Έντονες αντιδράσεις προκαλεί στην αγορά της διαφήμισης η νέα κοινή υπουργική απόφαση που υποτίθεται ότι ρυθμίζει θέματα του κλάδου.
Και αυτό γιατί σύμφωνα με πηγές της αγοράς ότι δημιουργεί ένα πρωτοφανές μονοπωλιακό καθεστώς, το οποίο ευνοεί τον κυρίαρχο παίκτη του συγκεκριμένου κλάδου, τον όμιλο Politis Group, που τα τελευταία χρόνια έχει ακολουθήσει μια ξέφρενα ανοδική πορεία σχεδόν μονοπωλώντας δημόσιους χώρους όπως στάσεις λεωφορείων και δημοτικές διαφημιστικές εγκαταστάσεις.
Η συγκυρία αποκτά ακόμη μεγαλύτερο πολιτικό και επιχειρηματικό ενδιαφέρον, καθώς ο ίδιος όμιλος βρίσκεται ήδη στο επίκεντρο της επικαιρότητας μετά τις πρόσφατες εξαγορές ψηφιακών μέσων ενημέρωσης, δημιουργώντας έναν ισχυρό επικοινωνιακό πόλο πίεσης, που όπως δείχνει και η υπουργική απόφαση ήδη αποδίδει καρπούς. Υπό αυτό το πρίσμα, η επιλογή της κυβέρνησης να θεσπίσει ένα μοντέλο που επιτρέπει την παράταση υφιστάμενων συμβάσεων αντί της προκήρυξης νέων ανοικτών διαγωνισμών προκαλεί εύλογα ερωτήματα για το κατά πόσο υπηρετεί τον ανταγωνισμό ή αν τελικά λειτουργεί προς όφελος του ήδη μονοπωλιακού παίκτη.
Η επίμαχη υπουργική απόφαση αφορά μια αγορά δεκάδων εκατομμυρίων ευρώ, που περιλαμβάνει χιλιάδες δημοτικές διαφημιστικές εγκαταστάσεις σε ολόκληρη τη χώρα. Σύμφωνα με την ΚΥΑ των υπουργών Οικονομικών και Εσωτερικών αντί η λήξη των συμβάσεων υπαίθριας διαφήμισης να οδηγεί σε νέα διαγωνιστική διαδικασία, όπως αποτελούσε μέχρι σήμερα τον κανόνα, δίνεται η δυνατότητα οι δήμοι να παρατείνουν τις υφιστάμενες μισθώσεις και μάλιστα αντί αορίστου ανταλλάγματος, δηλαδή αντί δήθεν επενδύσεων ή πρόσθετων παροχών από τον ήδη εγκατεστημένο ανάδοχο.
Όπως γίνεται εύκολα αντιληπτό, η ρύθμιση αυτή δημιουργεί ένα σαφές συγκριτικό πλεονέκτημα υπέρ όσων διαθέτουν ήδη εκτεταμένο δίκτυο δημοτικών συμβάσεων, εν προκειμένω για το Politis Group, αφού χωρίς διαγωνισμό και μόνο με ανάληψη υποχρέωσης υλοποίησης ανταποδοτικών έργων μπορεί να διατηρήσει επί μακρόν τα ίδια σημεία εκμετάλλευσης, αποκλείοντας άλλους ανταγωνιστές. Γι' αυτό και στην αγορά τονίζεται ότι πρόκειται για διάταξη με "φωτογραφικά" χαρακτηριστικά.
Βεβαίως η κυβέρνηση υποκριτικά από την πλευρά της παρουσιάζει τη ρύθμιση ως εργαλείο για την αναβάθμιση του αστικού εξοπλισμού χωρίς δημοσιονομικό κόστος.
Βέβαια, ουδείς από την κυβέρνηση αναρωτήθηκε πριν ψηφίσει την εν λόγω διάταξη για το κατά πόσο οι δήμοι εισπράττουν ήδη ένα εύλογο τίμημα, ή απλώς ψίχουλα για την διαφημιστική εκμετάλλευση των πινακίδων στις στάσεις και τα υπόλοιπα σημεία εκμετάλλευσης, και κατά πόσο οι διαγωνισμοί που έχουν ήδη γίνει μέχρι σήμερα από τους μεγάλους τουλάχιστον δήμους, τηρούν τους τυπικούς κανόνες ανταγωνισμού. Προφανώς αυτά είναι θέματα που θα πρέπει να απασχολήσουν την Επιτροπή Ανταγωνισμού και την Αρχή Διαφάνειας, αφού η κυβέρνηση σφυρίζει αδιάφορα, την ώρα που νομοθετεί προς όφελος μονοπωλίων.
Το γεγονός δε, ότι σχετικά το τελευταίο διάστημα το Politis Group έχει προχωρήσει σε εξαγορές άλλων ΜΜΕ, δημιουργώντας ένα νέο επικοινωνιακό όμιλο, εκ των πραγμάτων καθιστά την υπόθεση ακόμη πιο σύνθετη.
Ποιο είναι το Politis Group
Ο μεγάλος παίκτης της αγοράς υπαίθριας διαφήμισης και κυρίως ωφελημένος από τις προβλέψεις της επίμαχης ρύθμισης, το Politis Group αποτελεί σήμερα έναν ιδιωτικό όμιλο που δραστηριοποιείται στον χώρο της επικοινωνίας, με βασικό πυρήνα δραστηριότητας την υπαίθρια διαφήμιση (Out of Home), όπου διαθέτει εκτεταμένο δίκτυο διαφημιστικών επιφανειών, στάσεων και αστικού εξοπλισμού σε Ελλάδα, Κύπρο και Ρουμανία.
Τα τελευταία χρόνια, υπό τον Χάρη Πολίτη, ο όμιλος ακολουθεί στρατηγική ταχείας επέκτασης στα μέσα ενημέρωσης και το ραδιόφωνο, δημιουργώντας έναν ευμεγέθη όμιλο media. Στο χαρτοφυλάκιό του περιλαμβάνονται οι ραδιοφωνικοί σταθμοί Sfera 102.2, Music 89.2, Ελληνικός 93.2, 98.6 Radio και Derti, ενώ το τελευταίο διάστημα προχώρησε σε εξαγορές ψηφιακών μέσων, αποκτώντας αρχικά το Newsbreak.gr και το Rosa.gr και στη συνέχεια τα Insider.gr, Reader.gr, Jenny.gr και Basketa.gr.
Τι προβλέπει η "φωτογραφική" απόφαση
Με την επίμαχη υπουργική απόφαση οι δήμοι αποκτούν τη δυνατότητα να παρατείνουν υφιστάμενες συμβάσεις εκμετάλλευσης χώρων υπαίθριας διαφήμισης, υπό την προϋπόθεση ότι ο ανάδοχος θα αναλάβει δήθεν επενδύσεις ή πρόσθετες παροχές προς τον δήμο. Οι παροχές αυτές μπορεί να περιλαμβάνουν ανακατασκευή διαφημιστικών εγκαταστάσεων, προμήθεια και συντήρηση στεγάστρων στάσεων λεωφορείων, εγκατάσταση αστικού εξοπλισμού, ακόμη και έργα συντήρησης ή αναβάθμισης κοινόχρηστων χώρων και δημοτικών υποδομών.
Δηλαδή η ανακατασκευή των ίδιων των διαφημιστικών εγκαταστάσεων, για να κάνει η ανάδοχος εταιρεία τη δουλειά της θεωρείται από την διάταξη, ως ανταποδοτική παροχή προς τους δήμους!! Πιο προκλητική για την νοημοσύνη των πολιτών πρόβλεψη δεν θα μπορούσε να υπάρξει.
Η απόφαση προβλέπει ότι για την έγκριση της παράτασης συνεκτιμώνται η αξία των επενδύσεων, η αναπροσαρμογή του μισθώματος και δήθεν το δημοτικό συμφέρον. Παράλληλα, η παράταση μπορεί να εγκριθεί οποτεδήποτε μετά τη συμπλήρωση ενός έτους από την υπογραφή της αρχικής σύμβασης, ενώ η διάρκειά της μπορεί να φθάνει έως και τη διάρκεια της αρχικής μίσθωσης.
Στην πράξη, η φιλοσοφία της ρύθμισης μεταβάλλει τον χαρακτήρα των συμβάσεων υπαίθριας διαφήμισης. Μέχρι σήμερα, η λήξη μιας σύμβασης οδηγούσε, κατά κανόνα, σε νέα διαγωνιστική διαδικασία, μέσω της οποίας μπορούσαν να διεκδικήσουν τον χώρο τόσο ο υφιστάμενος ανάδοχος όσο και νέοι ενδιαφερόμενοι, με αποτέλεσμα να διαμορφώνεται εκ νέου το οικονομικό τίμημα με βάση τις συνθήκες της αγοράς.
Με το νέο πλαίσιο, όμως, δημιουργείται ένας διαφορετικός μηχανισμός. Αντί της προκήρυξης νέου διαγωνισμού, ο δήμος μπορεί να επιλέξει την παράταση της υφιστάμενης σύμβασης, εφόσον ο ανάδοχος αναλάβει συγκεκριμένες υποτυπώδεις επενδύσεις ή πρόσθετες παροχές. Έτσι, η παράταση μετατρέπεται σε εργαλείο ανταποδοτικών έργων και ταυτόχρονα μειώνεται η πιθανότητα να ανοίξει η αγορά σε νέους συμμετέχοντες.
Η σημαντικότερη ένσταση που διατυπώνουν στελέχη του κλάδου αφορά ακριβώς αυτό το σημείο. Όσο μεγαλύτερο είναι το δίκτυο που ήδη διαχειρίζεται μια εταιρεία, τόσο περισσότερες δυνατότητες διαθέτει να προτείνει πακέτα επενδύσεων και έργων προς τους δήμους, αποκτώντας συγκριτικό πλεονέκτημα έναντι μικρότερων επιχειρήσεων που δεν έχουν ήδη παρουσία στον συγκεκριμένο δήμο. Με άλλα λόγια, η ίδια η κατοχή του υφιστάμενου δικτύου μπορεί να μετατραπεί σε παράγοντα που διευκολύνει τη διατήρηση της σύμβασης για πολλά ακόμη χρόνια.
Χρονική ευελιξία
Η αγορά δεν εστιάζει μόνο στη δυνατότητα παράτασης. Ιδιαίτερο προβληματισμό προκαλεί επίσης η χρονική ευελιξία που εισάγει η υπουργική απόφαση. Η παράταση μπορεί να αποφασιστεί οποτεδήποτε μετά τη συμπλήρωση ενός έτους (!!!) από την υπογραφή της αρχικής σύμβασης, χωρίς να απαιτείται η σύμβαση να βρίσκεται κοντά στη λήξη της.
Παράλληλα, η διάρκεια της παράτασης μπορεί να φθάνει έως και τη διάρκεια της αρχικής μίσθωσης. Έτσι, μια δωδεκαετής σύμβαση μπορεί, να παραταθεί για ακόμη μία δωδεκαετία, παρατείνοντας ουσιαστικά για 24 χρόνια την εκμετάλλευση των ίδιων εμπορικών σημείων από τον ίδιο ανάδοχο! Πρόκειται περί πρόκλησης απέναντι στην αγορά και τον υγιή ανταγωνισμό. Η φιλελεύθερη κυβέρνηση που δήθεν κόπτεται για την ελεύθερη οικονομία προστατεύει και συντηρεί ένα μονοπώλιο.
Το ζήτημα της αποτίμησης
Συζήτηση προκαλεί ακόμη και το οικονομικό σκέλος της απόφασης. Όταν η παράταση εγκρίνεται πριν από τη συμπλήρωση του μισού της διάρκειας της αρχικής σύμβασης, οι οικονομικοί όροι διατηρούνται ουσιαστικά αμετάβλητοι, με δυνατότητα αύξησης του μισθώματος έως μόλις 5%.
Παράγοντες της αγοράς επισημαίνουν ότι σε μια αγορά όπου η αξία των διαφημιστικών θέσεων μεταβάλλεται σημαντικά, ιδίως μετά τη μετάβαση στις ψηφιακές οθόνες και τη ραγδαία ανάπτυξη της υπαίθριας διαφήμισης, η διατήρηση των ίδιων οικονομικών όρων, συντηρεί και επαυξάνει τα κέρδη ενός μονοπωλίου.
Στην υπόλοιπη Ευρώπη, η επιλογή του αναδόχου γίνεται μέσω ανοικτών, ανταγωνιστικών διαγωνισμών, με συγκεκριμένη διάρκεια σύμβασης και νέα διαγωνιστική διαδικασία κατά τη λήξη της. Η πρακτική αυτή αποσκοπεί στη διασφάλιση της ίσης μεταχείρισης των συμμετεχόντων, της διαφάνειας και της βέλτιστης αξιοποίησης της δημόσιας περιουσίας, σύμφωνα με τις βασικές αρχές του ευρωπαϊκού δικαίου περί δημοσίων συμβάσεων και παραχωρήσεων.
Σε κάθε περίπτωση καθίσταται σαφές ότι η επίμαχη ρύθμιση ανοίγει το δρόμο για την πλήρη εξάλειψη του ανταγωνισμού και την ουσιαστική προστασία του μονοπωλίου της αγοράς υπαίθριας διαφήμισης, προς όφελος ενός συγκεκριμένου παίκτη, του Χάρη Πολίτη και των εταιρειών του.
Το Capital θα επανέλθει με συγκεκριμένα στοιχεία τόσο για τα οικονομικά δεδομένα των εταιρειών Πολίτη, όσο και για τις ήδη υπάρχουσες πενιχρές συμβάσεις με δήμους, ώστε να αναδείξει το μέγεθος ενός σκανδάλου που τροφοδοτείται από την ίδια την κυβέρνηση.
Πηγή: capital
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr
