Η ΕΕ θα επαναφέρει τη συζήτηση περί μη παραχώρησης του δικαιώματος βέτο στα μελλοντικά κράτη μέλη για αρκετά χρόνια, σε μια προσπάθεια να καταστήσει πιο αποδεκτή πολιτικά τη διεύρυνση του μπλοκ, καθώς πιέζεται να εντάξει νέες χώρες πριν από το τέλος της δεκαετίας.
Σύμφωνα με τα σχέδια που εξετάζει η Ευρωπαϊκή Επιτροπή, τα υποψήφια κράτη μέλη – όπως η Μολδαβία και οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων – δεν θα έχουν, κατά την ένταξή τους στην ΕΕ, το αυτόματο δικαίωμα να ασκήσουν βέτο σε αποφάσεις εξωτερικής πολιτικής ή σε άλλα ζητήματα που συμφωνούνται ομόφωνα, όπως η φορολογία.
Η ιδέα είναι ιδιαίτερα σημαντική για το Μαυροβούνιο, το οποίο βρίσκεται στην πρώτη γραμμή μεταξύ των εννέα επίσημων υποψήφιων χωρών της ΕΕ. Η πρώην γιουγκοσλαβική δημοκρατία των 624.000 κατοίκων διεκδικεί να γίνει το 28ο κράτος μέλος της ΕΕ έως το 2028.
Αυτόν τον μήνα, η τεχνική ομάδα που είχε αναλάβει τη σύνταξη της συνθήκης προσχώρησης του Μαυροβουνίου συναντήθηκε για πρώτη φορά, ένα σημάδι ότι οι 14ετείς διαπραγματεύσεις έμπαιναν στο τελικό στάδιο.
Σε αυτό το πλαίσιο, αξιωματούχοι της ΕΕ εξετάζουν ασφαλιστικές δικλείδες ενόψει των νέων μελών που θα συμμετάσχουν, ώστε να αποτρέπεται το συστηματικό μπλοκάρισμα αποφάσεων από ένα κράτος μέλος.
Η ιδέα προέκυψε μετά από τη δύσκολη εμπειρία με την Ουγγαρία, της οποίας η προηγούμενη φιλορωσική κυβέρνηση με επικεφαλής τον Βίκτορ Όρμπαν ασκούσε βέτο σε αρκετές σημαντικές αποφάσεις της ΕΕ, όπως στο δάνειο των 90 δισεκατομμυρίων ευρώ για την Ουκρανία.
Μια χρονικά περιορισμένη απαγόρευση της άσκησης βέτο θα μπορούσε να περιληφθεί στη συνθήκη ένταξης του Μαυροβουνίου, η οποία θα χρησίμευε ως πρότυπο και για τους υπόλοιπους υποψήφιους.
Η διασφάλιση θεωρείται νομικά οριακή και θα μπορούσε να εισαχθεί μόνο προσωρινά, προκειμένου να αποφευχθεί η δημιουργία μελών δεύτερης κατηγορίας στην ΕΕ.
Την ίδια ώρα, ο καγκελάριος της Γερμανίας, Φρίντριχ Μερτς, την περασμένη εβδομάδα ζήτησε από τους υπόλοιπους ηγέτες της ΕΕ "καινοτόμες λύσεις" για την επιτάχυνση της ένταξης των χωρών των Δυτικών Βαλκανίων στην ΕΕ, περιγράφοντας τη διεύρυνση ως "γεωπολιτική αναγκαιότητα", ενώ για την Ουκρανία ζήτησε μια "συνδεδεμένη ένταξη", δηλαδή τη συμμετοχή στις συνεδριάσεις και εκπροσώπηση στα θεσμικά όργανα του μπλοκ, χωρίς όμως δικαίωμα ψήφου.
Ωστόσο, ο πρόεδρος της Ουκρανίας, Βολοντίμιρ Ζελένσκι, απέρριψε άμεσα αυτήν την ιδέα: "Η θέση της Ουκρανίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει επίσης να είναι πλήρης – πλήρης και ισότιμη", έγραψε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μετά τη δημοσιοποίηση της επιστολής Μερτς.
Η διαδικασία διεύρυνσης της ΕΕ είχε ουσιαστικά παγώσει μέχρι την εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία το 2022, η οποία έδωσε νέα ώθηση στις ενταξιακές συνομιλίες με διάφορες χώρες. Η Επιτροπή δήλωσε πέρυσι ότι θα μπορούσε να δεχτεί νέα μέλη έως το 2030, προσδιορίζοντας το Μαυροβούνιο και την Αλβανία ως πρώτους στη λίστα, ενώ παράλληλα επαίνεσε την ταχεία πρόοδο της Μολδαβίας και υπονόησε ότι η ένταξή της στην ΕΕ θα μπορούσε να αποτελέσει εγγύηση ασφάλειας για την Ουκρανία.
Τα υπάρχοντα κράτη μέλη της ΕΕ πρέπει να συμφωνήσουν ομόφωνα για την ένταξη νέων χωρών. Οι αξιωματούχοι ανησυχούν ιδιαίτερα για την επικύρωση στη Γαλλία, όπου οι προεδρικές εκλογές θα διεξαχθούν το 2027 και ο σκεπτικισμός σχετικά με την επέκταση της ΕΕ αυξάνεται – μια πρόσφατη έρευνα του Ευρωβαρόμετρου διαπίστωσε ότι μόνο το 43% των Γάλλων ερωτηθέντων τάχθηκε υπέρ της διεύρυνσης της ΕΕ, ενώ το 48% ήταν κατά.
Πηγές της ΕΕ υποστηρίζουν ότι υπάρχει ανάγκη για τη διαμόρφωση των συνθηκών ώστε να πραγματοποιηθεί η διεύρυνση, ειδικά στα δυτικά Βαλκάνια, μια περιοχή 17,4 εκατομμυρίων ανθρώπων, όπου η Ρωσία και η Κίνα προσπαθούν να αποκτήσουν επιρροή.
Ένας διπλωμάτης της ΕΕ δήλωσε ότι η αναβολή του δικαιώματος βέτο ήταν μια από τις εποικοδομητικές λύσεις που εξετάζονται στο πλαίσιο μιας διαδικασίας "δημιουργικής σκέψης" σχετικά με τη διεύρυνση της ΕΕ.
Η Γερμανία έχει ηγηθεί των προσπαθειών για εσωτερική μεταρρύθμιση της ΕΕ, όπως η κατάργηση του βέτο στην εξωτερική πολιτική. Ο Γερμανός υπουργός Εξωτερικών, Γιόχαν Βάντεφουλ, δήλωσε νωρίτερα αυτόν τον μήνα ότι "μια ένωση με 33, 34 ή 35 κράτη μέλη δεν μπορεί απλώς να συνεχίσει να λειτουργεί σύμφωνα με την ίδια προσέγγιση που σχεδιάστηκε για μια πολύ μικρότερη ομάδα".
Ωστόσο, η εκτελεστική εξουσία της ΕΕ φοβάται ότι η αναμονή για συναίνεση σχετικά με τις μεταρρυθμίσεις της ΕΕ, οι οποίες θα μπορούσαν να απαιτήσουν αλλαγή της συνθήκης, θα μπορούσε να θέσει τη διεύρυνση σε δεύτερη μοίρα.
Μεταξύ των υποψήφιων χωρών, η Ουκρανία θεωρείται ξεχωριστή λόγω του μεγέθους της, του πολέμου της με τη Ρωσία και του τεράστιου κόστους ανοικοδόμησης. Το συνολικό κόστος ανοικοδόμησης της Ουκρανίας έχει εκτιμηθεί σε 588 δισεκατομμύρια δολάρια στις 21 Δεκεμβρίου 2025 , τρεις φορές το μέγεθος της οικονομίας της.
Οι αξιωματούχοι της ΕΕ πιστεύουν ότι η Ουκρανία βρίσκεται σε καλό δρόμο για να ολοκληρώσει τεχνικά τη διαδικασία ένταξης σε τέσσερα χρόνια, αλλά βλέπουν την ημερομηνία ένταξης ως πολιτικό ζήτημα που συνδέεται με μια ειρηνευτική συμφωνία.
Η Ενγκελούσε Μορίνα, ανώτερη πολιτική συνεργάτιδα στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο Εξωτερικών Σχέσεων δήλωσε ότι ένα προσωρινό μπλοκάρισμα του δικαιώματος βέτο "δεν θα ήταν τόσο επιδραστικό" και θα χρησιμοποιηθεί από τους πολιτικούς για να προωθήσουν τη διεύρυνση.
Η ιδέα επίσης μπορεί να χρησιμοποιηθεί ως μέσο απομόνωσης ενός νέου κράτους μέλους που θα ακολουθήσει μια δραστικά διαφορετική κατεύθυνση μετά την ένταξη, για παράδειγμα η εκλογή μιας φιλορωσικής κυβέρνησης στο Μαυροβούνιο. Η Επιτροπή και τα κράτη μέλη της ΕΕ θέλουν να "στεγανοποιήσουν την Ένωση από αυτές τις υποθετικές καταστάσεις", είπε η Μορίνα.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Σοφία Καρβέλα: Το τεράστιο ποσό που χρεώνει σε επώνυμους για μια συνεδρία styling [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu468x532/88,0,468,213/crop/both/a3/a3ec855c12c846a0b30395acb56282fc.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ο Αλέξης Τσίπρας ανακοίνωσε την Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη (ΕΛΑΣ) - Οι 7 δεσμεύσεις [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,103,608,344/crop/both/1a/1a9378c113b44f09bdef24713e534280.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κίμπερλι Γκίλφοϊλ: Η συνάντηση με τον Πέτρο τον πελεκάνο στη Μύκονο - Γιατί είπε μ@λ@κ@ τον συνεργάτη της [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x383/0,20,608,361/crop/both/33/332e0a838fb24957a8738006aea53375.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Πρωτόγνωρο σκηνικό στο Παρίσι: Οι αγρότες κατέλαβαν όλα τα αξιοθέατα της γαλλικής πρωτεύουσας [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,35,608,376/crop/both/a8/a878d02d27a7496097018848cecbb785.jpg?quality=60&404=default&v=2)
