Ο Μάριο Ντράγκι δεν μίλησε για "περισσότερη Ευρώπη". Μίλησε για επιβίωση. Όταν προειδοποίησε ότι η ΕΕ πρέπει να μεταμορφωθεί από συνομοσπονδία σε ομοσπονδία για να μην "διαμελιστεί κομμάτι-κομμάτι" από τις ΗΠΑ και την Κίνα, δεν διατύπωσε ιδεολογία. Περιέγραψε μια ψυχρή πραγματικότητα: δεν υφίσταται ισχύς χωρίς κλίμακα.
Η συζήτηση στο Alden Biesen μεταξύ των Ευρωπαίων ηγετών επιβεβαίωσε ακριβώς αυτό: η ευρωπαϊκή ανταγωνιστικότητα δεν είναι πλέον οικονομική παράμετρος. Είναι γεωπολιτικό διακύβευμα. Η Ευρώπη δεν αντιμετωπίζει απλώς πρόβλημα ανταγωνιστικότητας. Αντιμετωπίζει πρόβλημα ιστορικής σχετικότητας. Το 2008 η οικονομία της ΕΕ ήταν περίπου ισοδύναμη με εκείνη των ΗΠΑ. Το 2026 οι ΗΠΑ προσεγγίζουν τα $30 τρισεκατομμύρια ΑΕΠ, ενώ η ΕΕ κινείται γύρω στα 20. Η διαφορά αντιστοιχεί σε οικονομία μεγαλύτερη της Γερμανίας. Η ευρωπαϊκή οικονομία είναι πλέον περίπου τα δύο τρίτα της αμερικανικής.
Αυτό δεν είναι συγκυριακό. Είναι σωρευτική στρατηγική απόκλιση. Από το 2000 έως το 2025 η παραγωγικότητα εργασίας στις ΗΠΑ αυξήθηκε περίπου 70%, ενώ στην Ευρωζώνη περίπου 30%. Σύμφωνα με ΔΝΤ και ΕΚΤ, περίπου το 75% του μετα-2008 χάσματος ΑΕΠ οφείλεται στη χαμηλότερη αύξηση παραγωγικότητας στην Ευρώπη. Η γεωπολιτική δεν μετριέται πλέον με μεραρχίες. Μετριέται σε τεχνολογία, κεφάλαιο και παραγωγικότητα.
Η Ευρώπη διαθέτει ενιαία αγορά — αλλά όχι ενιαίο οικονομικό χώρο. Τα εσωτερικά εμπόδια λειτουργούν ως "κρυφοί δασμοί": 20–25% ισοδύναμο δασμού στη μεταποίηση και άνω του 70% στις υπηρεσίες. Η ίδια η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι αν η ενιαία αγορά λειτουργούσε πλήρως, το ΑΕΠ της ΕΕ θα μπορούσε να είναι 8–10% υψηλότερο — πάνω από €1,3 τρισ. Η Ευρώπη δεν είναι φτωχή. Είναι κατακερματισμένη. Σε αυτό προστίθεται η υπερρύθμιση. Το κανονιστικό κόστος συμμόρφωσης για επιχειρήσεις στην ΕΕ είναι υψηλότερο από ό,τι στις ΗΠΑ, ιδιαίτερα σε ψηφιακές και χρηματοοικονομικές δραστηριότητες. Και το πρόβλημα δεν είναι μόνο "οι Βρυξέλλες": οι ίδιες οι κυβερνήσεις πολλαπλασιάζουν κανόνες μέσω εθνικού gold- plating και διοικητικής πολυδιάσπασης.
Η Ευρώπη έγινε ρυθμιστική υπερδύναμη. Αλλά όχι τεχνολογικός πρωταθλητής. Εξάγει κανόνες — εισάγει πλατφόρμες. Η αδυναμία κλίμακας φαίνεται και στο κεφάλαιο. Στις ΗΠΑ τα συνταξιοδοτικά ταμεία υπερβαίνουν το 140% του ΑΕΠ· στην ΕΕ παραμένουν κάτω από 35%. Η αγορά venture capital στην Ευρώπη είναι περίπου το ένα τρίτο της αμερικανικής. Από 147 ευρωπαϊκούς "μονόκερους", μόλις 40 διατήρησαν την έδρα τους στην Ένωση. Πάνω από το 60% των scale-ups μεταφέρουν κρίσιμη δραστηριότητα εκτός ΕΕ μέσα σε δέκα χρόνια.
Η Ευρώπη γεννά ιδέες. Άλλοι κεφαλαιοποιούν την ισχύ τους. Στην τεχνητή νοημοσύνη η εικόνα είναι ακόμη πιο σαφής: από τα 50 κορυφαία μοντέλα παγκοσμίως, τα 40 είναι αμερικανικά και τα 8 κινεζικά. Η ευρωπαϊκή παρουσία περιορίζεται ουσιαστικά στη γαλλική Mistral. Οι πέντε μεγαλύτερες αμερικανικές τεχνολογικές εταιρείες δαπανούν πάνω από $250 δισ. ετησίως σε Έρευνα και Ανάπτυξη — πολλαπλάσια από τις ευρωπαϊκές επενδύσεις στην AI. Η τεχνολογία δεν είναι πλέον κλάδος. Είναι υποδομή ισχύος.
Οι ευρωπαϊκές συζητήσεις περί ανταγωνιστικότητας, βιομηχανικής πολιτικής και "Buy European" που αναδείχθηκαν στο Alden Biesen κινούνται σε αυτό το πλαίσιο: η Ευρώπη χρειάζεται κλίμακα, ενοποίηση και κεφάλαιο — όχι προστατευτισμό πανικού. Χωρίς ενοποίηση αγορών, κεφαλαίου και τεχνολογίας, καμία πολιτική δεν μπορεί να αντιστρέψει τη διαρθρωτική υστέρηση.
Η ιστορική εμπειρία είναι σαφής: όπου η Ευρώπη ομοσπονδοποιήθηκε, λειτούργησε. Στο εμπόριο, στον ανταγωνισμό, στο νόμισμα απέκτησε βαρύτητα. Στην άμυνα, στην ενέργεια, στην τεχνολογία και στη χρηματοδότηση παρέμεινε άθροισμα μεσαίων κρατών. Η πλήρης ομοσπονδοποίηση 27 κρατών δεν είναι άμεσα ρεαλιστική. Η μεταβλητή γεωμετρία όμως είναι: όσοι μπορούν και θέλουν, προχωρούν σε βαθύτερη ενοποίηση αγορών κεφαλαίου, τεχνολογίας και άμυνας και δημιουργούν κλίμακα ισχύος.
Η επιλογή δεν είναι τεχνική. Είναι ιστορική. Χωρίς κλίμακα δεν υπάρχει κυριαρχία. Χωρίς κυριαρχία δεν υπάρχει πολιτική. Χωρίς πολιτική δεν υπάρχει Ιστορία. Η Ευρώπη δεν απειλείται από τους εχθρούς της. Απειλείται από την ημιτέλειά της. Ή θα μετασχηματιστεί σε Ένωση Ισχύος — ή θα παραμείνει Ένωση Κανόνων σε έναν κόσμο όπου οι κανόνες γράφονται από άλλους. Οι συζητήσεις στο Alden Biesen έδειξαν ότι η Ευρώπη γνωρίζει πλέον το πρόβλημα. Το ερώτημα είναι αν θα αποκτήσει την κλίμακα που απαιτεί ο 21 ος αιώνας. Γιατί η Ιστορία της ευρωπαϊκής ολοκλήρωσης δείχνει κάτι απλό: η ισχύς δεν προκύπτει από προθέσεις, αλλά από ενοποίηση. Και η Ευρώπη βρίσκεται πλέον στο σημείο όπου η επιλογή της δεν θα καθορίσει μόνο την ανταγωνιστικότητά της — αλλά τη θέση της στην Ιστορία.
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Συναγερμός στη Θεσσαλονίκη: Ολόκληρη πλαγιά έτοιμη να πέσει πάνω σε πολυκατοικία στις Συκιές [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/7f/7f9691b1f0ca4ebeb5d499750989d30d.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σπείρα έκλεβε ποτά από σούπερ μάρκετ και τα διοχέτευε σε κάβες - Πώς δρούσαν [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,0,608,341/crop/both/db/dbbade0d94064df2869ef7eb0daa94ef.jpg?quality=60&404=default&v=2)
