Μαρία Φαραντούρη στο TheTOC: Οι ξεχασμένες ποιήτριες, το τραγικό φαινόμενο των γυναικοκτονιών, η σχέση της με Μίκη - Μάνο

Η Μαρία Φαραντούρη έχοντας τα μάτια της στραμμένα στο μέλλον, ανεβαίνει στη σκηνή του Ηρωδείου με ένα έργο- κληροδότημα στις επόμενες γενιές.

Με την εμβληματική φωνή της, η Μαρία Φαραντούρη θα ερμηνεύσει στίχους γυναικών ποιητριών του αρχαίου κόσμου (μεταφρασμένους στα νέα ελληνικά από τον Θάνο Τσακνάκη) σε μουσική της Λένας Πλάτωνος. Η παράσταση "Μοίρες" ανασύρει από την αφάνεια και τη σιωπή τα ποιήματα αυτών των γυναικών αλλά τις ιστορίες τους και λειτουργεί ως μία αποκατάσταση της ιστορίας. "Τις γυναίκες αυτές τις φέρνουμε στην επιφάνεια και φωνάζουμε: "Όχι άλλο στη σιωπή", δηλώνει η Μαρία Φαραντούρη στο TheTOC.

Μαρία Φαραντούρη: "Ένιωσα συγκίνηση μπροστά σε αυτή την αποκάλυψη. Ήταν σα να ξεθάψαμε ένα μνημείο από κάτω"

Κ. Φαραντούρη, σε λίγες ημέρες θα παρουσιάσετε τη μουσική παράσταση "Μοίρες". Μία παράσταση που δίνει φωνή σε ποιήτριες του αρχαίου κόσμου που ζούσαν στη λήθη. Ο στίχοι που διασώθηκαν μελοποιήθηκαν από τη Λένα Πλάτωνος. Πώς ξεκίνησε αυτό το εγχείρημα;

Τα ποιήματα αυτών των γυναικών, τα σπαράγματα αυτά, βρέθηκαν στα χέρια μου στην έναρξη της πανδημίας τoυ κορονοϊού. Ο φιλόλογος Θάνος Τσακνάκης τα βρήκε και μου τα έφερε. Ο άνθρωπος αυτός πήγε στο πανεπιστήμιο της Κρήτης και μαζί με άλλους αρχαιολόγους και φιλόλογους, ανακάλυψαν τα ποιήματα αυτών των γυναικών. Ποιήματα που όπως τονίσατε, ήταν στη σιωπή και στην αφάνεια. Ανακάλυψαν περίπου 60 ποιήτριες. Αλλά μόνο από τις 15 σώθηκαν τα ποιήματά τους. Στη συνέχεια, ο Θάνος μετέφρασε αυτόν τον θησαυρό στα νέα ελληνικά και έγραψε την ιστορία της κάθε ποιήτριας στο βιβλίο του "Των σιωπηλών σπαράγματα". Όταν αυτό το υλικό έφτασε στα χέρια μου, καταλαβαίνετε τη συγκίνησή μου μπροστά σε αυτή την αποκάλυψη. Ήταν σα να ξεθάψαμε ένα μνημείο από κάτω.

Η Κόριννα, η Τελέσιλλα, η Ανύτη, η Πράξιλλα, η Μοιρώ, η Νοσσίς, η Διοφίλη, η Ήριννα, οι ξεματιάστρες, ξαναβρίσκουν λοιπόν, τη φωνή τους, μέσα από την παράσταση "Μοίρες".

Ναι, γιατί οι γυναίκες αυτές με το πέρασμα των αιώνων έμειναν στην αφάνεια. Δηλαδή αποσιωπήθηκαν. Ενώ στην εποχή τους κάποιες από αυτές ήταν γνωστές. Θαύμαζαν τη Σαπφώ και κατάγονταν από διάφορα μέρη της Ελλάδας. Από τα βόρεια, από τα νησιά, το Άργος, την Κρήτη, την Αθήνα, τη Θήβα. Η σκέψη μας ήταν να δοθούν αυτά τα ποιήματα σε μία γυναίκα για να μελοποιηθούν. Και αυτή η γυναίκα ήταν η Λένα Πλάτωνος.

Πρόκειται για ποιήτριες που δόξασε η αρχαιότητα αλλά αδίκησε ιστορία. Η παράσταση θα λέγαμε ότι λειτουργεί ως μία αποκατάσταση της αδικίας αυτής;

Ε βέβαια! Τις φέραμε στην επιφάνεια και φωνάζουμε: "Όχι άλλο στη σιωπή". Οι γυναίκες αυτές έγραψαν για τον έρωτα, για τη φιλία, για τη σχέση με τη φύση και τα ζώα. Έγραψαν για την ισότητα. Για την ειρήνη.

Θέματα που παραμένουν επίκαιρα.

Ακριβώς. Οι ίδιες αγωνίες και ίδιοι πόθοι που εκφράζονται βέβαια διαφορετικά σήμερα. Αυτές οι γυναίκες ζούσαν σε ανδροκρατούμενες κοινωνίες. Πολλές αδικήθηκαν, ακριβώς, επειδή ήταν γυναίκες και τις πίεζαν να σταματήσουν να γράφουν και να μείνουν στο σπίτι τους. Εταίρες τις περιέγραφαν. Αλλά και οι οικογένειές τους τις καταπίεζαν. Τις γύριζαν στον αργαλειό. "Μην παίζεις με τα παιδικά παιχνίδια. Γύρνα στον αργαλειό", έλεγαν στην Ήριννα.

Υπάρχουν και άλλες ιστορίες για τη ζωή αυτών των γυναικών που να σας εντυπωσίασαν;

Η Τελέσιλλα από το Άργος είχε μία συγκλονιστική ιστορία. Ήταν μία πολύ δυνατή προσωπικότητα. Είχε πάει ένας στρατηγός από τη Σπάρτη, ο Κλεομένης μαζί με στρατιώτες να καταλάβουν την πόλη. Πήγαν στην πύλη του Άργους για να καταλάβουν την πόλη γιατί οι άνδρες έτρεχαν στους πολέμους. Τότε εκείνη έβαλε όλα τα γυναικόπαιδα στην πύλη. Μόλις τα είδαν αυτοί, σηκώθηκαν και έφυγαν. Ποιος θα τα έβαζε με τα γυναικόπαιδα; Τότε το θεωρούσαν μεγάλη ντροπή. Αυτή η ποιήτρια έγραψε για την ισότητα των φύλων. Ένα ποίημα συγκλονιστικό που βάζει τη Ρέα να το "σκάει" από τον Όλυμπο γιατί ήταν όλοι άνδρες και την καταπίεζαν. Και της λέει ο γιος της ο Δίας: "Μητέρα γύρνα πίσω θα σε φάνε τα θηρία". Και εκείνη του απαντά: "Όχι παιδί μου, δεν γυρίζω, αν δεν μου δώσεις το μισό της γης, το μισό του ουρανού και από τα θαλάσσια πλάτη". Δεν είναι καταπληκτικό;

Μαρία Φαραντούρη: "Κάθε μέρα βλέπουμε και από μία γυναικοκτονία. Είναι τραγικό"

Και πικρό επίσης. Γιατί αυτά τα θέματα δεν έχουν λυθεί μέχρι σήμερα.

Έτσι είναι. Βλέπουμε τι βιώνουμε σήμερα με τις γυναικοκτονίες! Μία μερίδα ανδρών πιστεύει ακόμα μέχρι σήμερα, ότι η γυναίκα είναι κτήμα του, ότι την κάνει ό,τι θέλει και την εξουσιάζει. Υπάρχει μία βία απίστευτη. Κάθε μέρα βλέπουμε και από μία γυναικοκτονία. Είναι τραγικό.

