ΗΠΑ-Ιράν: "Ενθαρρυντική πρόοδος" μετά το διπλωματικό θρίλερ στις Αλπεις -Οδικός χάρτης 60 ημερών για τελική συμφωνία

Reuters

Με "ενθαρρυντική πρόοδο" ολοκληρώθηκε ο πρώτος γύρος των διαπραγματεύσεων ανάμεσα στις ΗΠΑ και το Ιράν, στο ορεινό θέρετρο Μπούργκενστοκ της Ελβετίας, για την επίτευξη οριστικής συμφωνίας που θα οδηγήσει στον τερματισμό του πολέμου, όπως ανακοίνωσαν οι μεσολαβητές από το Κατάρ και το Πακιστάν.

Οι συνομιλίες για τελική συμφωνία ανάμεσα σε ΗΠΑ και Ιράν άρχισαν την Κυριακή (21/6) στην Ελβετία, σε συνέχεια της αρχικής συμφωνίας που είχαν συνάψει οι δύο χώρες την προηγούμενη εβδομάδα.

Σε κοινή ανακοίνωση που εκδόθηκε τη Δευτέρα, το Κατάρ και το Πακιστάν γνωστοποίησαν ότι η "Επιτροπή Υψηλού Επιπέδου" κατέληξε σε "έναν οδικό χάρτη για την επίτευξη τελικής συμφωνίας εντός 60 ημερών", ενώ οι τεχνικές διαβουλεύσεις θα συνεχιστούν καθ’ όλη τη διάρκεια της εβδομάδας.

Νωρίτερα, Αμερικανός διπλωμάτης που συμμετείχε στις επαφές ανέφερε ότι οι συνομιλίες επικεντρώθηκαν στη "διευκρίνιση ορισμένων από τα συγκεχυμένα μηνύματα από το Ιράν" σχετικά με το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ και την εφαρμογή της εκεχειρίας στον Λίβανο, όπως αναφέρει το BBC.

Σύμφωνα με την κοινή ανακοίνωση των μεσολαβητών, συγκροτήθηκε μια "γραμμή επικοινωνίας" με σκοπό "την αποφυγή επεισοδίων και κακής επικοινωνίας με στόχο την ασφαλή διέλευση εμπορικών πλοίων μέσω των Στενών του Ορμούζ".

Οι επαφές αφορούσαν επίσης τα "στοιχεία" μιας ενδεχόμενης πυρηνικής συμφωνίας. Ο Αμερικανός διπλωμάτης σημείωσε ότι οι δύο αντιπροσωπείες, που συναντήθηκαν στη Λουκέρνη, θα αξιοποιήσουν "τη σημερινή εργασία ως σημείο εκκίνησης για τις συνεχιζόμενες τεχνικές συνομιλίες στο μέλλον".

Η συμφωνία της περασμένης εβδομάδας προβλέπει την ολοκλήρωση μιας τελικής συμφωνίας εντός δύο μηνών, τον τερματισμό των συγκρούσεων σε "όλα τα μέτωπα", συμπεριλαμβανομένου του Λιβάνου, καθώς και το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ.

Παρά τις δεσμεύσεις αυτές, οι συγκρούσεις στον νότιο Λίβανο έχουν ενταθεί. Οι μάχες ανάμεσα στη Χεζμπολάχ και τις ισραηλινές δυνάμεις κλιμακώθηκαν, ενώ ισραηλινές αεροπορικές επιδρομές, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, προκάλεσαν δεκάδες θανάτους, ανάμεσά τους γυναίκες και παιδιά.

Η νέα αυτή κλιμάκωση οδήγησε τις ΗΠΑ στην ανακοίνωση νέας εκεχειρίας ανάμεσα στο Ισραήλ και τη Χεζμπολάχ την Παρασκευή. Παράλληλα, οι συνεχιζόμενες συγκρούσεις και οι αεροπορικές επιθέσεις ώθησαν το Ιράν να ανακοινώσει το Σάββατο το κλείσιμο των Στενών του Ορμούζ, αν και τα διαθέσιμα στοιχεία παρακολούθησης δείχνουν ότι η ναυσιπλοΐα συνεχίστηκε.

Κοινή ανακοίνωση Κατάρ - Πακιστάν και διπλωματικό θρίλερ για ΗΠΑ - Ιράν

Η κοινή ανακοίνωση του Κατάρ και του Πακιστάν αναφέρει ότι "τα μέρη συμφώνησαν στη δημιουργία ενός πυρήνα αποσυμφόρησης, στον οποίο θα συμμετέχουν τα μέρη και η Δημοκρατία του Λιβάνου και με τη διευκόλυνση των Μεσολαβητών, για να διασφαλιστεί η τήρηση του τερματισμού των στρατιωτικών επιχειρήσεων στον Λίβανο".

Κατά την έναρξη των συνομιλιών στη Λουκέρνη, ο Ντόναλντ Τραμπ δήλωσε ότι το Ιράν "πρέπει να σταματήσει αμέσως τους ακριβοπληρωμένους πληρεξουσίους του στον Λίβανο από το να προκαλούν προβλήματα", προειδοποιώντας ότι οι ΗΠΑ θα μπορούσαν να "χτυπήσουν ξανά το Ιράν πολύ σκληρά" εάν αυτό δεν συμβεί.

Ο επικεφαλής της ιρανικής αντιπροσωπείας, Μοχάμεντ Μπαγκέρ Γκαλιμπάφ, απάντησε λέγοντας: "Δε νομίζουν ότι αν οι απειλές τους είχαν κάποιο αποτέλεσμα, δε θα βρίσκονταν σε αυτή την απελπιστική κατάσταση σήμερα;... Όσο κι αν μιλάνε, εμείς είμαστε αυτοί που αναλαμβάνουμε δράση".

Διαβάστε Επίσης

Washington Post: Οι υπηρεσίες πληροφοριών των ΗΠΑ φοβούνται ότι το Ισραήλ θα τορπιλίσει τη συμφωνία με το Ιράν

Την Κυριακή καταγράφηκε σχετική αποκλιμάκωση των συγκρούσεων, ωστόσο ο Ισραηλινός πρωθυπουργός, Μπενιαμίν Νετανιάχου, ξεκαθάρισε ότι ο ισραηλινός στρατός θα παραμείνει στο νότιο Λίβανο όσο κρίνεται απαραίτητο για την ασφάλεια του βόρειου Ισραήλ.

Από την πλευρά του, ο ηγέτης της Χεζμπολάχ, Ναΐμ Κασέμ, απέρριψε κάθε ενδεχόμενο ισραηλινής στρατιωτικής παρουσίας στην περιοχή, υπογραμμίζοντας ότι η οργάνωση θα συνεχίσει να αμύνεται.

Λίγο πριν από τις συνομιλίες στο ελβετικό θέρετρο Μπούργκενστοκ, ο επικεφαλής της αμερικανικής διαπραγματευτικής ομάδας και αντιπρόεδρος, Τζέι Ντι Βανς, δήλωσε ότι ο Τραμπ ζήτησε από τους διαπραγματευτές να "γυρίσουν σελίδα".

Πρόσθεσε ακόμη ότι, εφόσον η ιρανική ηγεσία εγκαταλείψει τον ρόλο του "μοχλού περιφερειακής αστάθειας" και τις "φιλοδοξίες του για πυρηνικά όπλα μακροπρόθεσμα", οι ΗΠΑ "είναι πρόθυμες να μεταμορφώσουν ριζικά τη σχέση μας με αυτή τη χώρα".

Στο μεταξύ, η Τεχεράνη εξακολουθεί να επιμένει ότι το πυρηνικό της πρόγραμμα έχει αποκλειστικά ειρηνικό χαρακτήρα.

Στις αμερικανικές συνομιλίες συμμετείχαν επίσης ο Τζάρεντ Κούσνερ και ο ειδικός απεσταλμένος Στιβ Γουίτκοφ, ενώ τον Γκαλιμπάφ συνόδευε ο υπουργός Εξωτερικών του Ιράν, Αμπάς Αραγτσί.

Στην Ελβετία βρέθηκαν ακόμη ο πρωθυπουργός και ο αρχηγός του στρατού του Πακιστάν, καθώς και ο πρωθυπουργός του Κατάρ. Το Πακιστάν έχει διαδραματίσει ενεργό ρόλο διαμεσολάβησης καθ’ όλη τη διάρκεια της σύγκρουσης, φιλοξενώντας και προηγούμενο γύρο συνομιλιών.

Αντίστοιχα, το Κατάρ συνέχισε τις μεσολαβητικές του προσπάθειες, με τον πρωθυπουργό του, Σεΐχη Μοχάμεντ μπιν Αμπντούλ Ραχμάν Αλ Θάνι, να χαιρετίζει τη συνέχιση των επαφών ΗΠΑ και Ιράν.

Οι πρόεδροι των δύο χωρών υπέγραψαν την αρχική συμφωνία νωρίτερα μέσα στην εβδομάδα, επιδιώκοντας τον άμεσο τερματισμό του πολέμου.

Οι εξελίξεις στα Στενά του Ορμούζ

Βάσει της συμφωνίας, το Ιράν δεσμεύθηκε να ανοίξουν εκ νέου τα Στενά του Ορμούζ, από το οποίο διέρχεται περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου. Το ουσιαστικό κλείσιμό του είχε προκαλέσει άνοδο στις τιμές των καυσίμων και αναταράξεις στην παγκόσμια οικονομία.

Οι ΗΠΑ συμφώνησαν επίσης στην άρση του στρατιωτικού αποκλεισμού των πλοίων που κατευθύνονται προς ή αναχωρούν από ιρανικά λιμάνια.

Παράλληλα, η αρχική συμφωνία προέβλεπε σχέδιο ύψους 300 δισ. δολαρίων για την "ανασυγκρότηση" του Ιράν και τον τερματισμό "κάθε είδους κυρώσεων" που έχουν επιβάλει οι Ηνωμένες Πολιτείες.

Ωστόσο, το ζήτημα του πυρηνικού προγράμματος, που οι ΗΠΑ επικαλούνται ως βασική αιτία της σύγκρουσης, δεν έχει ακόμη αποτελέσει αντικείμενο ουσιαστικής διαπραγμάτευσης. Κατά την πρώτη προεδρική του θητεία, ο Τραμπ απέσυρε τις ΗΠΑ από την πυρηνική συμφωνία της εποχής Ομπάμα και επανέφερε τις οικονομικές κυρώσεις κατά της Τεχεράνης.

Διαβάστε Επίσης

Τραμπ για τα Στενά του Ορμούζ: Δεν θα υπάρχουν διόδια, εκτός αν είναι από τις ΗΠΑ

Παρά τους ισχυρισμούς του Ιράν ότι έχει κλείσει τα Στενά του Ορμούζ, στοιχεία από τον ιστότοπο παρακολούθησης πλοίων MarineTraffic έδειξαν ότι την Κυριακή πλοία συνέχισαν να εισέρχονται, να εξέρχονται και να διέρχονται από την περιοχή.

Τέσσερα δεξαμενόπλοια διέσχισαν το στενό αργά το απόγευμα, ενώ άλλα φορτηγά πλοία και πλοία μεταφοράς εμπορευμάτων κατευθύνονταν ανατολικά, αφού είχαν παραμείνει αγκυροβολημένα τις προηγούμενες ημέρες. Αντίστοιχα, πλοία που βρίσκονταν στα ανοικτά των ιρανικών ακτών κινήθηκαν προς τη δυτική έξοδο του στενού.

Πάντως, τα δεδομένα παρακολούθησης δεν αποτυπώνουν κατ’ ανάγκη το σύνολο των κινήσεων, καθώς ορισμένα πλοία ενδέχεται να έχουν απενεργοποιήσει τους πομπούς εντοπισμού τους.

Συνεχίζονται οι επιθέσεις στον Λίβανο

Αν και η αρχική συμφωνία προέβλεπε παύση των εχθροπραξιών σε όλα τα μέτωπα, στον Λίβανο οι ισραηλινές επιδρομές έχουν προκαλέσει τουλάχιστον 67 θανάτους, ενώ επιθέσεις της Χεζμπολάχ έχουν στοιχίσει τη ζωή σε πέντε Ισραηλινούς στρατιώτες.

Το Ισραήλ επιμένει ότι η αντιπαράθεσή του με τη Χεζμπολάχ αποτελεί ξεχωριστό μέτωπο από τον πόλεμο κατά του Ιράν, στον οποίο συμμετείχε στο πλευρό των ΗΠΑ στις 28 Φεβρουαρίου.

Ο Λίβανος ενεπλάκη στη σύγκρουση λίγο αργότερα, όταν η Χεζμπολάχ εκτόξευσε πυραύλους κατά του Ισραήλ ως αντίποινα για επίθεση που είχε ως αποτέλεσμα τον θάνατο του ανώτατου ηγέτη του Ιράν.

Το Ισραήλ απάντησε με εκτεταμένους βομβαρδισμούς σε ολόκληρο τον Λίβανο και με την κατάληψη περίπου του 5% του νότιου λιβανικού εδάφους, επιδιώκοντας να απομακρύνει τους μαχητές της Χεζμπολάχ από τα βόρεια σύνορά του, ενώ έχει καταστήσει σαφές ότι δεν προτίθεται να αποσυρθεί.

Από τις 2 Μαρτίου, σύμφωνα με το υπουργείο Υγείας του Λιβάνου, έχουν χάσει τη ζωή τους 4.057 άνθρωποι. Παράλληλα, οι ισραηλινές αρχές αναφέρουν ότι τουλάχιστον 34 Ισραηλινοί στρατιώτες έχουν σκοτωθεί στον Λίβανο και τέσσερις πολίτες στο βόρειο Ισραήλ.

Διαβάστε Επίσης

Ιράν - ΗΠΑ: Περί τη μιάμιση ώρα διήρκησαν οι συνομιλίες του πρώτου γύρου - Διαμαρτυρία της Τεχεράνης για απειλές Τραμπ

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr