Ξυπνάς στις 11:00 το πρωί έχοντας χάσει την πρώτη διάλεξη της ημέρας, ενώ είχες υποσχεθεί στον εαυτό σου να μην αφήσεις κανένα μάθημα.
Ή ανακαλύπτεις ότι το "μηνιάτικό" σου έχει σχεδόν εξαντληθεί στις 15 του μήνα. Ή καταλήγεις να σκρολάρεις στο TikTok για δύο ώρες, ενώ είχες απλώς ανοίξει τις σημειώσεις σου πάνω στο κρεβάτι.
Είναι όλα αυτά αποκλειστικά θέμα αυτοπειθαρχίας;
Η Γνωστική Ψυχολογία και τα Συμπεριφορικά Οικονομικά έχουν άλλη άποψη: Δεν φταίει ο χαρακτήρας σου (μόνο), αλλά το Σοκ της Απόλυτης Ελευθερίας και η εντελώς αδόμητη "Αρχιτεκτονική των Επιλογών" σου.
Ο εγκέφαλός μας επιδιώκει πάντα την εξοικονόμηση ενέργειας. Κάθε απόφαση που μπορούμε να μην πάρουμε και να γίνει αυτόματα χωρίς σκέψη είναι κέρδος για τον εγκέφαλο. Στο Λύκειο, η "αρχιτεκτονική" σου ήταν στημένη από άλλους: γονείς, φροντιστήριο, αυστηρό πρόγραμμα. Στο πανεπιστήμιο, έχεις έναν λευκό καμβά.
Κάθε μικρή απόφαση που πρέπει να πάρεις καταναλώνει γνωστικούς πόρους, οδηγώντας σε αυτό που ονομάζουμε "Κόπωση Αποφάσεων" (Decision Fatigue) και βάζοντάς σε συνεχώς στον αυτόματο πιλότο.
- Ας δούμε πώς μπορείς να χρησιμοποιήσεις τις αρχές του nudging προς όφελός σου (self-nudging), σχεδιάζοντας συστήματα όπου η σωστή απόφαση απαιτεί τη λιγότερη προσπάθεια:
- Για καλύτερη μελέτη: Μη βασίζεσαι στη θέλησή σου για να διαβάσεις στο δωμάτιο, δίπλα σε πειρασμούς όπως το κρεβάτι ή οι οθόνες. Κάνε το αναγνωστήριο της σχολής το "default" μέρος για μελέτη. Όταν μπαίνεις εκεί, ο εγκέφαλος παίρνει το σήμα για δουλειά χωρίς δεύτερη σκέψη, μειώνοντας τις εσωτερικές αντιστάσεις.
Επίσης, αναγκάζεσαι να βάλεις σε silent mode το κινητό σου. Εάν πάντως αποφασίσεις να μελετάς στο σπίτι, τοποθέτησε το κινητό σε άλλο δωμάτιο, ώστε να χρειάζεται πρόσθετη προσπάθεια για να το πιάσεις.
- Στην κοινωνική σου ζωή: Το Fear of Missing Out χτυπάει "κόκκινο" στο πρώτο εξάμηνο. Αντί να παλεύεις ανάμεσα στο διάβασμα και τη δικτύωση, εφάρμοσε τον"Συνδυασμό Πειρασμών".
Καθιέρωσε με τη νέα σου παρέα δίωρα study sessions στο καφέ της σχολής. Καλύπτεις την ανάγκη του "ανήκειν", ενώ παράλληλα χτίζεις ακαδημαϊκή συνέπεια.
- Για διαχείριση του budget σου: Η θέα ενός"μεγάλου" ποσού στην αρχή του μήνα δημιουργεί την ψευδαίσθηση του πλούτου. Αντί να προσπαθείς να υπολογίζεις τα καθημερινά έξοδα, εφάρμοσε στρατηγική τμηματοποίησης. Σπάσε το μηνιαίο σου budget σε 4 εβδομαδιαία πακέτα (π.χ. σε ξεχωριστό λογαριασμό ή ψηφιακό φάκελο) που "ξεκλειδώνουν" κάθε Δευτέρα. Έτσι το σημείο ελέγχου γίνεται εβδομαδιαίο.
- Στον τρόπο που ζεις: Οι εφαρμογές delivery έχουν σχεδιαστεί για να μειώνουν την τριβή και να σε βάζουν να παραγγέλνεις με ένα κλικ. Αύξησε εσύ την τριβή:
Διάγραψε τις κάρτες σου από τις εφαρμογές. Όταν η νέα αυτή προεπιλογή απαιτεί να σηκωθείς, να βρεις το πορτοφόλι και να βάλεις 16 νούμερα, ο εγκέφαλος βγαίνει από τον αυτόματο πιλότο. Ακόμα μπορείς να το αποφύγεις εντελώς: Κάθε Κυριακή ή όποια μέρα έχεις κενό ετοίμασε τα γεύματα της εβδομάδας σου και βάλε τα φρούτα ή τα έτοιμα γεύματα στο ύψος των ματιών στο ψυγείο. Εάν φτάσεις να σκεφτείς τι θα φας τη στιγμή που θα πεινάσεις είναι ήδη πολύ αργά.
Με άλλα λόγια, η επιτυχία στο πρώτο εξάμηνο δεν είναι θέμα "σκληρής πειθαρχίας", αλλά έξυπνου συστήματος. Όπως τα μεγάλα brands δεν αφήνουν τίποτα στην τύχη τους, το ίδιο
μπορείς να κάνεις κι εσύ, μαθαίνοντας από τις πρακτικές τους. Αν φτιάξεις το σωστό περιβάλλον, οι καλές επιλογές γίνονται απλώς η πιο εύκολη διαδρομή.
Εσύ πώς θα σχεδιάσεις την αρχιτεκτονική των δικών σου επιλογών στο ξεκίνημα της
φοιτητικής σου ζωής;
About the author
Η Δρ. Χρυσοπηγή Βαρδίκου είναι Σύμβουλος Μάρκετινγκ & Λέκτορας στο University of York Europe Campus. Είναι κάτοχος Διδακτορικού Διπλώματος (Ph.D.) στο Μάρκετινγκ με εξειδίκευση στη Διαδικτυακή Συμπεριφορά Καταναλωτή, μεταπτυχιακών τίτλων στη Γνωστική Ψυχολογία (MSc) και στο Μάρκετινγκ (MBA), καθώς και πτυχίου Οικονομικών Επιστημών.
Vardicou.eu
https://www.linkedin.com/in/chrysopigivardikou
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr