Το τουρκολιβυκό και ο Ευάγγελος Βενιζέλος

Από το πρόσφατο άρθρο του Ευάγγελου Βενιζέλου για την εξωτερική πολιτική, συγκρατώ την κατάληξη του κειμένου. Ότι δηλαδή το πολιτικό μας προσωπικό πρέπει να είναι έτοιμο να αναλάβει πολιτικές πρωτοβουλίες, όπως για την οριοθέτηση της υφαλοκρηπίδας και της ΑΟΖ με την Τουρκία, έστω και αν αυτό συνεπάγεται πολιτικό κόστος.

"Η οικονομική κρίση πρέπει να λειτουργεί διδακτικά", σημειώνει ο πρώην Υπουργός Εξωτερικών και κάτι ξέρει από πρώτο χέρι. Όλες τις μεταρρυθμίσεις που φοβήθηκαν να κάνουν οι προκάτοχοί του και οδηγηθήκαμε έτσι στη χρεοκοπία, ανέλαβε να τις προωθήσει εκείνος, σε συνθήκες απείρως οδυνηρότερες. Γι' αυτό άλλωστε βρέθηκε εκτός πολιτικής. Ή τέλος πάντων εκτός Βουλής.

Αφορμή για το άρθρο, η ομιλία του πρωθυπουργού στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ και η καταγγελία του τουρκολιβυκού μνημονίου. Τελικά τον ήπιαμε; Η αλήθεια είναι ότι όσο και αν θες να φανείς ρεαλιστής και να μην υποκύψεις σε μια αντιπολιτευτική ανάγνωση της ιστορίας, η κύρωση του τουρκολυβικού μνημονίου από το Κοινοβούλιο της Βεγγάζης, είναι μια αποτυχία της ελληνικής εξωτερικής πολιτικής. Γιατί μπορεί κάτι τόσο εξόφθαλμα παράνομο να μην παράγει έννομα αποτελέσματα, αλλά παράγει πολιτικά αποτελέσματα. Η Τουρκία επικαλείται μια διακρατική συμφωνία, με όλα τα εξωτερικά σημάδια της διεθνούς νομιμότητας, για να στηρίξει τις παράνομες αξιώσεις της. Όπως θα κάνει πιθανότατα και με το νομοσχέδιο της Γαλάζιας Πατρίδας. Όπου οι μαξιμαλιστικοί ισχυρισμοί της Τουρκίας για τις θαλάσσιες περιοχές, θα έχουν επενδυθεί με τον μανδύα της κοινοβουλευτικής νομιμότητας.

Μπορούσαμε να το αποφύγουμε; Ήταν εφικτό να αποτρέψουμε την εξέλιξη;

Τα κόμματα είδαν το καθένα τη δική του παράλληλη πραγματικότητα στην κύρωση του μνημονίου. Το ΠΑΣΟΚ είδε "επικοινωνιακή διαχείριση" της κατάστασης από το 2019 έως σήμερα, η Ρένα Δούρου εκτίμησε ότι για όλα φταίει το ότι είμαστε δεδομένος και προβλέψιμος σύμμαχος, στο ΚΚΕ κατάλαβαν ότι έτσι "ξεμπροστιάζεται η πολιτική της εμπλοκής στους επικίνδυνους ιμπεριαλιστικούς σχεδιασμούς, ο Σαμαράς απεφάνθη μετά βεβαιότητος ότι για όλα φταίει ο Γεραπετρίτης και ο Τσίπρας ζήτησε πολυδιάστατη εξωτερική πολιτική και η Ελλάδα να ανήκει στους Ελληνες. Οι γνωστές αδιάφορες κοινοτοπίες.

Λίγες ημέρες μετά την κύρωση του τουρκολιβυκού μνημονίου, ο υπουργός Εξωτερικών της Αιγύπτου Μπαντρ Αμπντελάτι μετέβη στην Αλγερία, όπου συναντήθηκε με τους ομολόγους του της Αλγερίας Αχμέντ Ατάφ και της Τυνησίας Αλι Νάφτι. Βλέπετε εκτός από εμάς, θα μπορούσαμε να πούμε ότι "την ήπιαν" και οι Αραβες γείτονες της Λιβύης. Οι υπουργοί των τριών κρατών, υπέγραψαν κοινή δήλωση που καλεί την Τουρκία να αποσύρει τις δυνάμεις της από τη Λιβύη, προκειμένου να διεξαχθούν εθνικές εκλογές, ταυτόχρονα, σε όλη τη χώρα. Εδώ είναι η ουσία της υπόθεσης. Το πραγματικό ερώτημα που αξίζει να θέσουμε δηλαδή, είναι αν και πώς η Ελλάδα θα μπορούσε να αποφύγει την εξέλιξη αυτή και να αποκρούσει τον εναγκαλισμό της Λιβύης και των διαφόρων φυλών της (και των φυλάρχων) από την Αγκυρα.

Ας δούμε τα δεδομένα. Η Τουρκία εκτιμάται ότι έχει ανεπτυγμένους στο λιβυκό έδαφος 3.000 με 5.000 στρατιωτικούς, ενώ όπως έγραψε η Καθημερινή, πρόσφατα το ιταλικό πρακτορείο ειδήσεων Agenzia Nova έφερε στην επιφάνεια δορυφορικές εικόνες, όπου αποτυπώνεται ένας ολοκαίνουργιος διάδρομος προσγείωσης και απογείωσης αεροσκαφών μήκους περίπου 3,6 χιλιομέτρων, καθώς και παρακείμενοι χώροι στάθμευσης αεροσκαφών. Το πρόχειρο αυτό αεροδρόμιο κατασκευάστηκε από ένα κονσόρτσιουμ τριών τουρκικών εταιρειών.

Και φαίνεται ότι έγινε, έπειτα από συμφωνία που κλείστηκε ανάμεσα στην Τουρκία και στις δυνάμεις του Χαφτάρ στα μέσα του 2025. Οι υποδομές αυτές βρίσκονται μόλις 23 χιλιόμετρα από τα σύνορα της Λιβύης με την Αίγυπτο, έξω από το χωριό Τζαμπούμπ, και στο Κάιρο υπάρχει ανησυχία ότι αυτές οι υποδομές, θα μπορούσαν σε συνθήκες έκτακτης ανάγκης να αποτελέσουν κίνδυνο για την αιγυπτιακή ασφάλεια.

Θα μπορούσαμε εμείς να παίξουμε τον ίδιο ρόλο με την Τουρκία; Θα μπορούσαμε για παράδειγμα να στείλουμε μερικές χιλιάδες στρατιωτικούς στη Λιβύη; Να φτιάξουμε ένα αεροδρόμιο, να εκπαιδεύσουμε επί τόπου τους στρατιώτες των φυλάρχων, να τους εφοδιάσουμε με χρήματα και να ικανοποιήσουμε κάθε λογής απαιτήσεις τους; Ακόμα και αυτές που δεν έχουν καμία σχέση με το δίκαιο ή τη νομιμότητα;

Ε λοιπόν η απάντηση είναι όχι. Η Ελλάδα δύσκολα θα μπορούσε να έχει μια τέτοια παρουσία στη Λιβύη. Είναι και θέμα πολιτικής κουλτούρας και θέμα μεγέθους και οικονομικού κόστους. Άλλωστε, ουδέποτε είχαμε παρέμβαση σε αυτή την περιοχή του κόσμου. Σε αντίθεση με την Τουρκία που έχει και παρελθόν και κοινή θρησκεία και τα οικονομικά μέσα να ασκήσει μια τέτοια πολιτική. Μάλιστα είναι μάλλον αστείο, ότι αυτοί που κατηγορούν την κυβέρνηση για αποτυχία στη Λιβύη, είναι οι πρώτοι που θα έβγαιναν να διαμαρτυρηθούν για την εμπλοκή μας σε ένα θερμό μέτωπο, είναι οι πρώτοι που αντιδρούν σε οποιαδήποτε συμμετοχή της Ελλάδας με στρατιώτες σε πολεμική επιχείρηση. Εδώ αντιδρούν ακόμα και όταν θέλουμε να συμμετάσχουμε με στρατιώτες σε μια επιχείρηση επιβολής της ειρήνης, θα δεχόντουσαν να στείλουμε στρατιώτες στη Λιβύη; Αστεία πράγματα. Η μια διαδήλωση θα ακολουθούσε την άλλη.

Συμπέρασμα, την ήπιαμε μεν, τζάμπα τα τραπέζια και η φιλοξενία του στρατάρχη και των υιών του στην Αθήνα, αλλά το παιχνίδι ήταν μάλλον άλλου μεγέθους για μας.

Πηγή: capital

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr