Η Κάρπαθος είναι ένα νησί που τον τελευταίο καιρό έχει συγκεντρώσει το ενδιαφέρον πολλών developpers και αρχιτεκτόνων σεβόμενοι το αίτημα (ελπίζω) μιας πιο ήπιας τουριστικής ανάπτυξης.
Το αρχιτεκτονικό γραφείο A&M Architects που δραστηριοποιείται τον τελευταίο καιρό ιδιαίτερα και στην Κάρπαθο, είναι μια πολυεπιστημονική εταιρεία Αρχιτεκτονικής, Σχεδιασμού και Διαχείρισης Έργων.
Στο portfolio τους περιλαμβάνεται το Saint George Hotel Karpathos, ενώ στην περιοχή Κατώδιο της Καρπάθου ολοκλήρωσαν ξενοδοχειακή ανάπτυξη με θέα στο Αιγαίο.
Σήμερα θα ασχοληθούμε με μια ολοκληρωμένη ιδιωτική κατοικία που σχεδίασαν (Υπεύθυνος η/οι μελέτης: Μιχάλης Μαυρολέων, Μαρίκα Μαυρολέων, Αναστάσιος Κουκούτσης, Παντελής Τάτσος Ομάδα μελέτης: Έφη Ζωγράφου, Κυριάκος Κυριακόπουλος), που λέγεται, θα χρησιμοποιήσω λατινικούς χαρακτήρες, "Areri residence” και πρόκειται στην ουσία, για ένα έργο ανακαίνισης μιας κατοικίας, σε οικόπεδο 127 τετραγωνικών μέτρων, που αποτελούνταν όμως από δύο ανεξάρτητα κτίσματα: ένα παλιό λιθόκτιστο σπίτι πριν το 1955 και μια προσθήκη από σκυρόδεμα του 1977.
Ο στόχος της ομάδας ήταν να τα ενώσει σε μια συνεκτική αρχιτεκτονική σύνθεση, αναβαθμίζοντας αισθητικά και λειτουργικά τον χώρο χωρίς να χαθεί η ταυτότητα του οικισμού.
Το γραφείο αναφέρει στο κείμενο της περιγραφής: "Στο εσωτερικό, η παραδοσιακή "μουσάντρα", ένα χαρακτηριστικό στοιχείο των καρπαθιακών σπιτιών, αποκτά νέα μορφή μέσα από έναν διακριτικό διάλογο παλιού και νέου.
Η επέκταση καθ’ ύψος, με σύγχρονη σύμμεικτη κατασκευή, εξασφαλίζει ομαλή συνέχεια ανάμεσα στους ορόφους, ενώ η θερμομόνωση και η νέα στέγη με γαλλικού τύπου κεραμίδια ενισχύουν τη βιωσιμότητα της κατοικίας.
Εξωτερικά, κυριαρχεί το λευκό που χαρακτηρίζει την περιοχή, σε ισορροπία με τα γαλάζια ξύλινα κουφώματα και τις διακοσμητικές λεπτομέρειες στα τελειώματα της στέγης. Στην αυλή, χτιστά καθιστικά και παραδοσιακά κολωνάκια ολοκληρώνουν τη σύνθεση, δίνοντας την αίσθηση ότι το σπίτι ανήκε πάντα εκεί".
Τι είναι η μουσάντρα;
Στην παραπάνω περιγραφή μου κέντρισε το ενδιαφέρον η λέξη "μουσάντρα". Η μουσάντρα λοιπόν, είναι ένα από τα πιο χαρακτηριστικά και πρωτότυπα στοιχεία της παραδοσιακής καρπαθιώτικης κατοικίας.
Πρόκειται για τον κύριο χώρο ύπνου στο καρπαθιώτικο σπίτι, το κρεβάτι στηριζόμενο πάνω από τον καναπέ, σε ύψος ανασηκωμένο από το δάπεδο. Ουσιαστικά, πρόκειται για ένα εσωτερικό πατάρι ή ημιόροφο κατοικίας -ένα υπερυψωμένο ξύλινο πλατφόρμι που χωρίζει οριζόντια τον εσωτερικό χώρο, δημιουργώντας έναν ιδιωτικό τόπο ξεκούρασης. Πολύ πριν το "privacy" γίνει μόδα γιατί πολύ απλά απειλείται.
Κατασκευαστική τεχνοτροπία
Η μουσάντρα κατασκευαζόταν αποκλειστικά από μασίφ ξύλο, με χοντρές ξύλινες δοκούς να στηρίζουν τη βάση της και λεπτότερα σανίδια να σχηματίζουν τη δαπεδική της επιφάνεια. Το ύψος της τοποθέτησής της ήταν υπολογισμένο ώστε κάτω από αυτήν να χωρά ένα καθιστικό, ένας καναπές ή ο βασικός χώρος διημέρευσης, ενώ πάνω της δημιουργούνταν ο χώρος ύπνου, συνήθως χαμηλοτάβανος αλλά ζεστός και εσώκλειστος. Στρώματα και χαλιά τοποθετούνταν στο πάτωμα της, με αρκετό γύρω χώρο για αποθήκευση.
Η πρόσβαση στη μουσάντρα γινόταν μέσω μιας απλής ξύλινης σκάλας ή ακόμη και με αναρρίχηση μέσω σκαλοπατιών χαραγμένων στον τοίχο, στοιχείο που υπογραμμίζει τον αρχέγονο και λιτό χαρακτήρα της κατασκευής.
Λειτουργία και συμβολισμός
Πέρα από την πρακτική λειτουργία εξοικονόμησης χώρου σε μικρά μονόχωρα σπίτια, η μουσάντρα είχε και βαθύτερη κοινωνική σημασία: ήταν ο ιερός χώρος του ζευγαριού, διακοσμημένος με χειροποίητα υφαντά και κεντητά, συνήθως από την προίκα της νύφης. Η υφαντική, η κεντητική και η ξυλογλυπτική ήταν άρρηκτα συνδεδεμένες με τον λαϊκό πολιτισμό της Ολύμπου Καρπάθου, και η μουσάντρα αποτελούσε το "σκηνικό" όλης αυτής της τέχνης μέσα στο σπίτι.
Σήμερα, η μουσάντρα συνεχίζει να απαντάται σε ανακαινισμένα παραδοσιακά σπίτια της Καρπάθου, ως βιωματικό στοιχείο πολιτιστικής μνήμης που διηγείται με σιωπή την τέχνη του βίου των Καρπαθίων. Οι παλιοί ξέρανε και οι νέοι πρέπει να καινοτομούν εμπνεόμενοι από την παράδοσή τους.
Φωτογραφία: AYLO Studio (https://www.aylostudio.com/)
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
