Το τσουνάμι που χτύπησε το απομακρυσμένο φιόρδ Tracy Arm στην Αλάσκα, τον Αύγουστο του 2025, δεν ήταν απλώς ένα από τα μεγαλύτερα τσουνάμι, αλλά το δεύτερο μεγαλύτερο που έχει καταγραφεί ποτέ. Ολόκληρη η πλαγιά ενός βουνού κοντά στον παγετώνα South Sawyer κατέρρευσε στις 10 Αυγούστου, προκαλώντας ένα κύμα που έφτασε ύψος πάνω από 1.500 πόδια. Ευτυχώς, δεν υπήρχαν άνθρωποι στην περιοχή, αλλά το τσουνάμι κατέστρεψε δάση, ξερίζωσε δέντρα και προκάλεσε σεισμικές δονήσεις που έγιναν αισθητές σε όλο τον πλανήτη για μέρες.
Επιστήμονες του University College London (UCL) μελέτησαν το φαινόμενο, προσπαθώντας να κατανοήσουν πώς η κατάρρευση βουνοπλαγιών σε υποχωρούντες παγετώνες μπορεί να πυροδοτήσει γιγαντιαία κύματα. Αυτά τα τσουνάμι διαφέρουν από τα σεισμικά: είναι πολύ υψηλότερα αλλά διαρκούν πολύ λιγότερο, συχνά λιγότερο από ένα λεπτό, ενώ τα σεισμικά κύματα εξαπλώνονται πιο αργά και προκαλούν μεγαλύτερη πλημμύρα στην ενδοχώρα.
Η ερευνητική ομάδα διαπίστωσε ότι η κατάρρευση οφειλόταν στην ταχεία υποχώρηση του παγετώνα South Sawyer, που υπολογίστηκε σε περίπου 500 μέτρα μέσα σε λίγες εβδομάδες, αφήνοντας το βουνό χωρίς στήριξη. Όταν ο βράχος κατέρρευσε και βυθίστηκε στη θάλασσα, προκάλεσε ένα τεράστιο κύμα.

Η δύναμη του τσουνάμι ήταν τόσο τεράστια που ξερίζωσε δέντρα και απογύμνωσε τις πλαγιές του φιόρδ από οποιαδήποτε βλάστηση, επιτρέποντας στους επιστήμονες να μετρήσουν την πραγματική κλίμακα του κύματος. Το ύψος του έφτασε τα 481 μέτρα για περισσότερα από ένα χιλιόμετρο μήκος. Επιπλέον, η μάζα του βράχου που έπεσε στο νερό ήταν συγκλονιστική, εκτιμώμενη ισοδύναμη με 24 Μεγάλες Πυραμίδες της Γκίζας.
Το μεγαλύτερο μεγατσουνάμι -όπως ονομάζεται- ήταν τη δεκαετία του 1950 και είχε μήκος πάνω από 500 μέτρα. Αυτό το τελευταίο μεγατσουνάμι ήταν το δεύτερο μεγαλύτερο.
"Συνήθως, τέτοιες γιγαντιαίες κατολισθήσεις βράχων δίνουν κάποια προειδοποιητικά σημάδια εβδομάδες, μήνες ή και χρόνια πριν, όταν η πλαγιά αρχίζει να μετακινείται αργά προς τα κάτω από το βουνό. Η πλαγιά υποχωρεί σταδιακά και στη συνέχεια καταρρέει καταστροφικά, προκαλώντας μια τεράστια κατολίσθηση βράχων. Σε αυτή την περίπτωση, αυτό δε συνέβη", δήλωσε ο δρ Dan Shugar, επικεφαλής συγγραφέας, με έδρα το Πανεπιστήμιο του Κάλγκαρι.
Πώς ερευνήθηκε το τσουνάμι στην Αλάσκα
Για να κατανοήσει καλύτερα το μέγεθος και την ταχύτητα των κυμάτων, μια ομάδα επιστημόνων αναδημιούργησε την κατολίσθηση και το τσουνάμι σε προσομοίωση, ακόμα και μέσω ενός βιντεοπαιχνιδιού που δείχνει την οπτική γωνία ενός οδηγού τζετ σκι που προσπαθεί να ξεφύγει από το κύμα. Η προσπάθεια αυτή στοχεύει στην εκπαίδευση του κοινού και των τουριστών που επισκέπτονται την Αλάσκα, ώστε να κατανοήσουν τους κινδύνους που ενέχουν οι υποχωρούντες παγετώνες και τα απότομα φιόρδ.
Η παρακολούθηση τέτοιων κατολισθήσεων παραμένει περιορισμένη: η ομοσπονδιακή κυβέρνηση και η πολιτεία της Αλάσκας διαθέτουν μόνο ένα μόνιμο σημείο συνεχούς παρακολούθησης, στην Barry Arm, ενώ άλλες περιοχές παρακολουθούνται περιστασιακά μέσω δορυφόρων ή αεροπλάνων. Η αύξηση της δραστηριότητας αυτών των φαινομένων φαίνεται να σχετίζεται με την κλιματική αλλαγή, καθώς η υποχώρηση των παγετώνων αποσταθεροποιεί τις βουνοπλαγιές.
Οι επιστήμονες προειδοποιούν ότι, αν και το τσουνάμι του Tracy Arm συνέβη σε απομακρυσμένη περιοχή και δεν υπήρξαν θύματα, η αυξημένη παρουσία τουριστικών σκαφών και κρουαζιερόπλοιων καθιστά τον κίνδυνο για μελλοντικά γεγονότα πραγματικό. Οι προφυλάξεις που λαμβάνονται, όπως η αλλαγή δρομολογίων κρουαζιερόπλοιων, είναι σημαντικές, αλλά οι επιστήμονες επισημαίνουν ότι οι περιοχές κοντά σε υποχωρούντες παγετώνες δεν θα είναι ποτέ εντελώς ασφαλείς.
Το τσουνάμι του Tracy Arm αποτέλεσε "κάλεσμα αφύπνισης" για την επιστημονική κοινότητα, τους υπευθύνους χάραξης πολιτικής και τη βιομηχανία τουρισμού. Η ενημέρωση, η εκπαίδευση και η συνεχής παρακολούθηση είναι κρίσιμες για την ελαχιστοποίηση των κινδύνων και την προστασία ανθρώπων και υποδομών από μελλοντικές καταστροφές.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
