Στέλλα Νάνου (Υπατη Αρμοστεία ΟΗΕ Πρόσφυγες): Οι μετακινήσεις πληθυσμών και το δράμα των προσφύγων

Reuters

Όσο τα πεδία των συγκρούσεων στη Μέση Ανατολή αυξάνονται κατά την δεύτερη εβδομάδα του πολέμου ΗΠΑ και Ισραήλ στο Ιράν και τον Λίβανο, μεγεθύνεται η ανθρωπιστική κρίση και αυξάνονται δραματικά οι αριθμοί των εκτοπισμένων πληθυσμών, που προστείθενται στις χιλιάδες ανθρώπων που μετακινήθηκαν αναγκαστικά εξαιτίας της σύρραξης μεταξύ Αφγανιστάν και Πακιστάν, η οποία αναζωπυρώθηκε στις 26 Φεβρουαρίου.

Σε μία μόνο ημέρα, αυξήθηκε κατά 100.000 ανθρώπους ο αριθμός των ανθρώπων που έχουν εγγραφεί ως εκτοπισμένοι στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της κυβέρνησης του Λιβάνου, αφού η χώρα δέχεται σφοδρούς ισραηλινούς βομβαρδισμούς τα τελευταία εικοσιτεράωρα, με εκτοπισμένους να αναζητούν καταφύγιο στο γήπεδο της Βηρυτού, ενώ άλλοι αναγκάζονται να διαμένουν προσωρινά σε πλατείες, δρόμους ή πρόχειρες σκηνές.

Χαρακτηριστικό της κατάστασης, είναι ότι η Ύπατη Αρμοστεία του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες έχει διανείμει περίπου 168.000 είδη πρώτης ανάγκης σε περισσότερους από 63.000 εκτοπισμένους σε πάνω από 270 δημόσιους χώρους στέγασης που έχει ορίσει η κυβέρνηση.

Εν τω μεταξύ, η κλιμάκωση των ένοπλων συγκρούσεων μεταξύ των Ταλιμπάν του Αφγανιστάν και του Πακιστάν, ενισχύει την κρίση περισσότερο, αφού περισσότερα από 68.000 παιδιά στο ανατολικό Αφγανιστάν έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους.

Δεδομένου ότι τα ήδη υπάρχοντα πεδία παραμένουν ενεργά σε Γάζα, Σουδάν και Ουκρανία, επιτείνοντας την κατάσταση ανά τον πλανήτη, μιλά στο The TOC, η Στέλλα Νάνου, Υπεύθυνη Επικοινωνίας της Ύπατης Αρμοστείας του ΟΗΕ στην Ελλάδα, εξηγώντας τι φοβίζει τους συναδέλφους της στο πεδίο και τον τρόπο που αποτιμάται η μηδαμινή προοπτική ειρήνευσης στην καθημερινότητα των εκατομμυρίων συνανθρώπων μας, που αναγκάζονται να πάρουν το δρόμο της προσφυγιάς.

Πώς μεταφράζεται σε αριθμούς η ανθρωπιστική κρίση στα σύνορα του Ιράν και στα σύνορα του Λιβάνου εξαιτίας των συρράξεων; Υπάρχουν ήδη στοιχεία για τις τοποθεσίες προς τις οποίες μετακινούνται αυτοί οι άνθρωποι;

Μέσα σε μόλις μία εβδομάδα, η κατάσταση στον Λίβανο έχει επιδεινωθεί δραματικά.

Περισσότεροι από 667.000 άνθρωποι έχουν ήδη καταγραφεί στην ηλεκτρονική πλατφόρμα της κυβέρνησης του Λιβάνου ως εκτοπισμένοι – 100.000 προστέθηκαν μόνο σε μία ημέρα. Ο πραγματικός αριθμός όσων έχουν αναγκαστεί να εγκαταλείψουν τα σπίτια τους εκτιμάται ότι είναι ακόμη μεγαλύτερος και αυξάνεται συνεχώς. Σύμφωνα με τις αρχές του Λιβάνου, σχεδόν 120.000 άτομα βρίσκονται σε 538 συλλογικά καταφύγια, τα οποία λειτουργούν σχεδόν στο 90% της δυναμικότητάς τους, άλλοι φιλοξενούνται σε σπίτια φίλων ή συγγενών και αρκετοί αναζητούν ακόμη κάταλυμα και διανυκτερεύουν σε αυτοκίνητα ή πάρκα. Η μαζικότητα των εντολών εκκένωσης και η ένταση των βομβαρδισμών αναγκάζουν πολλές οικογένειες να τραπούν σε φύγη μέσα σε λίγα μόνο λεπτά, αναζητώντας ασφάλεια σε περιοχές της Βηρυτού και του Όρους Λιβάνου, στις βόρειες επαρχίες και σε τμήματα της Μπεκάα.

Παράλληλα, δεκάδες χιλιάδες μετακινούνται προς τη Συρία: από την αρχή της κλιμάκωσης, περισσότεροι από 84.000 Σύροι και 8.000 Λιβανέζοι έχουν εισέλθει στη Συρία από τον Λίβανο, με τις ομάδες της Ύπατης Αρμοστείας παρούσες στα σύνορα για παροχή βασικής ανθρωπιστικής βοήθειας.

Στο Ιράν, το οποίο φιλοξενεί εδώ και χρόνια μεγάλο αριθμό προσφύγων από το Αφγανιστάν, περίπου 100.000 άτομα εγκατέλειψαν την Τεχεράνη τις δύο πρώτες ημέρες του πολέμου, σύμφωνα με στοιχεία της κυβέρνησης, ωστόσο δεν έχουμε νεότερη ενημέρωση. Παράλληλα, από την αρχή της σύγκρουσης, περίπου 1.700 Αφγανοί επιστρέφουν καθημερινά στο Αφγανιστάν από το Ιράν, ενώ υπάρχει ανησυχία ότι τέτοιες επιστροφές, οι οποίες λαμβάνουν χώρα υπό πολύ αντίξοες συνθήκες, μπορεί να αυξηθούν εξαιτίας των εξελίξεων στην περιοχή. Τα τελευταία δύο χρόνια οι επιστροφές στο Αφγανιστάν από γειτονικές χώρες έχουν ξεπεράσει τα 5 εκατομμύρια και οποιαδήποτε περαιτέρω επιστροφή Αφγανών σε μεγάλη κλίμακα θα ασκήσει τεράστια πίεση σε μια ήδη εύθραυστη περιοχή, οδηγώντας σε περαιτέρω αποσταθεροποίηση.

Τι φοβίζει περισσότερο τους συναδέλφους σας στο πεδίο και τι μέτρα ενίσχυσης λαμβάνει η Ύπατη Αρμοστεία για τους εκτοπισμένους πληθυσμούς;

Μας ανησυχεί πολύ η ταχεία επιδείνωση της ασφάλειας για τον άμαχο πληθυσμό, οι μαζικές και συχνά αιφνίδιες αναγκαστικές μετακινήσεις, καθώς και ο φόβος και το επαναλαμβανόμενο τραύμα που βιώνουν πολλές οικογένειες που έχουν αναγκαστεί να εκτοπιστούν για πολλοστή φορά. Ας μην ξεχνάμε ότι ο πόλεμος ξέσπασε σε μια ευρύτερη περιοχή που φιλοξενούσε ήδη σχεδόν 25 εκατομμύρια πρόσφυγες και εσωτερικά εκτοπισμένους. Η εικόνα, που μας μετέφερε η εκπρόσωπός μας στο Λίβανο, μιας ηλικιωμένης γυναίκας που έχασε 11 συγγενείς το 2024 και τώρα εκτοπίζεται ξανά, σε καταφύγιο όπου είχε ξαναβρεθεί πριν μήνες, συνοψίζει το μέγεθος της τραγωδίας.

Η Ύπατη Αρμοστεία έχει κινητοποιηθεί από την πρώτη στιγμή για να παρέχει επείγουσα ανθρωπιστική βοήθεια στους εκτοπισμένους, σε συνεργασία με τις αρμόδιες αρχές, ενώ μέσα από κοινοτικά κέντρα, εθελοντές και εταίρους, προσφέρουμε ψυχοκοινωνική υποστήριξη, εντοπίζουμε άτομα που διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο, επανασυνδέουμε χωρισμένα παιδιά με τις οικογένειές τους και βοηθάμε άτομα με αναπηρίες.

Ωστόσο, οι ανάγκες ξεπερνούν κατά πολύ τους πόρους και τα μέσα που έχουμε στη διάθεσή μας. Οι σοβαρές χρηματοδοτικές περικοπές που πλήττουν από πέρυσι τις ανθρωπιστικές οργανώσεις, συμπεριλαμβανομένης και της Ύπατης Αρμοστείας, έχουν ως αποτέλεσμα τη σοβαρή υποχρηματοδότηση των προγραμμάτων μας. Για παράδειγμα, η δράση της Ύπατης Αρμοστείας στον Λίβανο χρηματοδοτείται σήμερα μόλις κατά 14 τοις εκατό. Για αυτό και έχουμε απευθύνει επείγουσα έκκληση σε δωρητές (κράτη, ιδιώτες, επιχειρήσεις) να ενισχύσουν τη βοήθεια και τη στήριξή τους ώστε να είμαστε κι εμείς σε θέση να βοηθήσουμε με τρόπο αποτελεσματικό και άμεσο τις οικογένειες που εκτοπίζονται στην περιοχή.

Ποια μέτωπα, από όσα τις τελευταίες ώρες δεν βρίσκονται στην επικαιρότητα λόγω του πολέμου στο Ιράν, σας ανησυχούν περισσότερο και γιατί;

Μια ζώνη ενεργής σύγκρουσης που έχει ωστόσο έρθει σε δεύτερη μοίρα λόγω των γεγονότων στη Μέση Ανατολή είναι η τεταμένη κατάσταση μεταξύ Αφγανιστάν και Πακιστάν. Μας ανησυχεί ιδιαίτερα το αυξημένο επίπεδο κινδύνων που αντιμετωπίζουν Αφγανοί πρόσφυγες και όσοι επιστρέφουν στο Αφγανιστάν, καθώς η χώρα εξακολουθεί να αντιμετωπίζει μια από τις μεγαλύτερες ανθρωπιστικές κρίσεις στον κόσμο, με οξεία επισιτιστική ανασφάλεια, ακραία φτώχεια και υπονόμευση βασικών ανθρωπίνων δικαιωμάτων, ιδιαίτερα για τις γυναίκες και τα κορίτσια.

Πολλές αφγανικές οικογένειες είναι αντιμέτωπες με επαναλαμβανόμενο ξεριζωμό – αρχικά αναγκάστηκαν να διαφύγουν από το Αφγανιστάν, στη συνέχεια εκτοπίστηκαν εκ νέου μέσα στο Ιράν λόγω της σύγκρουσης και τώρα επιστρέφουν για άλλη μια φορά στο Αφγανιστάν. Επιστρέφοντας στο Αφγανιστάν, οι άνθρωποι αυτοί που έχουν υποστεί πολλαπλό εκτοπισμό, μπαίνουν σε μια δίνη επισφάλειας και αβεβαιότητας.

Δυστυχώς υπάρχουν πολλές ακόμα κρίσεις που βρίσκονται σε εξέλιξη, νέες ή παρατεταμένες. Κρίσεις που μπορεί να μην κάνουν πρωτοσέλιδα, ωστόσο η οδύνη και ο ξεριζωμός που προκαλούν είναι πολύ ορατά για τον πληθυσμό που πλήττουν. Μια τέτοια κρίση είναι αυτή στο Σουδάν όπου συμπληρώνονται σχεδόν τρία χρόνια βάναυσου πολέμου και παραβιάσεων ανθρωπίνων δικαιωμάτων, χωρίς κάποια προοπτική ειρήνευσης και με την ανθρωπιστική βοήθεια στον εκτοπισμένο πληθυσμό, σχεδόν 12 εκατομμύρια μέσα στο Σουδάν και τις γειτονικές χώρες, να μειώνεται συνεχώς.

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr