρχει ο κ. Τραμπ.

Αν οι ιδιορρυθμίες του είναι αποκλειστικά δικές του, τότε η επιρροή του θα πρέπει να εξασθενήσει μετά την προεδρία του. Αντίθετα, αν οι τρέλες του υποστηρίζονται από μια πολύ μεγαλύτερη ομάδα εκλεγμένων Ρεπουμπλικάνων και ψηφοφόρων, τότε σημαίνει ότι ενδεχομένως τα λάθη του είναι συστημικά. Εδώ, η Τούχμαν δεν είναι καθησυχαστική όταν επισημαίνει μια ακόμη κατηγορία κακοδιαχείρισης: την ανικανότητα που παρατηρείται συχνά όταν μια αυτοκρατορία ολισθαίνει προς την παρακμή.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr