Τουλάχιστον 68 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο σιδηροδρομικό δυστύχημα στην Ούρδα της Ισπανίας, ενώ αρκετές δεκάδες παραμένουν τραυματίες. Η τραγωδία κορυφώθηκε με τη σφοδρή σύγκρουση ενός τρένου υψηλής ταχύτητας AVE της Renfe με έναν ακινητοποιημένο συρμό της Iryo. Τι είχε συμβεί, όμως, πριν από τη σύγκρουση;
Σύμφωνα με την El Pais, στην πρώτη του συνέντευξη Τύπου, ο υπουργός Μεταφορών της Ισπανίας, Όσκαρ Πουέντε, έκανε λόγο για μια "ανεξήγητη" εντολή που δόθηκε από το Κέντρο Ελέγχου της Adif (δημόσιος φορέας που διαχειρίζεται τις σιδηροδρομικές υποδομές στην Ισπανία), προκειμένου ένα τρένο να συνεχίσει κανονικά την πορεία του.
Ωστόσο, σύμφωνα με τα στοιχεία που έχουν συγκεντρωθεί μέχρι στιγμής, προκύπτουν τουλάχιστον τρία προβληματικά σημεία στην αλληλουχία των γεγονότων.

Πρώτο λάθος: Η κατάρρευση του συστήματος LZB
Το πρώτο γνωστό πρόβλημα ήταν η διακοπή της μετάδοσης δεδομένων του συστήματος LZB, γεγονός που επιβεβαίωσε ο υπουργός Όσκαρ Πουέντε κατά τη διάρκεια συνέντευξης Τύπου.
Πρόκειται για έναν μηχανισμό ασφαλείας που ρυθμίζει την κυκλοφορία των τρένων, χωρίζοντας τη σιδηροδρομική γραμμή σε επιμέρους τμήματα.
Πηγές του σιδηροδρομικού κλάδου επισημαίνουν ότι τέτοιες βλάβες μπορούν να συμβούν, αλλά δεν είναι συχνές.
Η διακοπή λειτουργίας του LZB στο συγκεκριμένο τμήμα, η οποία σύμφωνα με τον υπουργό οφειλόταν σε πρόβλημα πληροφορικού συστήματος, δημιούργησε μια ασυνήθιστη κατάσταση στην κυκλοφορία των τρένων.
Πλέον, η διαχείριση της κυκλοφορίας εξαρτιόταν από τις εντολές που δίνονταν από το Κέντρο Ελέγχου της Adif.
Επρόκειτο, κατά πάσα πιθανότητα, για μια προσωρινή κατάσταση, μέχρι κάθε τρένο να ξεκινήσει εκ νέου, να φτάσει στον επόμενο φωτεινό σηματοδότη και να συνεχίσει την πορεία του υπό την προστασία του συστήματος πλευρικής σηματοδότησης (BSL).

Πώς θα έπρεπε να αντιμετωπιστεί μια βλάβη του LZB
Σύμφωνα με τον κανονισμό σιδηροδρομικής κυκλοφορίας, όταν παρουσιάζεται βλάβη στο LZB και ένα τρένο πρέπει να περάσει από κόκκινο σηματοδότη ενώ υπάρχει άλλος συρμός μπροστά του, το Κέντρο Ελέγχου μπορεί να επιτρέψει τη συνέχιση της πορείας μόνο με τη διαδικασία της "πορείας με ορατότητα".
Αυτό σημαίνει ότι ο μηχανοδηγός πρέπει να κινείται με αρκετά χαμηλή ταχύτητα, ώστε να μπορεί να ακινητοποιήσει το τρένο μπροστά σε οποιοδήποτε εμπόδιο.
Εάν το επόμενο τμήμα της γραμμής είναι κατειλημμένο, το σύστημα ορίζει ως ταχύτητα-στόχο το μηδέν και το τρένο σταματά.
Όταν ο συρμός φτάσει στον επόμενο σηματοδότη, η διαδικασία της πορείας με ορατότητα ολοκληρώνεται. Από εκείνο το σημείο, το τρένο ακολουθεί τις ενδείξεις των πλευρικών σηματοδοτών (BSL), υπό την προστασία του συστήματος ASFA.
Η διακοπή λειτουργίας του LZB είχε ως αποτέλεσμα την αυτόματη ακινητοποίηση αρκετών τρένων στην περιοχή.
Σύμφωνα με ανάλυση της EL PAÍS, η οποία βασίστηκε σε δεδομένα θέσης των συρμών, το AVE που ενεπλάκη στο δυστύχημα σταμάτησε περίπου στις 08:30.
Πρόκειται για την ώρα κατά την οποία, σύμφωνα με το υπουργείο Μεταφορών, σημειώθηκε η βλάβη του LZB.
Λίγο αργότερα, το Κέντρο Ελέγχου της Adif επικοινώνησε με τους συρμούς προκειμένου να ρυθμίσει την κυκλοφορία.

Δεύτερο λάθος: Οι λανθασμένες εντολές από το Κέντρο Ελέγχου
Στις 08:36 σημειώθηκε ένα δεύτερο λάθος.
Το AVE έλαβε εντολή από το Κέντρο Ελέγχου της Adif να συνεχίσει την πορεία του με "κανονική ταχύτητα".
Ωστόσο, σύμφωνα με τον κανονισμό κυκλοφορίας, το συγκεκριμένο τρένο δεν θα έπρεπε να είχε ξεκινήσει με αυτόν τον τρόπο.
Η επανεκκίνηση θα έπρεπε να γίνει με "πορεία με ορατότητα", δηλαδή με ταχύτητα που θα επέτρεπε στον μηχανοδηγό να εντοπίσει εγκαίρως οποιοδήποτε εμπόδιο στις γραμμές και να φρενάρει.
Αυτό, όμως, δεν συνέβη.
Τα δεδομένα της Renfe που ανέλυσε η EL PAÍS επιβεβαιώνουν ότι το τρένο άρχισε να κινείται και επιτάχυνε για αρκετά λεπτά, μέχρι που ξεπέρασε τα 200 χιλιόμετρα την ώρα.
Ο συρμός διένυσε περίπου 25 χιλιόμετρα και ακινητοποιήθηκε απότομα στις 08:53, όταν συγκρούστηκε με το σταματημένο τρένο της Iryo.

Το πιθανό χρονικό της σύγκρουσης
Σύμφωνα με την ανασύνθεση των γεγονότων:
- 08:30: Το σύστημα LZB παρουσιάζει βλάβη. Έξι τρένα αναγκάζονται να σταματήσουν, μεταξύ των οποίων το AVE και το Iryo.
- 08:36: Το Κέντρο Ελέγχου δίνει εντολή στο AVE να συνεχίσει την πορεία του με "κανονική ταχύτητα".
- 08:36–08:53: Το AVE διανύει περίπου 25 χιλιόμετρα, αναπτύσσοντας ταχύτητα που ξεπερνά τα 200 χλμ./ώρα.
- 08:53: Το AVE συγκρούεται με το ακινητοποιημένο Iryo.
Τρίτο λάθος: Το Iryo δεν ξεκινά και το AVE δεν φρενάρει
Σε αυτό το σημείο προκύπτουν ακόμη περισσότερα ερωτήματα.
Στις 08:41, το Iryo έλαβε εντολή από το Κέντρο Ελέγχου να συνεχίσει κανονικά την πορεία του.
Εντύπωση προκαλεί η σειρά με την οποία δόθηκαν οι εντολές: Το AVE, που βρισκόταν πίσω, είχε λάβει εντολή να ξεκινήσει πέντε λεπτά νωρίτερα από το Iryo, το οποίο βρισκόταν μπροστά του.
Στη συνέχεια, προέκυψε ένα ακόμη πρόβλημα.
Το Iryo δεν κατάφερε να ξεκινήσει.
Στις 08:48, ο μηχανοδηγός του ενημέρωσε το Κέντρο Ελέγχου ότι το τρένο δεν του επέτρεπε να "επανεκκινήσει το σύστημα LZB" και ότι παρέμενε ακινητοποιημένο.
Εκείνη τη στιγμή απέμεναν μόλις πέντε λεπτά μέχρι το AVE να πέσει πάνω του από πίσω.

Το ερώτημα που προκύπτει είναι προφανές: Γιατί δεν δόθηκε εντολή να σταματήσει το AVE;
Μέχρι στιγμής δεν έχει γίνει γνωστό εάν το Κέντρο Ελέγχου προειδοποίησε τον μηχανοδηγό του AVE ότι κατευθυνόταν με μεγάλη ταχύτητα προς έναν συρμό που αδυνατούσε να κινηθεί.
Ένα σύστημα ασφαλείας που δεν αποδείχθηκε αρκετό;
Το δυστύχημα αναδεικνύει την ιδιαίτερη επικινδυνότητα του χρονικού και λειτουργικού διαστήματος που μεσολαβεί από τη διακοπή λειτουργίας του LZB μέχρι την άφιξη ενός τρένου στον επόμενο πλευρικό σηματοδότη.
Σε αυτό το διάστημα, η ασφάλεια κάθε συρμού φαίνεται ότι εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τις εντολές του Κέντρου Ελέγχου.
Όλα δείχνουν ότι κανένα από τα δύο τρένα δεν είχε φτάσει στον επόμενο σηματοδότη.
Το Iryo είχε ακινητοποιηθεί πριν από αυτόν, ενώ το AVE κινούνταν πίσω του, στο ίδιο τμήμα της γραμμής, χωρίς να παρεμβάλλεται κάποιος φωτεινός σηματοδότης που θα μπορούσε να το σταματήσει.
Το ζήτημα, ωστόσο, δεν περιορίζεται στο ποιος έκανε το λάθος.
Κατά τη διάρκεια εκείνων των κρίσιμων λεπτών, οι εντολές του Κέντρου Ελέγχου φαίνεται ότι αποτελούσαν ένα μοναδικό σημείο πιθανής αστοχίας, καθώς κανένας άλλος μηχανισμός ή πρωτόκολλο δεν απέτρεψε την εκτέλεση μιας λανθασμένης εντολής.
Η ανασύνθεση των γεγονότων παραμένει προσωρινή και εξακολουθούν να υπάρχουν πολλά αναπάντητα ερωτήματα:
- Γιατί παρουσίασε βλάβη το σύστημα LZB;
- Γιατί δόθηκε στο AVE εντολή να συνεχίσει με "κανονική ταχύτητα";
- Γιατί το Iryo δεν μπορούσε να κινηθεί;
- Είχε αντιληφθεί το Κέντρο Ελέγχου τη σοβαρότητα της κατάστασης;
- Τηρήθηκαν τα προβλεπόμενα πρωτόκολλα;
- Και εάν τηρήθηκαν, είναι πράγματι επαρκή για την αποτροπή τέτοιων δυστυχημάτων;
Οι πιο πρόσφατες Ειδήσεις
Διαβάστε πρώτοι τις Ειδήσεις για ό,τι συμβαίνει τώρα στην Ελλάδα και τον Κόσμο στο thetoc.gr





