Οι Ένοικοι: H περιπετειώδης ιστορία της ιστορικής βίλας Καπαντζή

Το σημερινό πολιτιστικό κέντρο του ΜΙΕΤ και η ιστορία των ενοίκων του από την οικογένεια του τραπεζίτη Καπαντζή μέχρι σήμερα

THETOC TEAM
ΓΡΑΦΕΙ: THETOC TEAM
Οι Ένοικοι: H περιπετειώδης ιστορία της ιστορικής βίλας Καπαντζή

Το 1989, μετά από επίπονες εργασίες έξι χρόνων, ολοκληρώθηκε η επισκευή και αποκατάσταση της Βίλας Καπαντζή (γνωστής ως Ε΄ Γυμνασίου Αρρένων Θεσσαλονίκης). Το κτίριο επαναχρησιμοποιήθηκε ως Πολιτιστικό Κέντρο από την Εθνική Τράπεζα – στην ιδιοκτησία της οποίας βρίσκεται από το 1928. Γιορτάζοντας τα 30 χρόνια συνεχούς λειτουργίας του κτιρίου ως τόπου των τεχνών και του πολιτισμού, το ΜΙΕΤ διοργανώνει την έκθεση «Οι Ένοικοι» για την ιστορία της βίλας, από την ανέγερσή της στις αρχές της δεκαετίας του 1890 ως κατοικίας της οικογένειας του επιφανούς ντονμέ τραπεζίτη Μεχμέτ Καπαντζή μέχρι τη σημερινή χρήση της ως Πολιτιστικού Κέντρου του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη.

Οι Ένοικοι: H περιπετειώδης ιστορία της ιστορικής βίλας Καπαντζή
Η Βίλα Καπαντζή και το καφενείο Σατώ Μονμπονέρ (δεξιά) από καρτποστάλ στα τέλη του 19ού αιώνα

Παρουσιάζεται συνοπτικά το πλαίσιο μέσα στο οποίο αναπτύχθηκε η Συνοικία των Εξοχών της Θεσσαλονίκης, με απαρχή την κατεδάφιση του θαλάσσιου τείχους από το 1870 και την επέκταση της πόλης προς τα ανατολικά. Η ανέγερση λαμπρών αρχοντικών κατοικιών. Η εγκατάσταση του ιππήλατου τραμ και η ακτοπλοϊκή συγκοινωνία με το κέντρο της πόλης. Ο ναός της Ανάληψης και το Σατώ Μονμπονέρ στα Καραγάτσια.

Ο κτήτορας της βίλας, Μεχμέτ Καπαντζής
Ο κτήτορας της βίλας, Μεχμέτ Καπαντζής

Η πρώτη ενότητα είναι αφιερωμένη στην ιστορία των Ντονμέδων, οπαδών του ραββίνου Σαμπατάι Τσεβί, που μεταστράφηκαν μαζικά από τον Ιουδαϊσμό στον Μωαμεθανισμό το 1666 ενώ κατά τον 19ο αιώνα αποτελούσαν μια από τις εκσυγχρονιστικές συνιστώσες της Θεσσαλονίκης. Παρουσιάζεται ακόμη η πολύπλοκη γενεαλογία της οικογένειας Καπαντζή με τα πέντε κορίτσια και τα τρία αγόρια που, στο γύρισμα προς τον 20ό αιώνα, ήταν από τους πλουσιότερους και πιο δραστήριους ανθρώπους της πόλης. Περιγράφεται επίσης, η ιστορία της βίλας που έχτισε ο Μεχμέτ, η αρχιτεκτονική της, οι μετασκευές, η δεκαετία της εγκατάλειψης (1972-82) και η τελευταία αποκατάστασή της το 1982-88.

Η Τριανδρία (Βενιζέλος – Κουντουριώτης – Δαγκλής) με μέλη της Προσωρινής Κυβέρνησης στα σκαλοπάτια της βίλας, 1916
Η Τριανδρία (Βενιζέλος – Κουντουριώτης – Δαγκλής) με μέλη της Προσωρινής Κυβέρνησης στα σκαλοπάτια της βίλας, 1916

Η δεύτερη ενότητα περιλαμβάνει την αφήγηση της παρουσίας επιφανών προσώπων στο κτίριο: από τον πρίγκηπα Νικόλαο, στρατιωτικό διοικητή της Θεσσαλονίκης το 1912-13, και την υπογραφή της ελληνοσερβικής συνθήκης συμμαχίας, μέχρι τη διαμονή των Βενιζέλου – Κουντουριώτη – Δαγκλή, την Τριανδρία δηλαδή της Προσωρινής Κυβέρνησης του 1916-17. Επίσης, τη φιλοξενία του Εσάτ πασά και τη στέγαση πυρόπληκτων οικογενειών μετά τη μεγάλη πυρκαγιά του 1917. Τέλος, την υπαγωγή του κτιρίου στην ανταλλάξιμη περιουσία κατά τη συνθήκη της Λωζάννης, την αγορά του από την Εθνική Τράπεζα το 1928 και την ενοικίασή του στο ελληνικό Δημόσιο για τη στέγαση του Ε΄ Γυμνασίου Αρρένων.

Ο Εσάτ πασάς, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Βίλα Καπαντζή, 1917
Ο Εσάτ πασάς, κατά τη διάρκεια της παραμονής του στη Βίλα Καπαντζή, 1917

Στην τρίτη ενότητα παρουσιάζεται η σημερινή χρήση της βίλας μετά την αποκατάστασή της. Αρχικά από το Πολιτιστικό Κέντρο Βορείου Ελλάδος (ΠΟΚΕΒΕ) της Εθνικής Τράπεζας μέχρι την παραχώρησή της στο Μορφωτικό Ίδρυμα το 1997 και τη συνακόλουθη διοικητική μεταβολή. Επιλεγμένες εκθέσεις από την τριαντάχρονη λειτουργία της (ιστορικές, εκθέσεις τεκμηρίων, ζωγραφικής, γλυπτικής και φωτογραφίας, αλλά και σύγχρονων μέσων), εκδηλώσεις, βιβλιοπαρουσιάσεις, ξεναγήσεις και διαλέξεις παρουσιάζονται με συνοπτικό τρόπο κλείνοντας την πρόσφατη ιστορία του κτιρίου ως Πολιτιστικού Κέντρου του ΜΙΕΤ στη Θεσσαλονίκη.

Οι απόφοιτοι του Ε΄ Γυμνασίου Αρρένων (τάξη 1961) με καθηγητές τους και τονγυμνασιάρχη Πέτρο Σκουφάκη
Οι απόφοιτοι του Ε΄ Γυμνασίου Αρρένων (τάξη 1961) με καθηγητές τους και τονγυμνασιάρχη Πέτρο Σκουφάκη
Η βίλα από τα Νότια, κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης (1983-1989)
Η βίλα από τα Νότια, κατά τη διάρκεια των εργασιών αποκατάστασης (1983-1989)

Η Βίλα Καπαντζή από αέρος, 2018 (φωτ. Σάκης Γκιούμπασης)
Η Βίλα Καπαντζή από αέρος, 2018 (φωτ. Σάκης Γκιούμπασης)

INFO – έκθεσης «Οι ένοικοι. Από τη βίλα των Καπαντζή στο Πολιτιστικό Κέντρο του ΜΙΕΤ»

19 Σεπτεμβρίου – 17 Νοεμβρίου 2019

Ωράριο λειτουργίας

Τρίτη – Κυριακή: 10:30-18:00 (Δευτέρα κλειστά)

Η είσοδος είναι ελεύθερη στο κοινό

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr

ΑΝΤΙΔΡΑΣΕΙΣ ΤΗΣ ΚΟΥΜΟΥΝΔΟΥΡΟΥ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΠΙΛΟΓΗ 04 Μαρ 2021 | 14:12

Πήρε εκπομπή στην ΕΡΤ η δημοσιογράφος Ρέα Βιτάλη- Εξαλλοι στον ΣΥΡΙΖΑ, τι έγραψε η Αυγή

Η γνωστή δημοσιογράφος θα κάνει μια σειρά 12 εκπομπών στην ΕΡΤ με τίτλο Κεραία

ΣΕ ΗΛΙΚΙΑ 73 ΕΤΩΝ 02 Μαρ 2021 | 20:33

Θλίψη στην Τζαμάικα: Πέθανε το ιδρυτικό μέλος των Wailers και θρύλος της ρέγκε, Μπάνι Γουέιλερ

Ο Μπάνι Γουέιλερ μαζί με τον Μπομπ Μάρλεϊ και τον Πίτερ Τος, οι τρεις φίλοι από μια φτωχογειτονιά της Τζαμάικα,ανέδειξαν τη μουσική ρέγκε σε παγκόσμιο φαινόμενο.

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΟΥ ΕΘΝΙΚΟΥ 02 Μαρ 2021 | 12:24

Εθνικό Θέατρο για παραίτηση Λιβαθινού: Δεν κατέστη εφικτό να θεραπευθεί η δυσαρμονία

Το Εθνικό Θέατρο εξέδωσε ανακοίνωση σχετικά με την παραίτηση του Στάθη Λιβαθινού από τη Δραματική Σχολή του.

Η ΕΠΙΣΤΟΛΗ ΠΑΡΑΙΤΗΣΗΣ 02 Μαρ 2021 | 10:42

Παραιτήθηκε ο Λιβαθινός από το Εθνικό Θέατρο μετά τις καταγγελίες- "Συγνώμη αν πλήγωσα κάποιον ή κάποια"

Την παραίτησή του από το Εθνικό Θέατρο υπέβαλε ο Στάθης Λιβαθινός, μετά τις καταγγελίες για αυταρχική συμπεριφορά και ομοφοβικά σχόλια

02 Μαρ 2021 | 09:26

Εθνικό Θέατρο: Παραιτείται σήμερα ο Στάθης Λιβαθινός - Οι καταγγελίες των σπουδαστών

"Σήμερα θα αποχαιρετήσω τα παιδιά" δηλώνει ο Στάθης Λιβαθινός - Τι είπε για τις εις βάρος του καταγγελίες.

ΠΑΡΕΠΕΜΨΕ ΣΤΗΝ ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ ΤΗΣ ΣΧΟΛΗΣ 01 Μαρ 2021 | 16:53

Διάψευση Λιβαθινού: "Δεν έχω παραιτηθεί από τη σχολή Εθνικού Θεάτρου"

Ο κύριος Λιβαθινός, παρέπεμψε στην ανακοίνωση που εξέδωσαν προ ημερών ο σύλλογος καθηγητών

ΠΙΝΑΚΑΣ ΤΟΥ 1887 01 Μαρ 2021 | 13:42

Σε δημοπρασία αυτός ο πίνακας του Βαν Γκογκ - Τον έχουν δει ελάχιστοι - Μπορεί να πωληθεί έως 8 εκατ. ευρώ

Ένας πίνακας του 1887 του Βίνσεντ βαν Γκογκ που φέρει τον τίτλο Σκηνή δρόμου στη Μονμάρτη, μπορεί να πωληθεί για 5 με 8 εκατομμύρια ευρώ από τον Sotheby's.

ΣΤΗ ΜΕΣΑΙΑ ΤΟΞΟΣΤΟΙΧΙΑ 28 Φεβ 2021 | 20:03

Μυτιλήνη: Σοβαρά προβλήματα στατικότατος στο Ρωμαϊκό υδραγωγείο στη Μόρια - Κίνδυνος κατάρρευσης

Ζήτημα στατικότατος του μνημείου έφερε στο φως η πρόσφατη κακοκαιρία "Μήδεια".

ΣΤΗΝ ΕΠΑΥΛΗ ΤΣΙΒΙΤΑ ΤΖΟΥΛΙΑΝΑ 27 Φεβ 2021 | 18:14

Συγκλονιστική ανακάλυψη στην αρχαία Πομπηία: Στο φως άθικτο ρωμαϊκό άρμα [εικόνες]

Το τετράτροχο άρμα, το οποίο ήταν κατασκευασμένο από ορείχαλκο και κασσίτερο, βρέθηκε κοντά στους στάβλους μιας αρχαίας έπαυλης στην αρχαία Πομπηία.

Η ΑΠΩΛΕΙΑ ΤΟΥ ΠΡΙΝ 50 ΧΡΟΝΙΑ ΗΤΑΝ ΤΕΡΑΣΤΙΑ 27 Φεβ 2021 | 12:48

Φερναντέλ: Ο θησαυρός της Γαλλίας, ο ηθοποιός που είχε το χάρισμα να κάνει τους ανθρώπους να γελούν...

Ο Φερναντέλ δεν ήταν απλώς ένας σπουδαίος κωμικός, αλλά ένας πολύπλευρος καλλιτέχνης, που διέπρεψε και στο τραγούδι.

Η ΑΝΑΚΟΙΝΩΣΗ 26 Φεβ 2021 | 11:28

Το Σωματείο Εργαζομένων Εθνικού Θεάτρου στηρίζει τον Μπιμπίλα μετά την επίθεση του Λιγνάδη

Το Σωματείο Εργαζομένων Εθνικού Θεάτρου δηλώνει τη συμπαράστασή του στο ΣΕΗ και στον Σπύρο Μπιμπίλα, μετά την επίθεση που δέχτηκε κατά το απολογητικό υπόμνημα Λιγνάδη.

Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ ΤΟΥ "ΕΤΕΡΟΣ ΕΓΩ" 26 Φεβ 2021 | 09:10

Viral η ανάρτηση του Τσαφούλια για τον Μπιμπίλα και τον Λιγνάδη - "Μέτριος εγώ"

Viral έχει γίνει μία εικόνα που ανήρτησε ο σκηνοθέτης του "Ετερος Εγώ, Σωτήρης Τσαφούλιας, σχολιάζοντας το υπόμνημα του Λιγνάδη, όπου χαρακτήριζε ως "μέτριο ηθοποιό" τον Σπύρο Μπιμπίλα.

ΔΕΙΤΕ ΠΡΩΤΟΙ ΤΡΙΑ ΥΠΕΡΟΧΑ ΒΙΝΤΕΟ 24 Φεβ 2021 | 16:14