Μάχη με τον χρόνο και τις Βρυξέλλες για τα κονδύλια που θα ανοίξουν τον δρόμο για τις επόμενες επεκτάσεις του Μετρό σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη δίνει η Ελληνικό Μετρό. Το σχέδιο είναι τα μεγάλα αυτά έργα να βρουν χρηματοδότηση μέσα από το νέο ΕΣΠΑ, αλλά αυτή τη φορά, η εξίσωση είναι πιο δύσκολη, καθώς οι διαδικασίες που συζητούνται σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανεβάζουν τον πήχη και κάνουν την ωριμότητα των έργων βασικό "εισιτήριο" για την πρόσβαση στα κοινοτικά κονδύλια.
Στην Αθήνα, το βλέμμα είναι στραμμένο στην επέκταση της Γραμμής 2 προς το Ίλιον, έναν διαγωνισμό που ξεκίνησε πριν από περισσότερα από τρία χρόνια αλλά δεν έχει ακόμη περάσει στην επόμενη φάση. Στη Θεσσαλονίκη, αντίστοιχα, η Ελληνικό Μετρό πατάει γκάζι για τις επεκτάσεις προς τα δυτικά της πόλης, ξεκινώντας τις πρόδρομες εργασίες που είναι απαραίτητες για να ωριμάσει το έργο και να στηθεί ένας πλήρης φάκελος χρηματοδότησης.
Κοινός παρονομαστής είναι το επόμενο ΕΣΠΑ. Τα έργα σχεδιάζεται να χρηματοδοτηθούν από τη νέα προγραμματική περίοδο, όμως η εξασφάλιση των χρημάτων δεν θα είναι απαραίτητα τόσο απλή όσο στο παρελθόν.
Και αυτό γιατί στις Βρυξέλλες συζητείται μια διαφορετική διαδικασία για την επιλογή των έργων που θα πάρουν το πράσινο φως. Στο τραπέζι βρίσκεται ακόμη και το ενδεχόμενο ενός ανταγωνιστικού διαλόγου μεταξύ έργων διαφορετικών χωρών, με προβάδισμα σε εκείνα που θα έχουν φτάσει σε μεγαλύτερο βαθμό ωριμότητας.
Αυτό σημαίνει πως όταν έρθει η ώρα να μοιραστεί η ευρωπαϊκή πίτα, δεν θα αρκεί ένα έργο να βρίσκεται στον ελληνικό σχεδιασμό. Θα πρέπει να έχει έτοιμες μελέτες, αδειοδοτήσεις και έναν πλήρη φάκελο που θα αποδεικνύει ότι μπορεί να περάσει γρήγορα από τα χαρτιά στα εργοτάξια.
Το στοίχημα περιέγραψε με σαφήνεια ο υφυπουργός Υποδομών και Μεταφορών Νίκος Ταχιάος, αναφερόμενος στις επεκτάσεις της Θεσσαλονίκης μιλώντας κατά τη διάρκεια των εγκαινίων της επέκτασης του Μετρό της συμπρωτεύουσας
"Η βορειοδυτική επέκταση, το ποιο τμήμα της θα προχωρήσει και το πώς θα προχωρήσει, εξαρτάται και από τη χρηματοδότηση. Οπότε, για τη συζήτηση με την Ευρωπαϊκή Ένωση, εμείς πρέπει να έχουμε τις μελέτες απολύτως ώριμες", σημείωσε.
Όπως εξήγησε, στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, όπου έχει ήδη ανοίξει η συζήτηση για το πώς θα είναι το επόμενο ΕΣΠΑ, εξετάζεται το ενδεχόμενο να αλλάξει η διαδικασία που ακολουθούνταν μέχρι σήμερα και να υπάρξει "ένας ανταγωνιστικός διάλογος μεταξύ έργων διαφορετικών χωρών, για να μπουν πιο ώριμα έργα".
"Γι’ αυτό μας ενδιαφέρει πάρα πολύ να είμαστε όσο το δυνατόν πιο ώριμοι όταν έρθει η ώρα. Χρειάζεται ένας πλήρης φάκελος για να μπορείς να πάρεις χρήματα", τόνισε ο υφυπουργός.
Το Ίλιον περιμένει εδώ και τρία χρόνια
Στην Αθήνα, η επέκταση της Γραμμής 2 από την Ανθούπολη προς το Ίλιον βρίσκεται πιο μπροστά από τα υπόλοιπα σχέδια επέκτασης του υφιστάμενου δικτύου. Ο διαγωνισμός βρίσκεται ήδη στον αέρα από τον Ιανουάριο του 2023, χωρίς όμως να έχει περάσει μέχρι σήμερα στη δεύτερη φάση.
Το έργο αφορά περίπου 4 χλμ. νέας υπόγειας γραμμής και τρεις νέους σταθμούς, Παλατιανή, Ίλιον και Άγιος Νικόλαος. Στο πακέτο περιλαμβάνεται ακόμη η επέκταση του αμαξοστασίου του Ελαιώνα, αλλά και παρεμβάσεις στα ηλεκτρομηχανολογικά συστήματα των Γραμμών 2 και 3.
Ο προϋπολογισμός έχει οριστεί στα 550 εκατ. ευρώ χωρίς ΦΠΑ και η διάρκεια κατασκευής στους 57 μήνες. Πρόκειται για ένα έργο που θα φέρει το Μετρό βαθύτερα στη δυτική Αθήνα, σε πυκνοκατοικημένες περιοχές που σήμερα δεν έχουν άμεση πρόσβαση στο δίκτυο.
Παρότι ο διαγωνισμός έχει "γράψει" ήδη περισσότερα από τρία χρόνια, σημαντικές εκκρεμότητες έχουν στο μεταξύ κλείσει. Τον Μάρτιο του 2025 εγκρίθηκε η περιβαλλοντική αδειοδότηση της επέκτασης, ενώ τον Ιούνιο του 2026 ήρθε και η αντίστοιχη έγκριση για την επέκταση του αμαξοστασίου Ελαιώνα.
Το μεγάλο στοίχημα πλέον είναι να εξασφαλιστεί η χρηματοδότηση από το επόμενο ΕΣΠΑ, ώστε ο διαγωνισμός να μπορέσει να προχωρήσει και να περάσει κάποια στιγμή από τους φακέλους στις μπουλντόζες.
Το ενδιαφέρον των μεγάλων κατασκευαστικών ομίλων είναι πάντως ισχυρό. Στην πρώτη φάση είχαν εμφανιστεί η ΓΕΚ ΤΕΡΝΑ, η Intrakat, η κοινοπραξία ΑΒΑΞ–Ghella–Alstom και το σχήμα ΑΚΤΩΡ–Μυτιληναίος. Από τότε βέβαια ο χάρτης των κατασκευών έχει αλλάξει σημαντικά, με αλλαγές στα ιδιοκτησιακά καθεστώτα και εξαγορές από κατασκευαστικούς ομίλους δημιουργώντας νέα δεδομένα που θα πρέπει να ξεκαθαρίσουν πριν από την επόμενη φάση του διαγωνισμού.
Πατάει γκάζι η Θεσσαλονίκη
Στη Θεσσαλονίκη το έργο βρίσκεται σε πρωιμότερο στάδιο και γι' αυτό ο χρόνος πιέζει ακόμη περισσότερο. Η Ελληνικό Μετρό ενεργοποίησε τη σύμβαση για τις πρόδρομες εργασίες των επεκτάσεων προς τα δυτικά της πόλης, βάζοντας ουσιαστικά μπροστά τη διαδικασία που θα επιτρέψει να ωριμάσει ο σχεδιασμός και να είναι έτοιμος για τη διεκδίκηση χρηματοδότησης.
Οι εργασίες περιλαμβάνουν μελέτες και τοπογραφικά για να οριστικοποιηθούν οι θέσεις των σταθμών, αρχαιολογικές τομές, αλλά και μετατοπίσεις δικτύων κοινής ωφέλειας. Πρόκειται για δουλειές που μπορεί να μην έχουν τη θεαματική εικόνα ενός μετροπόντικα που σκάβει κάτω από την πόλη, είναι όμως απαραίτητες για να μην εμφανιστούν αργότερα οι γνωστές καθυστερήσεις που μπορούν να κρατήσουν ένα μεγάλο έργο για χρόνια πίσω.
Επιπλέον, ετοιμάζεται ο φάκελος με τον οποίο η Ελληνικό Μετρό θα πάει στη συζήτηση για τα ευρωπαϊκά κονδύλια.
Ο συνολικός σχεδιασμός για τη δυτική Θεσσαλονίκη είναι μεγάλος: προβλέπει τρεις επεκτάσεις και 14 νέους υπόγειους σταθμούς.
Η πρώτη διαδρομή αφορά την επέκταση από τον σταθμό Δημοκρατίας προς το Νοσοκομείο Παπαγεωργίου, με έξι νέους σταθμούς σε Νεάπολη, Τερψιθέα, Σταυρούπολη, Πολίχνη, Ευκαρπία και Παπαγεωργίου.
Οι άλλοι δύο κλάδοι ξεκινούν από τον Νέο Σιδηροδρομικό Σταθμό και έχουν κοινό σταθμό στους Αμπελόκηπους. Από εκεί ο ένας συνεχίζει προς Μενεμένη, Εύοσμο, Περιφερειακή και Άνω Εύοσμο, ενώ ο δεύτερος κατευθύνεται προς ΚΤΕΛ Μακεδονία, Επτανήσου και Κορδελιό.
Δεν σημαίνει, ωστόσο, ότι ολόκληρος αυτός ο σχεδιασμός θα κατασκευαστεί μονομιάς. Το ποια τμήματα θα πάρουν τελικά σειρά και με ποια μορφή θα δημοπρατηθούν θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τη χρηματοδότηση που θα μπορεί να εξασφαλιστεί.
Πρώτα οι φάκελοι, μετά οι μετροπόντικες
Και κάπου εδώ επιστρέφει η συζήτηση στις Βρυξέλλες. Η Ελληνικό Μετρό γνωρίζει από τώρα από πού θέλει να αντλήσει τα χρήματα για την επόμενη γενιά επεκτάσεων. Το ζητούμενο είναι να βρίσκεται έτοιμη όταν έρθει η ώρα να τα διεκδικήσει.
Το επόμενο ΕΣΠΑ αποτελεί το μεγάλο χρηματοδοτικό στοίχημα για το Ίλιον και τη δυτική Θεσσαλονίκη, όμως οι νέες συνθήκες που διαμορφώνονται στην Ευρώπη ανεβάζουν τον βαθμό δυσκολίας, ενώ υπάρχουν και άλλα έργα στον κλάδο των μεταφορών που θα διεκδικήσουν μέρος της πίτας της ευρωπαϊκής χρηματοδότηση. Εφόσον οι αλλαγές που εξετάζονται προχωρήσουν, τα ελληνικά έργα θα πρέπει να μπουν στη μάχη των κοινοτικών πόρων έχοντας όσο το δυνατόν λιγότερες εκκρεμότητες.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Μετρό Θεσσαλονίκης: Αρχίζουν τα δρομολόγια προς Καλαμαριά - Αύριο σε λειτουργία οι πέντε νέοι σταθμοί [Εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu609x406/0,0,609,342/crop/both/0a/0a8cd533f28546bdb77270314ea2bb70.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Παραλήρημα Μπέου κατά ευρωβουλευτών: Πολιτικοί απατεώνες, φλώροι, κοπρίτες, δεν έχετε δουλέψει στη ζωή σας [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/43,17,503,275/crop/both/b7/b7ae5475b6784671a5e356668c647ebb.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Συγκλονίζει μαρτυρία Ελληνα στο Νεπάλ: "Μιλάμε για χιλιάδες νεκρούς - Χείμαρρος πήρε παραμάζωμα χωριά, πόλεις, γέφυρες" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x342/119,0,570,253/crop/both/88/8890994898a341a08ee6e0168aaf73a0.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Φόβος στην Κυψέλη για καθιζήσεις λόγω Μετρό: Έχουμε ρωγμές σε 200 διαμερίσματα - Τι θα γίνει σε έναν σεισμό; [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/5a/5a7caf8b5ca945ff895bc78c5e53fe03.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Αναστάτωση στην Κυψέλη: Ρωγμές σε πάνω από 15 κτήρια, καθίζηση 20 εκατ. - Καταγγελίες για τα έργα του Μετρό [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu399x532/0,34,399,258/crop/both/e5/e5af04537a534873aaab3d3d8db1113e.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Κωνσταντινούπολη: Εκτροχιάστηκε συρμός του μετρό - Τουλάχιστον τρεις τραυματίες [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x286/49,0,559,286/crop/both/26/26fa9ee6e75c479eb50093a69a190159.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Μετρό Συντάγματος: Νεαρή ξεκίνησε να παίζει πιάνο και τη συνόδευσε με τον χορό της ένα μικρό κορίτσι [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/18/1864b77f38fc45b58be2b6aef542b456.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Καπνογόνα και συνθήματα στον γερανό του μετρό στην Αλεξάνδρας - "Κάτω τα χέρια απ' τα Προσφυγικά" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x360/0,9,608,350/crop/both/98/98ae585e75be437891bda74988166ce2.jpg?quality=60&404=default&v=2)
!["Ράγα SOS": Η εντυπωσιακή άσκηση ετοιμότητας στον ΗΣΑΠ με το εφιαλτικό σενάριο εκτροχιασμού και έκρηξης [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/26/265996d9d2b7491087975cc7929d9526.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Επικίνδυνα challenges ανηλίκων με ρίσκο τη ζωή τους για τα likes [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/crop/both/b0/b0f97b38dba44b3085c5037aaec920c8.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Γραμμή 4 του Μετρό: Με... Doors ο μετροπόντικας "Αθηνά" σπάει τον τοίχο στον Ευαγγελισμό [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,64,608,405/crop/both/05/054c1440a11e4accbdf019a2c2822d24.jpg?quality=60&404=default&v=2)
