Ανάλυση Politico: Σε "θύελλα" ο Σάντσεθ - Τα σκάνδαλα διαφθοράς με τη σύζυγο, τον αδελφό και τον προκάτοχό του

REUTERS

Σε ιδιαίτερα δύσκολη θέση βρίσκεται ο Ισπανός πρωθυπουργός Πέδρο Σάντσεθ, καθώς σκάνδαλα διαφθοράς σχετικά με τον αδελφό, τη σύζυγο και τον προκάτοχό του Χοσέ Λουίς Ροντρίγκεθ Θαπατέρο πυροδοτούν σενάρια για πρόωρες εκλογές στην Ισπανία.

Οι ανακριτές έκαναν έφοδο στα κεντρικά γραφεία του Σοσιαλιστικού Κόμματός του την Τετάρτη (27/5), στο πλαίσιο έρευνας για κατάχρηση κομματικών κονδυλίων. Σύμφωνα με ανάλυση του POLITICO, από μόνο του θα ήταν ήδη αρκετά σοβαρό, αλλά αποτελεί μόνο το τελευταίο επεισόδιο σε μια σειρά σκάνδαλων διαφθοράς που βαραίνουν το κόμμα.

Ο ηγέτης της συντηρητικής αντιπολίτευσης, Αλμπέρτο Νούνιεθ Φεϊχόο, δήλωσε ότι η κυβέρνηση βρίσκεται πλέον σε "αγωνία" και απαίτησε την παραίτηση του Σάντσεθ και τη διεξαγωγή εκλογών. "Πόσες ακόμα επιδρομές; Πόσες ακόμα μίζες;", ρώτησε.

Προς το παρόν, η εύθραυστη συμμαχία του Σάντσεθ αντέχει, αλλά γίνεται όλο και πιο δύσκολο για τους συμμάχους του να παραμείνουν στο πλευρό του, καθώς η έκταση της φερόμενης διαφθοράς στο Σοσιαλιστικό Κόμμα γίνεται όλο και πιο εμφανής. Κανονικά, η Ισπανία δεν χρειάζεται να διεξάγει εκλογές μέχρι τον επόμενο Αύγουστο, αλλά ο πρωθυπουργός ενδέχεται να αναγκαστεί να προχωρήσει νωρίτερα.

Ιδιαίτερη προσοχή θα δοθεί σε μια υπόθεση υψηλού προφίλ που αφορά τον πρώην πρωθυπουργό της Ισπανίας, Χοσέ Λουίς Ροδρίγκεθ Θαπατέρο. Αναμένεται να εμφανιστεί στο δικαστήριο στις 17 Ιουνίου και οι αποκαλύψεις αποδεικνύονται όλο και πιο επιζήμιες για τον Σάντσεζ.

Ακολουθεί μια ανάλυση του POLITICO, η οποία θα σας καθοδηγήσει στα βασικά σημεία των σκανδάλων που "βουλιάζουν" τον ηγέτη της Ισπανίας.

Τι συνέβη με τον Θαπατέρο;

Ένας ανακριτής υποπτεύεται τον πρώην πρωθυπουργό Θαπατέρο ότι ηγούνταν ενός εγκληματικού δικτύου το οποίο χρησιμοποίησε την επιρροή του για να εξασφαλίσει κρατική ενίσχυση ύψους 53 εκατομμυρίων ευρώ, κατά τη διάρκεια της πανδημίας του κορονοϊού, για την αεροπορική εταιρεία Plus Ultra το 2021.

Σύμφωνα με τους ανακριτές, ο Θαπατέρο έλαβε συνολικά 2,6 εκατομμύρια ευρώ από το δίκτυο, το οποίο είχε δεσμούς με τη Βενεζουέλα και την Κίνα. Ο δικαστής ισχυρίζεται ότι μεγάλο μέρος των χρημάτων πέρασε μέσω εταιρειών που διευθύνει ο σύντροφός του στο τζόκινγκ, Χούλιο Μαρτίνεθ, ενώ μια εταιρεία που ανήκει στις δύο κόρες του πρώην πρωθυπουργού έλαβε μεγάλο μέρος των κεφαλαίων.

Ο Θαπατέρο, ο οποίος έχει κατηγορηθεί για συμμετοχή σε εγκληματική οργάνωση, διαπλοκή και πλαστογράφηση εγγράφων, αρνείται κάθε παράνομη πράξη.

Όμως ο Θαπατέρο δεν είναι στην κυβέρνηση, οπότε αυτό δεν θα πρέπει να είναι και τόσο κακό για τον Σάντσεθ, σωστά;

Λάθος. Ο Θαπατέρο, ο οποίος κυβέρνησε την Ισπανία από το 2004 έως το 2011, έχει γίνει στενός σύμμαχος του Σάντσεθ, υπερασπίζοντας σθεναρά τις πολιτικές της κυβέρνησής του και αναλαμβάνοντας να διαχειριστεί τις ευαίσθητες διαπραγματεύσεις με τους βασκικούς και καταλανικούς κοινοβουλευτικούς συμμάχους. Θεωρείται "ιδεολογική αδελφή ψυχή" του Σάντσεθ.

Επιπλέον, ο Σάντσεθ ήταν στην κυβέρνηση όταν η αεροπορική εταιρεία έλαβε οικονομική ενίσχυση, οπότε θα τεθούν ερωτήματα σχετικά με το αν τηρήθηκε η δέουσα διαδικασία κατά τη λήψη αυτής της απόφασης.

Τι λέει ο ίδιος ο Σάντσεθ για αυτό;

Μέχρι στιγμής, έχει σταθεί αποφασιστικά στο πλευρό του προκατόχου του. Έχει δηλώσει την "πλήρη συνεργασία της κυβέρνησής του με τη δικαιοσύνη, τον πλήρη σεβασμό στο τεκμήριο αθωότητας του κ. Θαπατέρο και όλη τη στήριξή μου προς αυτόν".

Διαβάστε Επίσης

Ισπανία: Ο Σάντσεθ ξεκινά την νομιμοποίηση εκατοντάδων χιλιάδων μεταναστών χωρίς άδεια παραμονής

Δεν είναι το μόνο σκάνδαλο που πλήττει την κυβέρνηση Σάντσεθ, έτσι δεν είναι;

Όχι. Τον περασμένο Ιούνιο, ο Σάντσεθ αναγκάστηκε να ζητήσει συγγνώμη όταν αποκαλύφθηκε ότι ο έμπιστός του και νούμερο 3 του Σοσιαλιστικού Κόμματος, Σάντος Σερδάν, ερευνόταν για συμμετοχή σε ένα τεράστιο σχέδιο δωροδοκίας δημοσίων συμβάσεων.

Στο σκάνδαλο αυτό εμπλέκεται επίσης ο Χοσέ Λουίς Άμπαλος, πρώην υψηλόβαθμο στέλεχος του Σοσιαλιστικού Κόμματος και υπουργός μεταφορών, ο οποίος ερευνόταν ήδη. Εντείνοντας την αμηχανία του κόμματος, προέκυψαν επίσης στοιχεία ότι ο Αμπάλος πλήρωσε πόρνες σε αρκετές περιπτώσεις. Και οι δύο άνδρες αρνήθηκαν την εμπλοκή τους στο σχέδιο δωροδοκίας.

Ο Άμπαλος έχει ήδη δικαστεί μία φορά, μαζί με τον πρώην σύμβουλό του, Κολντό Γκαρθία, και τον επιχειρηματία Βίκτορ ντι Αλντάμα, κατηγορούμενοι ότι έλαβαν μίζα από την αγορά μασκών αξίας 50 εκατομμυρίων ευρώ κατά τη διάρκεια της πανδημίας. Αναμένουν την ετυμηγορία, αλλά αναμένεται να δικαστούν ξανά στο μέλλον για άλλες υποθέσεις.

Όλα αυτά ακούγονται αρκετά σοβαρά

Είναι, αν και οι άμεσες επιπτώσεις από την εμπλοκή του Άμπαλος μετριάστηκαν από το γεγονός ότι είχε αποχωρήσει από το υπουργικό συμβούλιο το 2021 και αποβλήθηκε από το κόμμα αμέσως μετά την εμφάνιση υποψιών εναντίον του, το 2024. Η υπόθεση Σερδάν ήταν χειρότερη, επειδή ο Σάντσεθ είχε υπερασπιστεί την αθωότητά του ενόψει των σκανδαλοθηρικών αναφορών των μέσων ενημέρωσης, μέχρι τη στιγμή που δημοσιοποιήθηκαν λεπτομέρειες της έρευνας, όταν ήταν ακόμα υψηλόβαθμο στέλεχος του κόμματος.

Άρα το Σοσιαλιστικό Κόμμα βρίσκεται στο επίκεντρο της "καταιγίδας";

Ναι, και την Τετάρτη, η αστυνομία κατάσχεσε έγγραφα από τα κεντρικά γραφεία των Σοσιαλιστών στο κέντρο της Μαδρίτης, στο πλαίσιο έρευνας για τις καταγγελίες ότι χρήματα του κόμματος είχαν χρησιμοποιηθεί για να πληρωθεί η δημοσιογράφος Λέιρε Ντίεθ, προκειμένου να διεξάγει εκστρατεία για την υπονόμευση δικαστικών υποθέσεων που αφορούσαν την κυβέρνηση και τους συμμάχους της. Η ίδια αρνείται οποιαδήποτε παράνομη πράξη και ισχυρίζεται ότι ερευνούσε για ένα βιβλίο. Μεταξύ των ατόμων που κατονομάζονται ως ύποπτοι στην υπόθεση αυτή είναι ο Σερδάν και η Άνα Μαρία Φουέντες, η ομοσπονδιακή διευθύντρια του Σοσιαλιστικού Κόμματος. Ξεχωριστά, η Ντίεθ ερευνάται για κατάχρηση δημόσιων πόρων.

Υπάρχουν κι άλλες υποθέσεις που αφορούν τον Σάντσεθ;

Ναι, πράγματι. Τον Νοέμβριο, ο γενικός εισαγγελέας Άλβαρο Γκαρθία Ορτίθ, διορισμένος από την κυβέρνηση, κρίθηκε ένοχος για διαρροή απόρρητων πληροφοριών σε μια εξαιρετικά αμφιλεγόμενη υπόθεση. Ο ίδιος κατηγορήθηκε ότι δημοσιοποίησε τα φορολογικά στοιχεία του συντρόφου της Ιζαμπέλ Ντίαθ Αγιούσο, της λαϊκιστικής και συντηρητικής προέδρου της Περιφέρειας της Μαδρίτης, η οποία είχε διαπράξει φορολογική απάτη.

Αν και δεν παρουσιάστηκαν άμεσες αποδείξεις εναντίον του Γκαρθία Ορτίθ, του επιβλήθηκε απαγόρευση άσκησης δημόσιου αξιώματος για δύο χρόνια.

Εντάξει, αλλά τουλάχιστον ο ίδιος ο Σάντσεθ δεν εμπλέκεται άμεσα σε καμία από αυτές τις υποθέσεις, έτσι δεν είναι;

Όχι, αλλά ορισμένα μέλη της οικογένειάς του εμπλέκονται. Από το 2024, ένας δικαστής διερευνά με ζήλο τις επιχειρηματικές και επαγγελματικές υποθέσεις της συζύγου του, Μπεγκόνια Γκόμεθ, ορίζοντάς την ως ύποπτη σε διάφορα φερόμενα εγκλήματα. Επίσης, ο αδελφός του Σάντσεθ, ο μουσικός Νταβίντ, βρίσκεται επί του παρόντος υπό δίκη στη νότια πόλη Μπαδαχόθ, κατηγορούμενος για διαπλοκή κατά τον διορισμό του σε θέση τοπικού μουσικού διευθυντή το 2017. Μεταξύ των συγκατηγορουμένων του, βρίσκονται αρκετά μέλη του τοπικού Σοσιαλιστικού Κόμματος.

Ο Σάντσεθ έχει κάνει διάκριση μεταξύ ερευνών όπως αυτές για τους Άμπαλος και Σερδάν, και εκείνων που θεωρεί ότι έχουν πολιτικά κίνητρα, όπως οι υποθέσεις που αφορούν τον αδελφό του και τη σύζυγό του. Έχει χαρακτηρίσει την τελευταία ως "χυδαία φάρσα".

Πόσο σοβαρή είναι λοιπόν η κατάσταση για τον Σάντσεθ;

Η υπομονή εξαντλείται. Οι δηλώσεις του Φεϊχό ότι ο Σάντσεθ πρέπει να παραιτηθεί ήταν απολύτως αναμενόμενες, όπως και, σε κάποιο βαθμό, οι εκκλήσεις για πρόωρες γενικές εκλογές το επόμενο έτος από τον πρώην σοσιαλιστή πρωθυπουργό Φελίπε Γκονζάλες και τον ισχυρό πρόεδρο του κόμματος στην Καστίλλη-Λα Μάντσα, Εμιλιάνο Γκαρθία-Πάτζε, οι οποίοι και οι δύο ασκούν τακτικά κριτική στον Σάντσεθ.

Το βασικό ερώτημα είναι ποια είναι η στάση των εταίρων του συνασπισμού και του κοινοβουλίου. Μέχρι στιγμής, δεν υπάρχουν ενδείξεις για ανοιχτή εξέγερση, αλλά οι εντάσεις αυξάνονται. Το Εθνικιστικό Κόμμα της Χώρας των Βάσκων προειδοποιεί ότι θα είναι "πολύ δύσκολο" για τον Σάντσεθ να ολοκληρώσει τη θητεία του. Το ακροαριστερό κόμμα Sumar και η Δημοκρατική Αριστερά της Καταλονίας προειδοποιούν επίσης ότι οι αδιάσειστες αποδείξεις για παράνομη χρηματοδότηση του κόμματος θα αποτελέσουν κόκκινη γραμμή για αυτούς.

Πέρα από τις δικαστικές υποθέσεις, πώς τα πάνε ο Σάντσεθ και οι Σοσιαλιστές;

Ήταν μια οδυνηρή προεκλογική περίοδος. Μια πρόσφατη τετράδα περιφερειακών εκλογών ενέτεινε τη μελαγχολία για τον Σάντσεθ. Και στις τέσσερις, οι Σοσιαλιστές ηττήθηκαν από το Λαϊκό Κόμμα.

Νωρίτερα αυτό τον μήνα, στην Ανδαλουσία, που κάποτε ήταν προπύργιο των Σοσιαλιστών, το κόμμα έπεσε στο χειρότερο αποτέλεσμα της ιστορίας του, με υποψήφια την πρώην Αντιπρόεδρο της Κυβέρνησης, Μαρία Χεσούς Μοντέρο — κάτι που θεωρήθηκε ως ένδειξη ότι η εθνική ηγετική εικόνα του κόμματος μπορεί να είναι τοξική.

Οι δημοσκοπήσεις δείχνουν ότι αν γίνονταν γενικές εκλογές αύριο, το Λαϊκό Κόμμα θα κέρδιζε και θα μπορούσε να σχηματίσει κυβέρνηση πλειοψηφίας με το ακροδεξιό κόμμα Vox.

Θα καταφέρει ο Σάντσεθ να κρατηθεί;

Πολλά θα εξαρτηθούν από την έκβαση των τρεχουσών ερευνών, ιδίως αυτής που αφορά τον Θαπατέρο, η οποία ενδέχεται να εμπλέξει την κυβέρνηση. Εάν επιβεβαιωθεί η παράνομη χρηματοδότηση του κόμματος, αυτό πιθανότατα θα οδηγήσει στη διάλυση της συνασπιστικής κυβέρνησης.

Ο Σάντσεθ δεσμεύεται να παραμείνει στη θέση του και να ολοκληρώσει τη θητεία του μέχρι το καλοκαίρι του 2027, δηλώνοντας ότι θα προκηρύξει εκλογές μόνο όταν αυτό είναι προς "το γενικό συμφέρον των πολιτών". Στην πραγματικότητα, όμως, τα γεγονότα ενδέχεται να τον αναγκάσουν να το πράξει.

Διαβάστε Επίσης

Η αντίδραση Σάντσεθ στα σενάρια περί αποπομπής της Ισπανίας από το ΝΑΤΟ- Δεν το πιστεύω

Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις

Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr