Ευθύμιος Μπακογιάννης: Πώς οι ελληνικές πόλεις μπορούν να γίνουν πιο πράσινες, ανθεκτικές και έξυπνες

Σε μια περίοδο όπου η κλιματική κρίση, η ενεργειακή μετάβαση και οι αυξανόμενες ανάγκες των πολιτών επαναπροσδιορίζουν τον τρόπο με τον οποίο σχεδιάζονται και λειτουργούν οι πόλεις, η Ελλάδα καλείται να επιταχύνει τη μετάβασή της προς ένα νέο μοντέλο βιώσιμης και "έξυπνης" αστικής ανάπτυξης.

Ο Γενικός Γραμματέας Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, Ευθύμιος Μπακογιάννης, επισημαίνει ότι η χώρα διαθέτει πλέον τις θεσμικές και χρηματοδοτικές προϋποθέσεις για να προχωρήσει σε αυτή τη μετάβαση, αξιοποιώντας ευρωπαϊκούς και εθνικούς πόρους για έργα που συνδέονται με τον ψηφιακό μετασχηματισμό, τη βιώσιμη κινητικότητα, την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων και την ανάπτυξη ανθεκτικών αστικών υποδομών.

Αναδεικνύει, επίσης, τον κομβικό ρόλο των πράσινων επενδύσεων, από τα αστικά πάρκα και τις πράσινες διαδρομές έως τα έργα προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, τα οποία δεν βελτιώνουν μόνο το περιβάλλον αλλά και την ποιότητα ζωής, την τοπική οικονομία και την απασχόληση.

Όπως τονίζει, οι έξυπνες πόλεις μπορούν να συμβάλουν ουσιαστικά στην επίτευξη της κλιματικής ουδετερότητας μέσω της αξιοποίησης ψηφιακών τεχνολογιών, χωρίς όμως να υποκαθιστούν την ανάγκη για αποτελεσματική διακυβέρνηση και ενεργή συμμετοχή της κοινωνίας. Στο επίκεντρο αυτής της προσπάθειας βρίσκεται και η ενσωμάτωση των κριτηρίων ESG, τα οποία συνδέουν τον χωρικό σχεδιασμό με τη βιωσιμότητα, την κοινωνική συνοχή και τη διαφανή διοίκηση των πόλεων του μέλλοντος.

1. Είναι έτοιμη η Ελλάδα να περάσει σε ένα νέο μοντέλο βιώσιμων και "έξυπνων" πόλεων;

Η Ελλάδα βρίσκεται σε μια μεταβατική φάση προς την υιοθέτηση ενός νέου μοντέλου βιώσιμης και έξυπνης αστικής ανάπτυξης, αξιοποιώντας σημαντικούς ευρωπαϊκούς και εθνικούς χρηματοδοτικούς πόρους. Τα τελευταία χρόνια έχουν υλοποιηθεί δράσεις που αφορούν τον ψηφιακό μετασχηματισμό των δήμων, την ενεργειακή αναβάθμιση του κτιριακού αποθέματος, τη βιώσιμη κινητικότητα και την ανάπτυξη έξυπνων αστικών υποδομών.

Ωστόσο, η μετάβαση αυτή εξακολουθεί να αντιμετωπίζει προκλήσεις που σχετίζονται με τον κατακερματισμό του χωρικού σχεδιασμού, τις διοικητικές αδυναμίες της τοπικής αυτοδιοίκησης, την έλλειψη εξειδικευμένου ανθρώπινου δυναμικού και τις ανισότητες μεταξύ μεγάλων και μικρότερων πόλεων. Επομένως, η Ελλάδα διαθέτει πλέον τις αναγκαίες θεσμικές και χρηματοδοτικές προϋποθέσεις για να προχωρήσει προς ένα νέο μοντέλο βιώσιμων και έξυπνων πόλεων, αλλά η επιτυχία του εγχειρήματος θα εξαρτηθεί από την αποτελεσματικότητα της διακυβέρνησης, τον συντονισμό των πολιτικών και τη μακροχρόνια στρατηγική προσέγγιση.

2. Ποιες "πράσινες" επενδύσεις θα αλλάξουν περισσότερο τις ελληνικές πόλεις τα επόμενα χρόνια;

Οι σημαντικότερες πράσινες επενδύσεις που αναμένεται να μετασχηματίσουν τις ελληνικές πόλεις αφορούν την ενεργειακή και λειτουργική αναβάθμιση των κτιρίων, την ανάπτυξη βιώσιμων συστημάτων μεταφορών και τη δημιουργία πράσινων και ανθεκτικών αστικών υποδομών.

Η εφαρμογή προγραμμάτων ολιστικής ανακαίνισης δημόσιων και ιδιωτικών κτιρίων, η επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η ανάπτυξη ενεργής κινητικότητας, και η ενίσχυση των μέσων σταθερής τροχιάς και της μικροκινητικότητας αποτελούν βασικούς άξονες επενδύσεων.

Η δημιουργία αστικών πάρκων, πράσινων διαδρομών, συστημάτων διαχείρισης όμβριων υδάτων και έργων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή αναμένεται να βελτιώσει σημαντικά την περιβαλλοντική ποιότητα και την ανθεκτικότητα των πόλεων. Οι επενδύσεις αυτές δεν περιορίζονται μόνο στην προστασία του περιβάλλοντος, αλλά συνδέονται άμεσα με τη βελτίωση της ποιότητας ζωής, την ενίσχυση της τοπικής οικονομίας και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας.

3. Πώς μπορούν οι έξυπνες πόλεις να συμβάλουν ουσιαστικά στον στόχο του net zero;

Οι έξυπνες πόλεις μπορούν να διαδραματίσουν καθοριστικό ρόλο στην επίτευξη του στόχου της κλιματικής ουδετερότητας (net zero), αξιοποιώντας ψηφιακές τεχνολογίες για τη βελτιστοποίηση της χρήσης πόρων και τη μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου.

Μέσω συστημάτων έξυπνης διαχείρισης ενέργειας, αισθητήρων παρακολούθησης περιβαλλοντικών παραμέτρων, έξυπνου φωτισμού, ψηφιακών δικτύων μεταφορών και προηγμένων εφαρμογών ανάλυσης δεδομένων, οι πόλεις μπορούν να μειώσουν σημαντικά την ενεργειακή κατανάλωση και το περιβαλλοντικό τους αποτύπωμα.

Επιπλέον, η αξιοποίηση τεχνολογιών τεχνητής νοημοσύνης και Internet of Things (IoT) διευκολύνει τον αποτελεσματικό σχεδιασμό πολιτικών για τη βιώσιμη κινητικότητα, την κυκλική οικονομία και τη διαχείριση αποβλήτων. Ωστόσο, η τεχνολογία από μόνη της δεν επαρκεί· η επίτευξη του net zero προϋποθέτει τη συνδυασμένη εφαρμογή τεχνολογικών, θεσμικών και κοινωνικών παρεμβάσεων, με ενεργό συμμετοχή πολιτών, επιχειρήσεων και δημόσιων φορέων.

4. Πώς ενσωματώνεται το ESG στον σύγχρονο χωρικό σχεδιασμό και στις αστικές αναπλάσεις;

Τα κριτήρια ESG (Environmental, Social and Governance) αποτελούν πλέον βασικό πλαίσιο αξιολόγησης και σχεδιασμού των σύγχρονων αστικών αναπλάσεων και επενδύσεων στον χώρο των πόλεων. Η περιβαλλοντική διάσταση (Environmental) αφορά τη μείωση των εκπομπών άνθρακα, την ενεργειακή αποδοτικότητα, τη βιώσιμη διαχείριση των φυσικών πόρων και την ενίσχυση της ανθεκτικότητας απέναντι στην κλιματική αλλαγή.

Η κοινωνική διάσταση (Social) εστιάζει στην κοινωνική συνοχή, την προσβασιμότητα, την προσιτή κατοικία, την ασφάλεια και τη βελτίωση της ποιότητας ζωής των κατοίκων. Τέλος, η διάσταση της διακυβέρνησης (Governance) αναφέρεται στη διαφάνεια, τη λογοδοσία, τη συμμετοχική λήψη αποφάσεων και την αποτελεσματική διοίκηση των έργων και των επενδύσεων. Στο πλαίσιο του σύγχρονου χωρικού σχεδιασμού, το ESG λειτουργεί ως ένα ολοκληρωμένο εργαλείο που συνδέει τη βιώσιμη ανάπτυξη με τη χρηματοδότηση, τις επενδύσεις και τη διαμόρφωση ανθεκτικών και κοινωνικά δίκαιων αστικών περιβαλλόντων.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr