Με την εκλογική ήττα του επί χρόνια ηγέτη της Σερβίας, Αλεξάνταρ Βούτσιτς, στις εκλογές της Κυριακής, το φοιτητικό κίνημα διαμαρτυρίας της χώρας πέτυχε κάτι που οι διαδηλωτές σε άλλες ευρωπαϊκές πρωτεύουσες μπορούν μόνο να ονειρεύονται.
Τώρα, όμως, αρχίζει η δύσκολη πραγματικότητα της διακυβέρνησης, μια πρόκληση για την οποία ούτε οι φοιτητές ούτε οι υποψήφιοι που επέλεξαν διαθέτουν προηγούμενη εμπειρία.
Δεκάδες χιλιάδες άνθρωποι βγήκαν στους δρόμους σε ολόκληρη τη χώρα για να πανηγυρίσουν, όταν ο Βούτσιτς παραδέχθηκε την ήττα του αργά το βράδυ της Κυριακής, σε μια ιστορική εκλογική αναμέτρηση που αποτέλεσε την κορύφωση δύο ετών ειρηνικών αντικυβερνητικών διαδηλώσεων.
Διαβάστε Επίσης
Ωστόσο, σύμφωνα με το reuters, την ώρα που το πλήθος πανηγύριζε ανάβοντας καπνογόνα και πυροτεχνήματα, τραγουδώντας και χορεύοντας, παρέμεναν αναπάντητα κρίσιμα ερωτήματα: Ποιος θα αναδειχθεί πρωθυπουργός μέσα από αυτό το κίνημα που δεν διαθέτει έναν αναγνωρισμένο ηγέτη; Ποιες ακριβώς θα είναι οι πολιτικές του; Και μπορούν άνθρωποι άγνωστοι μέχρι σήμερα στην πολιτική σκηνή, χωρίς προηγούμενη κομματική ένταξη, να παραμείνουν ενωμένοι ώστε να στηρίξουν την οικονομία, να καταπολεμήσουν τη διαφθορά και να διαχειριστούν τις σύνθετες διεθνείς σχέσεις της χώρας;
Οι απαντήσεις θα καθορίσουν την πολιτική σταθερότητα της Σερβίας, της μεγαλύτερης οικονομίας των Δυτικών Βαλκανίων, καθώς και τις σχέσεις της με την Κίνα, τη Ρωσία και την Ευρωπαϊκή Ένωση, που αποτελεί τον μεγαλύτερο εμπορικό της εταίρο.
Η νίκη των φοιτητών "είναι πιθανό να πυροδοτήσει εκτεταμένες θεσμικές και πολιτικές αλλαγές, με επίκεντρο την καταπολέμηση της διαφθοράς, το κράτος δικαίου και τη βελτίωση των δημόσιων υπηρεσιών.
Ωστόσο, η γραφειοκρατική αντίσταση στις μεταρρυθμίσεις και η περιορισμένη κυβερνητική εμπειρία του κινήματος θα μπορούσαν να καταστήσουν δύσκολη τη μετάβαση", ανέφερε η Teneo Global Research σε έκθεσή της τη Δευτέρα.
Διαβάστε Επίσης
Νικητές, αλλά μπορούν να παραμείνουν ενωμένοι;
Το κίνημα διαμαρτυρίας ξεκίνησε μετά τον θάνατο 16 ανθρώπων από την κατάρρευση στεγάστρου στον σιδηροδρομικό σταθμό της πόλης Νόβι Σαντ, στη βόρεια Σερβία, το 2024. Οι κινητοποιήσεις, με πρωτοβουλία των φοιτητών, απαιτούσαν την απόδοση ευθυνών και τον τερματισμό της διαφθοράς.
Παρότι δεν διέθεταν έναν κεντρικό ηγέτη, οι φοιτητές κατάφεραν να εξασφαλίσουν ευρεία κοινωνική υποστήριξη, προτού επιλέξουν 250 πανεπιστημιακούς, δικηγόρους, γιατρούς, ηθοποιούς, αγρότες και μουσικούς για να τους εκπροσωπήσουν στις εκλογές.
Το κίνημα και ορισμένοι από τους σημαντικότερους υποψηφίους του έχουν ήδη δώσει μια πρώτη εικόνα των πολιτικών τους προτεραιοτήτων, υποσχόμενοι ένα πρόγραμμα καταπολέμησης της διαφθοράς στο εσωτερικό της χώρας, με επίκεντρο τη ριζική αναμόρφωση των θεσμών.
Το κίνημα δεν αναγνωρίζει την ανεξαρτησία του Κοσόβου, της πρώην νότιας επαρχίας της Σερβίας που ανακήρυξε την ανεξαρτησία της το 2008. Παράλληλα, επιθυμεί τη διεξαγωγή δημοψηφίσματος για την ένταξη της Σερβίας στην Ευρωπαϊκή Ένωση, με την οποία οι σχέσεις έχουν επιδεινωθεί τα τελευταία χρόνια.
Στα προβεβλημένα πρόσωπα περιλαμβάνονται ο επικεφαλής του ψηφοδελτίου των φοιτητών και καρδιολόγος Ίλια Σρντάνοβιτς, ο πρώην διοικητής της κεντρικής τράπεζας Ντέγιαν Σόσκιτς και ο Ράντομιρ Σάιτσιτς, καθηγητής στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου, ο οποίος μίλησε εκ μέρους των φοιτητών μετά την εκλογική τους νίκη.
Ωστόσο, δεν είναι βέβαιο ότι κάποιο από αυτά τα πρόσωπα θα αναλάβει υπουργικό αξίωμα. Παραμένει επίσης ανοιχτό το ερώτημα εάν οι υποψήφιοι θα μπορέσουν να συγκροτήσουν μια συνεκτική κυβέρνηση, ικανή να συμφωνήσει σε κοινές πολιτικές και να διατηρήσει την ενότητά της για αρκετό διάστημα, ώστε να αξιοποιήσει την άνετη κοινοβουλευτική πλειοψηφία της για την προώθηση αλλαγών.
"Το φοιτητικό κίνημα δημιούργησε μια τόσο μεγάλη αλλαγή στην πολιτική κουλτούρα της Σερβίας. Μένει να δούμε αν αυτή θα έχει διάρκεια", δήλωσε η Καταρίνα Πόποβιτς, επίσης καθηγήτρια στο Πανεπιστήμιο του Βελιγραδίου.
"Ελπίζουμε απλώς ότι υπάρχουν αρκετά μεγάλοι στόχοι που θα τους κρατήσουν ενωμένους για όσο χρειάζεται, ώστε να αποδομήσουν το σύστημα", πρόσθεσε.
Διαβάστε Επίσης
Η μεταρρύθμιση των δημόσιων θεσμών στη Σερβία:
Σύμφωνα με το Σύνταγμα της Σερβίας, οι υποψήφιοι του φοιτητικού κινήματος έχουν στη διάθεσή τους 90 ημέρες για να σχηματίσουν κυβέρνηση, από τη στιγμή που θα συγκροτηθεί η Βουλή μετά την ανακοίνωση των οριστικών αποτελεσμάτων από την κρατική εκλογική επιτροπή.
Ο χρόνος αποτελεί κρίσιμο παράγοντα, ιδιαίτερα καθώς πρέπει να εγκριθεί ο κρατικός προϋπολογισμός πριν από το τέλος του έτους, σε μια περίοδο αυξανόμενου δημόσιου και ιδιωτικού χρέους.
Παράλληλα, οποιαδήποτε σοβαρή προσπάθεια αντιμετώπισης της διαφθοράς θα απαιτήσει αναδιοργάνωση της αστυνομίας και των υπηρεσιών πληροφοριών, καθώς και μεταρρύθμιση του δικαστικού συστήματος.
Οι κρατικοί θεσμοί χρειάζονται "αποτοξίνωση" έπειτα από 14 χρόνια διακυβέρνησης Βούτσιτς, δήλωσε ο Μπόζο Πρέλεβιτς, δικηγόρος με έδρα το Βελιγράδι και πρώην συνυπουργός Εσωτερικών.
Ο Πρέλεβιτς προειδοποίησε ότι το Σερβικό Προοδευτικό Κόμμα (SNS) του Βούτσιτς θα αποτελέσει ισχυρή αντιπολίτευση και ότι η νέα κυβέρνηση θα χρειαστεί να υπερασπιστεί δυναμικά τις θέσεις της.
Ο Βούτσιτς και το SNS έχουν επανειλημμένα αρνηθεί τις κατηγορίες για καταστολή και διαφθορά.
Διαβάστε Επίσης
Οι διεθνείς σχέσεις
Στη Ρωσία, παραδοσιακό σύμμαχο της Σερβίας και βασικό προμηθευτή της σε φυσικό αέριο, ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, επαίνεσε τον Βούτσιτς, χωρίς ωστόσο να φτάσει στο σημείο να συγχαρεί τους φοιτητές.
"Σεβόμαστε τη Ρωσία τόσο ως μεγάλη δύναμη όσο και ως ιστορικά σημαντικό εταίρο μας και, σε πολλές περιπτώσεις, προστάτη μας", δήλωσε στο RT Balkan ο Γιόβο Μπάκιτς, κοινωνιολόγος, πανεπιστημιακός και εκπρόσωπος της Φοιτητικής Λίστας.
Πρόσθεσε ότι δεν πρόκειται να υπάρξει αλλαγή στην εξωτερική πολιτική της Σερβίας απέναντι στη Ρωσία, συμπεριλαμβανομένης της στάσης της χώρας να μην επιβάλει κυρώσεις στη Μόσχα.
Τις εξελίξεις παρακολουθεί στενά και η Ουκρανία, η οποία έχει επωφεληθεί έμμεσα από σερβικά όπλα στον αγώνα της να αποκρούσει τη ρωσική εισβολή που διαρκεί εδώ και τέσσερα χρόνια.
Ευρωπαίοι αξιωματούχοι συνεχάρησαν τους φοιτητές για τη νίκη τους και δήλωσαν έτοιμοι να βοηθήσουν τη Σερβία στην προσπάθειά της να αντιμετωπίσει τη διαφθορά.
"Είμαι βέβαιος ότι η Φοιτητική Λίστα θα βρει τον τρόπο, όπως έχει κάνει μέχρι σήμερα, να επιλέξει κάποιον ικανό να κυβερνήσει. Κάποιον που θα έχει το προνόμιο, αλλά και την τεράστια ευθύνη, να οδηγήσει τη Σερβία μέσα από αυτές τις μεταρρυθμίσεις", δήλωσε ο Σάβο Μανοΐλοβιτς, από το κίνημα Kreni-Promeni ("Κινήσου – Άλλαξε"), το οποίο διατηρεί φιλική στάση απέναντι στους φοιτητές.
Διαβάστε Επίσης
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
![Τραγωδία στον Πύργο: Μια νεκρή και δυο τραυματίες μετά από σφοδρή μετωπική σύγκρουση δύο ΙΧ [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x407/0,32,608,373/crop/both/0f/0fcdc31ed5a24c9ebe3f956f9abcdf15.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Εορταστικό κλίμα στη Θεσσαλονίκη: 22 σχολεία παρέλασαν με τη συνοδεία Φιλαρμονικών [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/207x116/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/61/611f5f61c148444ca25898f74082d6e7.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ολοκληρώθηκε το συλλαλητήριο μαθητών και φοιτητών - Άνοιξαν οι δρόμοι στο κέντρο [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu609x313/0,3,552,313/crop/both/75/7597c000d6d440f5822d83ecfd1c1792.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σύνταγμα: Έστησαν σκηνές οι φοιτητές - Θα διανυκτερεύσουν μέχρι το συλλαλητήριο της Τετάρτης [εικόνες - βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,31,608,372/crop/both/d8/d8b488b1951346f7ac39404c0fe93e1b.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Συνεχίζονται οι διαδηλώσεις στη Γαλλία: Φοιτητές απέκλεισαν το Λούβρο [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,63,608,404/crop/both/a9/a9a033ca707144118a41b1f125e76bdb.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ξεσηκώθηκαν και στην Ιταλία οι μαθητές: Μεγάλες διαδηλώσεις ενάντια στην Μελόνι και συγκρούσεις με την Αστυνομία [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x406/0,32,608,373/crop/both/8e/8e269ade93de4423a7865e28467b7ced.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σύνταγμα: Τα ΜΑΤ προσπάθησαν να εμποδίσουν φοιτητές να απλώσουν πανό μπροστά τη Βουλή - Το μήνυμά τους [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,33,608,374/crop/both/5f/5f2eb69cc53a4d9a88b343a5c5747c2a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Άγρια επεισόδια στην Αλβανία: Φοιτητές συγκρούονται με την αστυνομία για εκπαίδευση και εργασία [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x316/22,0,585,316/crop/both/a5/a54a08408cd64cb39c683bb41375b4f4.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Το TikTok του Κουτσούμπα για τις διαδηλώσεις της νεολαίας σε Ελλάδα και Ευρώπη - "Από το Παρίσι ως το Σύνταγμα" [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,47,608,388/crop/both/36/367c412f2df64ef9896b21b3007f3121.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Γέμισε σκηνές το Σύνταγμα: Ολονύκτια διαμαρτυρία φοιτητών μέσα στη βροχή για το κόστος της στέγης [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,28,608,369/crop/both/1b/1b133ea4a1c04f7e97ec2893146502a1.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Εθνική βόλεϊ: Σοκαριστικός τραυματισμός για την Αγγελοπούλου - Έκλαιγαν οι παίκτριες της Ελλάδας και της Σερβίας [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x344/0,3,608,344/crop/both/5d/5df2a7f50ac34f6fb31a9bbec7c3f04e.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![ΑΠΘ: Ένταση σε ορκωμοσία φοιτητών - Δεν άφηναν τους συγγενείς να μπουν στην αίθουσα - Ο νέος κανονισμός [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x342/0,0,608,341/crop/both/ef/ef8308d766444fadadd73c1ba8aa76e0.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Φοιτητικές Εκλογές: Διεξάγονται σε ήρεμο κλίμα στον απόηχο των χθεσινών επεισοδίων σε ΑΠΘ και ΠΑΔΑ [εικόνες]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,61,608,402/crop/both/0a/0adadfa038ae46e0b49dcfbe8f3b185e.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Ένταση ανάμεσα σε φοιτητές και αστυνομία έξω από το Μαξίμου - Προσπάθησαν να ανοίξουν πανό [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x338/2,0,604,338/crop/both/57/57ffb563e54f4fbcb1496043d5bcc944.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Άγριο ξύλο σε αγώνα μπάσκετ στη Σερβία: Ο Κάλινιτς του Ερυθρού Αστέρα γρονθοκόπησε αντίπαλό του [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x321/17,0,589,321/crop/both/51/51ffc415111b41e6b5761dc12484b2b3.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τέμπη: Φοιτητές και μαθητές έγραψαν ξανά τα ονόματα των θυμάτων έξω από τη Βουλή [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x405/0,64,608,405/crop/both/2a/2a80e52794074c7ea2419a8a00bd079a.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Θλίψη στον Ερυθρό Αστέρα: "Έφυγε" η Λιουμπίτσα, η γάτα που πέρασε όλη της τη ζωή στο πλευρό της ομάδας [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x522/0,90,608,431/crop/both/c1/c15a30563df74cf5a8e6a0ff83a888d6.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Τσουκαλάς για το... ροντέο σε αγώνα kick box στη Σερβία: Είχα υποψιαστεί ότι υπάρχει ένα περίεργο κλίμα [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x326/0,53,608,294/crop/both/a9/a99b03ac01d348b0a3fd9fd820e37a28.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Σερβία: Αγριο επεισόδιο σε αγώνα kick boxing -Μπήκαν στο ρινγκ και επιτέθηκαν σε Ελληνα αθλητή μετά τη νίκη του [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x342/0,50,608,291/crop/both/38/38c37110f7964ebb842567414ec160c5.jpg?quality=60&404=default&v=2)
![Viral: Κινέζοι φοιτητές στο Πεκίνο τραγουδούν "Άσπρα καράβια" σε άπταιστα ελληνικά [βίντεο]](https://www.thetoc.gr/Content/ImagesDatabase/p/500x280/cu608x461/0,50,608,391/crop/both/ae/ae058d6e80ab4d6fb0386cf9f6e14f81.jpg?quality=60&404=default&v=2)
