Απάντηση στο τουρκολιβυκό μνημόνιο: Ελλάδα και Αίγυπτος σε διαβουλεύσεις για επέκταση της συμφωνίας για ΑΟΖ

Η Ελλάδα και η Αίγυπτος συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την επέκταση της συμφωνίας οριοθέτησης της ΑΟΖ του 2020, σύμφωνα με ανακοίνωση του υπουργείου Εξωτερικών, ως απάντηση στην κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου από την Βουλή της ανατολικής Λιβύης.

Ο υπουργός Εξωτερικών, Γιώργος Γεραπετρίτης, είχε τηλεφωνική επικοινωνία με τον Αιγύπτιο ομόλογό του, Μπαντρ Αμπντελάτι, κατά την οποία συζητήθηκαν η στρατηγική εταιρική σχέση των δύο χωρών και οι εξελίξεις στην Ανατολική Μεσόγειο.

Οι δύο υπουργοί απέρριψαν κατηγορηματικά την επικύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου του 2019 για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών από τη Βουλή των Αντιπροσώπων της Λιβύης, επαναβεβαιώνοντας τη σημασία του διεθνούς δικαίου, συμπεριλαμβανομένης της Σύμβασης των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Παράλληλα, συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις με στόχο την επέκταση του γεωγραφικού πεδίου εφαρμογής της συμφωνίας του 2020 για την οριοθέτηση της Αποκλειστικής Οικονομικής Ζώνης (ΑΟΖ), σε πλήρη συμμόρφωση με το διεθνές δίκαιο και την UNCLOS, αναφέρει του υπουργείο Εξωτερικών.

Από την πλευρά του, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου, Μπαντρ Αμπντελάτι, αναφέρει σε ανάρτησή του ότι είχε επικοινωνία με τον Έλληνα ομόλογό του, Γιώργο Γεραπετρίτη, κατά την οποία συζητήθηκαν οι στρατηγικές σχέσεις των δύο χωρών και οι περιφερειακές εξελίξεις.

Παράλληλα, σημειώνει ότι συμφώνησαν να συνεχίσουν τις διαβουλεύσεις για την οριοθέτηση των θαλάσσιων ζωνών, σύμφωνα με το διεθνές δίκαιο και τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS).

Εγκρίθηκε το τουρκολιβυκό μνημόνιο από το κοινοβούλιο της Λιβύης

Υπενθυμίζεται ότι το κοινοβούλιο της Λιβύης ενέκρινε χθες Τετάρτη το σύμφωνο θαλάσσης (τουρκολιβυκό μνημόνιο) με την Τουρκία και ανακάλεσε την προηγούμενη απόφαση του 2020 για μποϊκοτάζ, μεταδίδει το Reuters επικαλούμενο δύο μέλη του κοινοβουλίου της χώρας.

"Το κοινοβούλιο της Λιβύης εγκρίνει ομόφωνα τη συμφωνία για τις θαλάσσιες ζώνες με την Τουρκία και ανακαλεί την απόφαση του 2020 για διακοπή των πολιτικών δεσμών" αναφέρει το τουρκικό πρακτορείο Anadolu.

Επίσης την Τετάρτη, την επίσημη ανακοίνωση έκανε ο εκπρόσωπος του κοινοβουλίου της Λιβύης σε ανάρτησή του.

Η εξέλιξη καταγράφεται σε μια περίοδο κατά την οποία ο αμερικανικός κολοσσός Chevron προετοιμάζεται για τη δραστηριοποίησή της στις θαλάσσιες περιοχές που έχουν ενταχθεί στον ελληνικό σχεδιασμό.

Το Νοέμβριο του 2019, η Τουρκία είχε υπογράψει με την τότε κυβέρνηση της Τρίπολης (GNA) το αμφιλεγόμενο μνημόνιο οριοθέτησης θαλάσσιων ζωνών.

Το Κοινοβούλιο της Λιβύης (που εδρεύει στην ανατολική Λιβύη, είναι υπό τον έλεγχο της Βεγγάζης υπό τον στρατάρχη Χαλίφα Χαφτάρ και βρίσκεται σε χρόνια αντιπαράθεση με την Τρίπολη) δεν το είχε κυρώσει τότε. Μάλιστα, το 2020 είχε κηρύξει άκυρο και είχε μποϊκοτάρει τη συμφωνία.

Σύμφωνα με πρόσφατα δημοσιεύματα, η Λιβύη απέστειλε στις 24 Αυγούστου 2026 ρηματική διακοίνωση προς την Αθήνα, με την οποία διαμαρτύρεται για τις σχεδιαζόμενες ελληνικές έρευνες σε θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν οριοθετηθεί μεταξύ των δύο χωρών. Στο ίδιο πλαίσιο, εκφράζει την αντίθεσή της στην πρόσκληση για την υποβολή προσφορών για τη διενέργεια σεισμικών ερευνών, η οποία δημοσιεύθηκε στην Επίσημη Εφημερίδα της Ευρωπαϊκής Ένωσης στις 17 Αυγούστου 2026.

Η Τρίπολη υποστηρίζει ότι οι συγκεκριμένες ενέργειες αφορούν περιοχές που θεωρεί ότι εμπίπτουν στη λιβυκή υφαλοκρηπίδα. Μάλιστα, επικαλείται τις μονομερείς θαλάσσιες διεκδικήσεις της, όπως αυτές αποτυπώθηκαν σε χάρτη που κατατέθηκε στα Ηνωμένα Έθνη στις 27 Μαΐου 2025.

Σύμφωνα με τις ίδιες πληροφορίες, στη διακοίνωση η Τρίπολη προειδοποιούσε ότι η συνέχισε των ελληνικών ενεργειών ενδέχεται να επηρεάσει αρνητικά την πορεία των διαπραγματεύσεων μεταξύ των δύο χωρών.

Η ελληνική πρόσκληση αφορά τη χορήγηση αδειών για τη συλλογή σεισμικών δεδομένων μη αποκλειστικής χρήσης σε θαλάσσιες περιοχές της Δυτικής και Νότιας Ελλάδας. Το πρόγραμμα περιλαμβάνει οκτώ περιοχές, μεταξύ των οποίων τις ζώνες "Νότια της Κρήτης 1", "Νότια της Κρήτης 2" και "Νοτιοδυτικά της Κρήτης", με προβλεπόμενες σεισμικές έρευνες δύο και τριών διαστάσεων (2D και 3D).

Η ελληνική πλευρά στηρίζει τον σχεδιασμό της στον νόμο 4001/2011, ο οποίος προβλέπει τη χρήση της μέσης γραμμής ως σημείου αναφοράς για τον καθορισμό των εξωτερικών ορίων της ελληνικής υφαλοκρηπίδας, ελλείψει συμφωνίας οριοθέτησης με τα γειτονικά κράτη.

Από την πλευρά της, η Λιβύη προβάλλει αξιώσεις που σε ορισμένα σημεία επικαλύπτονται με τις περιοχές τις οποίες εντάσσει η Ελλάδα στον ενεργειακό σχεδιασμό της. Οι διαφωνίες συνδέονται, μεταξύ άλλων, με την προσέγγιση που υιοθετεί η Τρίπολη για την οριοθέτηση θαλάσσιων ζωνών και με τη θέση της απέναντι στην επήρεια των ελληνικών νησιών.

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο και οι διεκδικήσεις στη Μεσόγειο

Το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019 βρίσκεται στο επίκεντρο της αντιπαράθεσης, καθώς αποτελεί τη βάση σημαντικού μέρους των θαλάσσιων αξιώσεων που προβάλλουν η Τουρκία και η Λιβύη.

Η Αθήνα απορρίπτει τις συγκεκριμένες διεκδικήσεις, υποστηρίζοντας ότι παραβλέπουν τα δικαιώματα των ελληνικών νησιών στις θαλάσσιες ζώνες.

Η αντιπαράθεση δεν περιορίζεται, επομένως, στο ζήτημα των ερευνών υδρογονανθράκων, αλλά συνδέεται άμεσα με τις ευρύτερες διαπραγματεύσεις για την οριοθέτηση θαλάσσιων περιοχών στην Ανατολική Μεσόγειο. Η ενεργειακή διάσταση προσθέτει ένα ακόμη επίπεδο στις διπλωματικές ισορροπίες, καθώς η προοπτική αξιοποίησης κοιτασμάτων αυξάνει τη σημασία των περιοχών που διεκδικούνται από τις δύο πλευρές.

Μήνυμα μέσω τουρκικών δημοσιευμάτων

Αξίζει να σημειωθεί ότι πρόσφατα, η Λιβύη έστειλε μέσω τουρκικών δημοσιευμάτων μήνυμα για "πάγωμα" των ενεργειακών ερευνών νότια της Κρήτης, με την εφημερίδα Aydınlık να κάνει πρωτοσέλιδο τη λιβυκή προειδοποίηση με τίτλο: "Τελεσίγραφο της Λιβύης στην Αθήνα για την Κρήτη".

Σύμφωνα με εκείνο το δημοσίευμα, η Λιβύη υποστηρίζει ότι οι ελληνικές έρευνες πραγματοποιούνται σε θαλάσσιες περιοχές που δεν έχουν ακόμη οριοθετηθεί, ενώ προειδοποιεί ότι, εάν συνεχιστούν, ενδέχεται να αναστείλει τις συνομιλίες με την Αθήνα.

Η τουρκική εφημερίδα βάζει στο κάδρο και την αμερικανική Chevron, η οποία συνεργάζεται με τη HELLENIQ Energy για έρευνες υδρογονανθράκων νότια της Κρήτης.

Η Τρίπολη, σύμφωνα με την Aydınlık, διεκδικεί περισσότερο από το 85% της έκτασης των δύο ελληνικών θαλάσσιων οικοπέδων "Νότια της Κρήτης 1" και "Νότια της Κρήτης 2".

Το δημοσίευμα συνδέει ευθέως τη λιβυκή αντίδραση με το τουρκολιβυκό μνημόνιο του 2019, το οποίο η Άγκυρα θεωρεί βασικό εργαλείο για τις διεκδικήσεις της στην Ανατολική Μεσόγειο.

Η Aydınlık επισημαίνει ότι δεν είναι μόνο η κυβέρνηση της Τρίπολης που αντιδρά στις ελληνικές έρευνες. Αντίστοιχες ενστάσεις έχει διατυπώσει και η διοίκηση της ανατολικής Λιβύης.

Μάλιστα, η εφημερίδα είχε συνδέσει τις τελευταίες πολιτικές αλλαγές στη Βεγγάζη με το ενδεχόμενο επικύρωσης του τουρκολιβυκού μνημονίου από το λιβυκό Κοινοβούλιο.

Διαβάστε Επίσης

Τουρκικό υπουργείο Αμυνας: Το τουρκολιβυκό μνημόνιο δεν μπορεί να ακυρωθεί από μονομερείς αξιολογήσεις τρίτων

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr