"Και στ’ ανοιχτά του κόσμου τα καμιόνια θα ξεφορτώνουν στην Καισαριανή…", είναι οι στίχοι του ποιήματος του Μάνου Ελευθερίου, με τίτλο "Μαλαματένια Λόγια", το οποίο μελοποίησε ο Γιάννης Μαρκόπουλος.
Ο ποιητής κάνει σαφή αναφορά στο Σκοπευτήριο της Καισαριανής, στον μαρτυρικό τόπο γνωστό για τις εκτελέσεις Ελλήνων αντιστασιακών κατά τη Γερμανική Κατοχή.
Οι "200 της Καισαριανής" ήταν Έλληνες πολιτικοί κρατούμενοι, οι περισσότεροι από τους οποίους παραδόθηκαν στις δυνάμεις Κατοχής από το προηγούμενο φασιστικό καθεστώς της 4ης Αυγούστου. Η συντριπτική πλειοψηφία των 200 ήταν μέλη του ΚΚΕ και του ΕΑΜ.

Τώρα, 82 χρόνια μετά, έρχονται στο φως φωτογραφίες, συγκλονιστικά ντοκουμέντα εκείνης της ημέρας. Ο φωτογραφικός φακός του Γερμανού λοχία Χέρμαν Χόιερ αποτύπωσε, και έστειλε στην αιωνιότητα, κάτι που κανείς από τους Ναζί δεν πίστευε ότι θα έβλεπε, κάτι που κανείς τους δεν θα μπορούσε ποτέ να καταλάβει. Αντί να απαθανατίσει κλάματα και ύστατα παρακάλια για χάρη, κατέγραψε μια άνευ προηγουμένου αγέρωχη άρνηση για υπακοή, για υποδούλωση, για σκλαβιά.
Το ναζιστικό τέρας έπνεε τα λοίσθια, το τέλος του είχε έρθει, όμως το χώμα ήθελε να ποτιστεί κι άλλο με αίμα, ώστε να φυτρώσει καλά ο σπόρος της λευτεριάς...

Στα πρόσωπα μερικών από τους 200 είναι ζωγραφισμένη η περιφρόνηση στον θάνατο, η αηδία προς τον φασισμό, η γενναιότητα, το αίσθημα της αυτοθυσίας. Καθένας από αυτούς ένιωθε την ιστορικότητα της στιγμής και όλοι τους στάθηκαν στο ύψος τους, ατενίζοντας την ελευθερία για τελευταία φορά. Κοιτώντας στα μάτια τους δολοφόνους τους και φωνάζοντας για τα δικά τους ιδανικά: την πατρίδα, την ιδεολογία, την ομάδα, την Αθανασία...
"...Στον τοίχο της Καισαριανής μας φέραν από πίσω
κι ίσα ένα αντρίκειο ανάστημα ψηλώσαν το σωρό...".
Η εκτέλεση του υποστράτηγου Κρεχ
Στις 27 Απριλίου του 1944, διμοιρία του 8ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ υπό τον ανθυπολοχαγό ΠΖ του Ελληνικού Στρατού Μανώλη Σταθάκη, επιτέθηκε κατά του διοικητή της 41ης Μεραρχίας Οχυρών και υποστράτηγου (Generalmajor) της ναζιστικής Γερμανίας Φράντς Κρεχ και της συνοδείας του στην περιοχή των Μολάων Λακωνίας, με αποτέλεσμα τον θάνατο αυτού και μελών της συνοδείας του.
Την προηγούμενη ημέρα είχε γίνει η απαγωγή του υποστράτηγου Κράιπε από Βρετανούς και Έλληνες αντιστασιακούς στην Κρήτη. Το Γραφείο Στρατηγικών Υπηρεσιών με τη συνεργασία και του ΕΑΜ άφησε σκοπίμως να διαρρεύσει για λόγους προπαγάνδας ότι ο υποστράτηγος Κρεχ εκτελέστηκε από την Γκεστάπο ως αντιφρονών, και έδωσε στη δημοσιότητα πλαστογραφημένο γράμμα του όπου καλούσε τους Γερμανούς στρατιώτες σε λιποταξία
Μετά την επίθεση των ανταρτών του ΕΛΑΣ, η εφημερίδα "Καθημερινή" στις 30 Απριλίου 1944, δημοσίευσε την εξής ανακοίνωση των κατοχικών δυνάμεων:
"Την 27ην Απριλίου 1944 κομμουνιστικαί συμμορίαι παρά τους Μολάους κατόπιν μιας εξ ενέδρας επιθέσεως εδολοφόνησαν ανάνδρως έναν Γερμανόν Στρατηγόν και τρεις συνοδούς του. Πολλοί Γερμανοί στρατιώται ετραυματίστησαν. Ως αντίποινα διατάχτηκε:
Ο τυφεκισμός 200 Κομμουνιστών την 1.5.1944. Ο τυφεκισμός όλων των ανδρών τους οποίους θα συναντήσουν τα γερμανικά στρατεύματα επί της οδού Μολάων προς Σπάρτην έξωθεν των χωρίων. Υπό την εντύπωσιν κακουργήματος τούτου Έλληνες εθελονταί εφόνευσαν αυτοβούλως 100 άλλους κομμουνιστάς.
Ο Στρατιωτικός Διοικητής Ελλάδος".
Η ίδια ανακοίνωση μοιράστηκε και στη μορφή φυλλαδίου από τις γερμανικές Αρχές Κατοχής.

Τα αντίποινα και η εκτέλεση των 200 στην Καισαριανή
Οι οργανώσεις του ΕΑΜ και της Κομματικής Οργάνωσης Αθηνών του ΚΚΕ προσπάθησαν σε συνδικαλιστικό και φοιτητικό επίπεδο να τους διασώσουν, ενώ έγινε προσπάθεια και για ένοπλη επέμβαση από τον ΕΛΑΣ, η οποία δεν πραγματοποιήθηκε.
Έγιναν ψηφίσματα σωματείων υπέρ της σωτηρίας των μελλοθάνατων, πραγματοποιήθηκε συγκέντρωση συγγενών στη Μητρόπολη, ενώ ο Αρχιεπίσκοπος Δαμασκηνός στο διαμέρισμά του προσευχόταν υπέρ της σωτηρίας τους.

Όταν αργά τη νύχτα εμφανίστηκε μπροστά στις απελπισμένες γυναίκες είπε: "Δεν μπορώ να κάνω τίποτα και το μόνο που μου απομένει είναι να παρακαλώ τον Θεό".
Οι 200 μεταφέρθηκαν το πρωί της 1ης Μαΐου 1944 στο Σκοπευτήριο Καισαριανής με δέκα φορτηγά. Κατά τη διάρκεια της διαδρομής, έγραφαν σημειώματα και τα πετούσαν στο δρόμο. Παραλήπτες ήταν η μάνα, ο πατέρας, τα αδέλφια, οι αγαπημένοι τους άνθρωποι και οι συναγωνιστές τους. Οι περαστικοί που τα εντόπισαν έγιναν ταχυδρόμοι στα τελευταία σημειώματα.

"Καλύτερα να πεθάνει κανείς στον αγώνα για τη λευτεριά παρά να ζει σκλάβος", έγραψε ο Νίκος Μαριακάκης, γεωπόνος από τα Χανιά.
Η εκτέλεση των 200 έγινε με οπλοπολυβόλα. Οι σοροί μεταφέρθηκαν στο Γ' Νεκροταφείο Αθηνών και τάφηκαν σε ατομικούς τάφους. Μεταξύ των εκτελεσμένων, ήταν ο Μικρασιάτης Ναπολέων Σουκατζίδης (εκτελούσε και χρέη διερμηνέα) και ο Αντώνης Βαρθολομαίος, που ξεχώρισαν για την αυτοθυσία τους, αφού αρνήθηκαν να εκτελεστεί άλλος στη θέση τους όπως τους προτάθηκε από τον Γερμανό διοικητή του στρατοπέδου του Χαϊδαρίου, Καρλ Φίσερ. Εκτελέστηκε επίσης και ο πρώην βουλευτής του ΚΚΕ Στέλιος Σκλάβαινας.

Ο Βασίλης Μπαρτζιώτας στο βιβλίο του "Άστραψε φως η Ακροναυπλία" αναφέρει ότι ήταν 135 στους 200 οι φυλακισμένοι Ακροναυπλιώτες που εκτελέστηκαν την 1η Μαΐου του 1944 στην Καισαριανή. Μεταξύ των 200 εκτελέστηκαν και 6 τροτσκιστές και 5 αρχειομαρξιστές.
Εκτός από τους 200 στην Καισαριανή, εκτελέστηκαν άλλοι 100 με διαταγή του συνταγματάρχη Διονύσιου Παπαδόγκονα, επικεφαλής των Ταγμάτων Ασφαλείας στην Πελοπόννησο. Συνεπώς τα αντίποινα για τη δολοφονία του Κρεχ είχαν τουλάχιστον 300 θύματα...
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

