Για τις γενναίες επιδοτήσεις του Υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας μέσω της χρηματοδότησης του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας για τις φιλικές προς το περιβάλλον λύσεις θέρμανσης, όπως οι αντλίες θερμότητας, μιλάει στο TheTOC, η Γενική Γραμματέας Ενέργειας και Ορυκτών Πρώτων Υλών, Δέσποινα Παληαρούτα.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο πλαίσιο του αφιερώματος "Αλλάζω Θέρμανση 2026", η κα Παληαρούτα αναφέρεται στα πιο γνωστά προγράμματα επιδότησης για την απόκτηση αντλίας θερμότητας και κλιματιστικού, όπως τα "Εξοικονομώ", "Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα", ενώ επισημαίνει πως θα υπάρξουν στο άμεσο μέλλον και νέα προγράμματα επιδότησης, με πιο γνωστό το "Εξοικονομώ 2026".
1. Ποια είναι τα κρατικά και ευρωπαϊκά προγράμματα επιδοτήσεων που τρέχουν αυτή την περίοδο και αφορούν αντλίες θερμότητας και κλιματισμό;
Την τρέχουσα περίοδο υλοποιείται ένα συνεκτικό πλέγμα εθνικών και ευρωπαϊκών παρεμβάσεων που στηρίζουν τη μετάβαση των ελληνικών νοικοκυριών σε πιο αποδοτικά και περιβαλλοντικά φιλικά συστήματα θέρμανσης και ψύξης, με ιδιαίτερη έμφαση στις αντλίες θερμότητας και τα σύγχρονα συστήματα κλιματισμού.
Οι δράσεις αυτές εντάσσονται στην ευρύτερη στρατηγική της κυβέρνησης για την αναβάθμιση του οικιστικού αποθέματος της χώρας, την αντιμετώπιση του στεγαστικού ζητήματος και την ενίσχυση της κοινωνικής συνοχής, μέσα από παρεμβάσεις που μειώνουν το ενεργειακό κόστος και βελτιώνουν την ποιότητα διαβίωσης.
Κεντρικό ρόλο διαδραματίζει το πρόγραμμα "Αλλάζω Σύστημα Θέρμανσης και Θερμοσίφωνα", που υλοποιείται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας με συνολικό προϋπολογισμό €647 εκατ. Το έντονο ενδιαφέρον των πολιτών αποτυπώνεται στις περίπου 192.000 αιτήσεις που έχουν ήδη υποβληθεί, ενώ με την πρώτη απόφαση υπαγωγής προβλέπεται η ένταξη άνω των 100.000 ωφελούμενων, μεταξύ των οποίων περισσότεροι από 5.000 πολίτες από ευάλωτες κοινωνικές ομάδες.
Η επιδότηση παρέχεται μέσω vouchers και η διαδικασία εξελίσσεται σε δύο στάδια, με αρχική δέσμευση και τελική εξαργύρωση μετά την αγορά του εξοπλισμού και αντίστοιχα της εγκατάστασής του, ενώ η καταληκτική ημερομηνία εγκατάστασης έχει οριστεί για τις 30 Απριλίου 2026.
Μέχρι σήμερα έχουν εξαργυρωθεί περισσότερα από 25.000 vouchers για προϊόντα και 12.000 για υπηρεσίες εγκατάστασης, με στόχο τις 130.000 συνολικές εξαργυρώσεις στο πλαίσιο του ΤΑΑ. Πρόκειται για μια στοχευμένη πολιτική που συνδυάζει τη μείωση του ενεργειακού κόστους με την περιβαλλοντική προστασία και την κοινωνική συνοχή.
Παράλληλα, το πρόγραμμα "Εξοικονομώ" συνεχίζει να αποτελεί βασικό εργαλείο ενεργειακής αναβάθμισης των κατοικιών, επιδοτώντας παρεμβάσεις που περιλαμβάνουν την αντικατάσταση παλαιών συστημάτων θέρμανσης με αντλίες θερμότητας και ενεργειακά αποδοτικά κλιματιστικά, στο πλαίσιο μιας συνολικής βελτίωσης της ενεργειακής απόδοσης των κτιρίων.
Οι νεότεροι κύκλοι του προγράμματος υλοποιούνται με απλούστερες διαδικασίες, λιγότερα δικαιολογητικά και αυξημένη αυτοματοποίηση στην αξιολόγηση, ενώ το "Εξοικονομώ 2025" εφαρμόζεται με προϋπολογισμό που ξεπερνά τα €924 εκατ. και περισσότερες από 34.000 ήδη ενταγμένες αιτήσεις, με ιδιαίτερη έμφαση στη στήριξη ευάλωτων κοινωνικών ομάδων.
Από αυτές, 30.168 έχουν λάβει προκαταβολή επιχορήγησης ύψους €418,5 εκατ., ενώ επιπλέον 1.873 αναμένεται να λάβουν άμεσα προκαταβολές ύψους €25,1 εκατ. Αξίζει να σημειωθεί επίσης ότι ήδη 14.716 έχουν καταχωρήσει την Ηλεκτρονική Ταυτότητα Κτιρίου.
Συνολικά, τα προγράμματα "Εξοικονομώ" συνιστούν το πιο εκτεταμένο κύμα δράσεων ενεργειακής εξοικονόμησης που έχει υλοποιηθεί ποτέ στη χώρα, με επιδοτήσεις που υπερβαίνουν τα 2 δισ. ευρώ. Καθοριστική είναι η συμβολή του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, που χρηματοδοτεί αυτές τις δράσεις, οι οποίες επιταχύνουν την αντικατάσταση ενεργοβόρων συστημάτων θέρμανσης και ενισχύουν τον εξηλεκτρισμό της θέρμανσης, σε ευθυγράμμιση με τη συνολική ευρωπαϊκή κατεύθυνση για προώθηση τεχνολογιών υψηλής ενεργειακής απόδοσης και αξιοποίηση καθαρής ηλεκτρικής ενέργειας ως βασικού πυλώνα της ενεργειακής μετάβασης.
2. Υπάρχουν προβλέψεις για νέες επιδοτήσεις στο μέλλον;
Η εμπειρία των τελευταίων ετών δείχνει ότι οι επιδοτήσεις για συστήματα θέρμανσης και ψύξης δεν αποτελούν μια αποσπασματική παρέμβαση, αλλά μέρος μιας συνεκτικής και μακροπρόθεσμης στρατηγικής για τη μετάβαση σε ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μοντέλο. Στο άμεσο μέλλον, η κατεύθυνση είναι η συνέχιση των σχετικών προγραμμάτων, με μεγαλύτερη στόχευση και διαφοροποίηση, ώστε να λαμβάνονται υπόψη τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των κτιρίων, των περιοχών και των νοικοκυριών.
Βασικές προτεραιότητες του Υπουργείου αποτελούν:
- η επιτάχυνση της ενεργειακής αναβάθμισης του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος μέσω στοχευμένων χρηματοδοτικών εργαλείων, με έμφαση στη θερμομόνωση, στα αποδοτικά κουφώματα και στα έξυπνα συστήματα διαχείρισης ενέργειας.
- η σταδιακή απανθρακοποίηση της θέρμανσης και της ψύξης, μέσα από την ενίσχυση τεχνολογιών όπως οι αντλίες θερμότητας, τα δίκτυα τηλεθέρμανσης και οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από τα ορυκτά καύσιμα.
- η αναβάθμιση των προτύπων ενεργειακής απόδοσης για τα νέα κτίρια και η ενίσχυση της εκπαίδευσης της αγοράς — μηχανικών, κατασκευαστών και τεχνικών — ώστε η ενεργειακή αποδοτικότητα να ενσωματώνεται ήδη από το στάδιο του σχεδιασμού.
Στόχος είναι ένα βιώσιμο, ανθεκτικό και οικονομικά αποδοτικό κτιριακό περιβάλλον που θα συμβάλλει ουσιαστικά στην πορεία προς την κλιματική ουδετερότητα.
Ιδιαίτερη σημασία αποκτά το Κοινωνικό Κλιματικό Ταμείο, το οποίο εισάγει μια νέα διάσταση στην πολιτική επιδοτήσεων, δίνοντας έμφαση στη στήριξη των ευάλωτων νοικοκυριών και στη μείωση της ενεργειακής φτώχειας. Μέσα από αυτό το εργαλείο αναμένεται να χρηματοδοτηθούν παρεμβάσεις που θα διευκολύνουν την πρόσβαση σε αποδοτικές τεχνολογίες θέρμανσης και ψύξης — όπως οι αντλίες θερμότητας — για συγκεκριμένες κοινωνικές ομάδες του πληθυσμού.
Σε αυτό το πλαίσιο, βρίσκεται ήδη σε φάση τελικής διαμόρφωσης ο νέος κύκλος των προγραμμάτων "Εξοικονομώ" και "Αλλάζω σύστημα θέρμανσης και θερμοσίφωνα", ο οποίος προγραμματίζεται να υλοποιηθεί μέσω του Κοινωνικού Κλιματικού Ταμείου και, με βάση τον τρέχοντα σχεδιασμό, αναμένεται προς το τέλος του 2026, υπό την προϋπόθεση της έγκρισης του σχετικού πλαισίου από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή.
Παράλληλα, εξετάζονται πολιτικές που θα επιταχύνουν τις δράσεις εξοικονόμησης ενέργειας σε μόνιμη και ετήσια βάση και όχι αποκλειστικά μέσω περιοδικών επιδοτούμενων προγραμμάτων.
Με αυτόν τον γνώμονα, διερευνάται η αξιοποίηση εργαλείων της ευρωπαϊκής ενεργειακής πολιτικής, όπως τα λεγόμενα "white certificates" - πιστοποιητικά εξοικονόμησης ενέργειας , τα οποία μπορούν να λειτουργήσουν συμπληρωματικά στις δημόσιες παρεμβάσεις, επιβραβεύοντας μετρήσιμες δράσεις ενεργειακής εξοικονόμησης και κινητοποιώντας πρόσθετες ιδιωτικές επενδύσεις στον κτιριακό τομέα, ή —εναλλακτικά— μηχανισμοί χρηματοδότησης που θα επιτρέπουν στους πολίτες να υλοποιούν ενεργειακές αναβαθμίσεις με σταδιακή αποπληρωμή μέσω των λογαριασμών ενέργειας, μειώνοντας την ανάγκη για υψηλό αρχικό κόστος και δημιουργώντας ένα πιο σταθερό και διαρκές οικοσύστημα ενεργειακής μετάβασης.
3. Πώς μπορούν οι αντλίες θερμότητας και τα κλιματιστικά να μας φέρουν πιο κοντά στην υλοποίηση του ΕΣΕΚ;
Οι αντλίες θερμότητας και τα σύγχρονα συστήματα κλιματισμού αποτελούν βασικά εργαλεία για την επίτευξη των στόχων του Εθνικού Σχεδίου για την Ενέργεια και το Κλίμα (ΕΣΕΚ), καθώς συμβάλλουν άμεσα τόσο στη μείωση της τελικής κατανάλωσης ενέργειας όσο και στη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου στον κτιριακό τομέα.
Η μετάβαση από συμβατικά συστήματα θέρμανσης που βασίζονται σε ορυκτά καύσιμα σε ηλεκτροκίνητες λύσεις υψηλής απόδοσης επιταχύνει τον εξηλεκτρισμό της θέρμανσης και της ψύξης, που αποτελεί κεντρικό πυλώνα της εθνικής ενεργειακής στρατηγικής.
Οι αντλίες θερμότητας αξιοποιούν την ενέργεια του περιβάλλοντος και μπορούν να αποδώσουν πολλαπλάσια θερμική ενέργεια σε σχέση με την ηλεκτρική ενέργεια που καταναλώνουν, μειώνοντας σημαντικά την ενεργειακή δαπάνη των νοικοκυριών. Παράλληλα, τα σύγχρονα κλιματιστικά υψηλής ενεργειακής κλάσης συμβάλλουν στη βελτίωση της αποδοτικότητας στην ψύξη και στη θέρμανση, ιδίως σε αστικές περιοχές όπου η ζήτηση για δροσισμό αυξάνεται λόγω της κλιματικής αλλαγής.
Όταν οι τεχνολογίες αυτές συνδυάζονται με την αυξανόμενη διείσδυση των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας στο ηλεκτρικό σύστημα, ενισχύεται περαιτέρω η μείωση του ανθρακικού αποτυπώματος των κτιρίων.
Στο πλαίσιο του ΕΣΕΚ, ο κτιριακός τομέας καλείται να διαδραματίσει καθοριστικό ρόλο στην εξοικονόμηση ενέργειας, καθώς μεγάλο μέρος του υφιστάμενου κτιριακού αποθέματος παραμένει ενεργειακά παρωχημένο.
Η ευρεία υιοθέτηση αντλιών θερμότητας και αποδοτικών συστημάτων κλιματισμού, σε συνδυασμό με παρεμβάσεις θερμομόνωσης και έξυπνης διαχείρισης ενέργειας, μπορεί να επιταχύνει την επίτευξη των εθνικών στόχων για το 2030, μειώνοντας την ενεργειακή κατανάλωση, ενισχύοντας την ενεργειακή ασφάλεια της χώρας και περιορίζοντας την εξάρτηση από εισαγόμενα καύσιμα.
Με αυτόν τον τρόπο, οι τεχνολογίες αυτές δεν αποτελούν απλώς μια επιλογή για τον καταναλωτή, αλλά έναν κρίσιμο μοχλό για τη συνολική ενεργειακή μετάβαση της Ελλάδας.
Η ενεργειακή μετάβαση δεν είναι μια αφηρημένη έννοια· είναι μια αλλαγή που ξεκινά από το ίδιο μας το σπίτι.
Σήμερα, περισσότερο από ποτέ, η αναβάθμιση των κατοικιών και η στροφή σε αποδοτικές τεχνολογίες θέρμανσης και ψύξης αποτελούν κλειδί για ένα πιο βιώσιμο ενεργειακό μέλλον. Ως Πολιτεία, επενδύουμε σε πολιτικές που συνδυάζουν την καινοτομία με την κοινωνική δικαιοσύνη, διασφαλίζοντας ότι κανένα νοικοκυριό δεν θα μείνει πίσω στην πορεία προς την πράσινη μετάβαση.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Συναγερμός στη Θεσσαλονίκη: Ολόκληρη πλαγιά έτοιμη να πέσει πάνω σε πολυκατοικία στις Συκιές [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/7f/7f9691b1f0ca4ebeb5d499750989d30d.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σπείρα έκλεβε ποτά από σούπερ μάρκετ και τα διοχέτευε σε κάβες - Πώς δρούσαν [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,0,608,341/crop/both/db/dbbade0d94064df2869ef7eb0daa94ef.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σαβάνα Γκάθρι: Νέο μήνυμα στους απαγωγείς της μητέρας της – "Ποτέ δεν είναι αργά να κάνετε το σωστό" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/crop/both/b4/b492647c12af44e58520cf408ca8fe19.jpg?quality=60&404=default&v=2)