Μαρία Φαραντούρη: "Είχα μία πατρική αντιμετώπιση από τον Μίκη Θεοδωράκη. Ήμουν ένα πνευματικό του παιδί"

Εσείς δεχτήκατε ποτέ διαφορετική αντιμετώπιση επειδή είστε γυναίκα;

Όχι, ποτέ. Ήμουν πολύ τυχερή γιατί ήμουν κοντά στον Μίκη και είχα μία πατρική αντιμετώπιση. Ήμουν μέρος της οικογένειάς του. Ένα πνευματικό του παιδί. Δεν είχα τέτοια προβλήματα, ούτε από τους μουσικούς που πάντα με αντιμετώπιζαν με σεβασμό. Αλλά και εκείνα τα χρόνια υπήρχε πρόβλημα στον τρόπο που αντιμετωπίζονταν οι γυναίκες. Ειδικά η γυναίκα τραγουδίστρια, θεωρούνταν τότε ότι ήταν μία γυναίκα της νύχτας. Θεωρούσαν ότι μία γυναίκα που τραγουδά, ήταν αδύναμη να περιφρουρήσει την προσωπικότητά της και τη ζωή της.

Ανήκετε στη γενιά που θεωρούσε ότι το τραγούδι και η ποίηση, αλλάζει το μέλλον. Θα λέγαμε ότι και με αυτό το εγχείρημα, ατενίζετε και πάλι προς το μέλλον, καθώς μέσω της παράστασης διασώζεται ένα σπουδαίο έργο για τις επόμενες γενιές.

Ακριβώς. Και εγώ και η Λένα το πιστεύουμε αυτό. Ιδιαίτερα η Λένα προσέγγισε το έργο με μεγάλη προσοχή και ένταση και πιστεύει ότι θα έχει μία διάρκεια και μάλιστα, μεγάλης αξίας.

'Έχετε τραγουδήσει σε όλο τον κόσμο, στα πιο σημαντικά θέατρα και στους πλέον εμβληματικούς χώρους. Ωστόσο, το Ηρώδειο θα λέγατε, ότι έχει μία ξεχωριστή αύρα;

Φυσικά και ιδιαίτερα τώρα που ξέρουμε ότι θα κλείσει για τα επόμενα τρία χρόνια, είναι μεγάλη η συγκίνησή μας. Είναι πολύ σημαντικό ότι η συγκεκριμένη παράσταση θα παρουσιαστεί στο Ηρώδειο. Μας συγκινεί πολύ.

Παρά την σπουδαία πορεία σας και τη διεθνή αναγνώρισή σας, παραμένετε ένας προσιτός άνθρωπος. Τι σας κρατά γειωμένη;

(Γελάει). Τι να σας πω; Δεν ξέρω. Ίσως είναι τα παιδικά μου χρόνια, η οικογένεια, το περιβάλλον που ζω με τον σύζυγό του, τον Τηλέμαχο. Βλέπω τα πράγματα από τη γη και στις σωστές -πιστεύω- διαστάσεις. Πάντα το έκανα αυτό. Δεν ήθελα ποτέ να ξεφύγω. Ζώντας δίπλα σε μία προσωπικότητα όπως ήταν του Μίκη, αλλά και σε άλλους μεγάλους όπως ήταν ο Μάνος, ήταν δύσκολο να ξεφύγεις. Ξέρετε, η Τέχνη ήταν αυτή που μας κράτησε ψηλά. Αντιμετωπίζαμε το τραγούδι ως Τέχνη, ως μία υπέρβαση, ως κάτι πολύ ιερό. Το τραγούδι για εμάς δεν ήταν δουλειά για επιβίωση. Ήταν η Τέχνη που μας ανύψωνε. Η ποίηση και το ωραίο τραγούδι".

Η παράσταση "Μοίρες" θα παρουσιαστεί στο Ηρώδειο στις 19 Ιουνίου.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr